Khối lượng giao dịch crypto trên các sàn tập trung (CEX) đã giảm gần 50% so với đỉnh tháng 10/2025, nhưng Binance vẫn giữ vị thế dẫn đầu với hơn 1/3