Donald Trump thông báo thỏa thuận thương mại 550 tỷ USD với Nhật Bản đã chính thức khởi động, kèm vòng giải ngân đầu tiên vào các dự án công nghiệp, năng lượng và khoáng sản trên khắp nước Mỹ.
Thông tin được đăng trên Truth Social và đi kèm danh sách các dự án cụ thể tại Texas, Ohio và Georgia. Song song, dữ liệu thương mại và phản ứng thị trường tại Nhật Bản cho thấy bức tranh xuất khẩu, tỷ giá và chính sách tiền tệ đang biến động đáng chú ý.
- Thỏa thuận thương mại Mỹ–Nhật trị giá 550 tỷ USD được Trump xác nhận đã “khởi động”, Nhật Bản bắt đầu giải ngân đợt đầu.
- Ba dự án được nêu gồm dầu khí (Texas), phát điện (Ohio) và khoáng sản quan trọng (Georgia), nhấn mạnh mục tiêu việc làm và an ninh kinh tế.
- Xuất khẩu Nhật tăng 16,8% trong tháng 1 nhưng xuất sang Mỹ giảm; IMF kêu gọi Nhật tiếp tục nâng lãi suất khi tăng trưởng chậm.
Thỏa thuận 550 tỷ USD Mỹ–Nhật được Trump xác nhận đã khởi động
Trump cho biết Nhật Bản đã bắt đầu vòng giải ngân đầu tiên trong cam kết 550 tỷ USD đầu tư vào các dự án tại Mỹ, tập trung vào công nghiệp, năng lượng và khoáng sản.
Trump đăng thông báo trên Truth Social, mô tả đây là “thỏa thuận lịch sử” nhằm phục hồi nền tảng công nghiệp Mỹ, tạo “hàng trăm nghìn” việc làm và củng cố an ninh quốc gia lẫn kinh tế. Ông cũng nhấn mạnh vai trò của thuế quan trong việc thúc đẩy các dự án trở nên khả thi về mặt triển khai.
Trump bổ sung rằng Mỹ “đang xây dựng lại, đang sản xuất lại và đang chiến thắng trở lại”, đồng thời coi đây là giai đoạn “đầy phấn khích và mang tính lịch sử” đối với cả Mỹ và Nhật Bản.
Ba dự án được nêu gồm Texas, Ohio và Georgia
Trump công bố ba dự án trong các lĩnh vực dầu khí ở Texas, phát điện ở Ohio và khoáng sản quan trọng ở Georgia, gắn với cam kết đầu tư của Nhật vào Mỹ.
Theo nội dung công bố, dự án dầu khí đặt tại bang Texas. Dự án phát điện triển khai ở bang Ohio. Dự án khoáng sản quan trọng đặt tại bang Georgia, được mô tả nhằm giảm phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài.
Trump cho biết nhà máy khí tại Ohio sẽ là lớn nhất “trong lịch sử”. Ông nói cơ sở LNG ở Vịnh Châu Mỹ sẽ giúp tăng xuất khẩu. Với cơ sở khoáng sản, ông nhấn mạnh mục tiêu chấm dứt sự lệ thuộc vào các nguồn cung bên ngoài, qua đó củng cố khả năng tự chủ trong chuỗi cung ứng.
Xuất khẩu Nhật Bản tăng mạnh, nhưng xuất sang Mỹ giảm
Tháng 1, xuất khẩu Nhật Bản tăng 16,8% so với cùng kỳ, vượt kỳ vọng 12%, nhưng xuất sang Mỹ giảm 5% sau khi giảm 11,1% trong tháng 12.
Dữ liệu cho thấy tốc độ 16,8% là nhanh nhất kể từ tháng 11/2022; tháng 12 trước đó tăng 5,1%. Xuất khẩu sang châu Á tăng gần 26%, sang Tây Âu tăng hơn 25%, trong khi khu vực Bắc Mỹ ghi nhận mức giảm 3,3%.
Xuất khẩu sang Trung Quốc tăng 32% sau khi tăng 5,6% trong tháng 12. Trung Quốc vẫn là đối tác thương mại lớn nhất của Nhật Bản. Mức tăng diễn ra giữa căng thẳng ngoại giao liên quan đến phát biểu về Đài Loan của Thủ tướng Sanae Takaichi.
Về cơ cấu mặt hàng, xuất khẩu thực phẩm tăng 31,3%, máy móc tăng 14,3%, máy móc điện (bao gồm chip) tăng 27,3%. Thiết bị vận tải tăng 0,8%; nhóm này chiếm hơn 20% tổng xuất khẩu và bao gồm ô tô, phụ tùng ô tô—lĩnh vực chịu áp lực từ thuế quan của Mỹ.
Thị trường Nhật phản ứng tích cực, đồng yên mạnh lên
Sau các thông tin kinh tế, Nikkei 225 tăng 0,9%, Topix tăng 1,26%, đồng yên lên 153,43 JPY/USD và lợi suất trái phiếu chính phủ 10 năm giảm 1 điểm cơ bản xuống 2,119%.
Diễn biến cho thấy nhà đầu tư đồng thời theo dõi dữ liệu thương mại và triển vọng chính sách tiền tệ. Đồng yên mạnh lên trong bối cảnh lợi suất giảm có thể phản ánh kỳ vọng về lộ trình lãi suất và đánh giá rủi ro vĩ mô, thay vì chỉ phản ứng với một chỉ báo riêng lẻ.
IMF kêu gọi Nhật tiếp tục tăng lãi suất và tránh nới lỏng tài khóa
IMF khuyến nghị Nhật Bản tiếp tục nâng lãi suất và cảnh báo việc nới lỏng tài khóa, như cắt thuế tiêu dùng, có thể làm suy yếu khả năng ứng phó các cú sốc trong tương lai.
IMF nhấn mạnh sự độc lập và uy tín của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) là yếu tố giúp neo kỳ vọng lạm phát. IMF cũng cho rằng BOJ đang rút dần chính sách tiền tệ nới lỏng một cách phù hợp và nên tiếp tục tăng dần để tiến về mức “trung lập”.
“BOJ đang rút dần nới lỏng tiền tệ một cách phù hợp, và các đợt tăng dần nên tiếp tục để đưa lãi suất chính sách tiến về mức trung lập.”
– IMF, nhận định về chính sách tiền tệ Nhật Bản
“Khi kịch bản cơ sở tiếp tục hiện thực hóa, việc rút lại nới lỏng chính sách nên tiếp tục để lãi suất chính sách đạt trạng thái trung lập vào năm 2027.”
– IMF, định hướng lộ trình chính sách đến 2027
Tăng trưởng Nhật Bản chậm, xuất khẩu ròng kéo giảm GDP quý IV
Nhật Bản tăng trưởng 0,1% so với cùng kỳ trong quý IV; nhu cầu tư nhân hỗ trợ tăng trưởng, nhưng xuất khẩu ròng làm giảm sản lượng 0,8 điểm phần trăm.
Tính cả năm, GDP tăng 1,1%. Báo cáo cũng nêu hoạt động xuất hàng giảm giữa năm 2025 do lo ngại thuế quan, sau đó phục hồi vào cuối năm khi mức thuế được giảm về 15% theo thỏa thuận thương mại giữa Mỹ và Nhật Bản.
Những câu hỏi thường gặp
Thỏa thuận 550 tỷ USD Mỹ–Nhật tập trung vào lĩnh vực nào?
Thông tin được công bố cho biết cam kết 550 tỷ USD của Nhật Bản hướng vào các dự án tại Mỹ trong ba trụ cột: công nghiệp, năng lượng và khoáng sản.
Ba dự án được Trump nêu cụ thể nằm ở đâu?
Ba dự án gồm: dầu khí tại Texas, phát điện tại Ohio và cơ sở liên quan khoáng sản quan trọng tại Georgia.
Dữ liệu mới nhất cho thấy xuất khẩu Nhật Bản biến động ra sao?
Tháng 1, xuất khẩu Nhật tăng 16,8% so với cùng kỳ; xuất sang châu Á và Tây Âu tăng mạnh, trong khi xuất sang Mỹ giảm 5% sau khi đã giảm 11,1% trong tháng 12.
IMF khuyến nghị gì về chính sách lãi suất của Nhật Bản?
IMF khuyến nghị Nhật Bản tiếp tục nâng lãi suất theo hướng tăng dần để đưa lãi suất chính sách về mức trung lập, đồng thời cảnh báo không nên nới lỏng tài khóa quá sớm.
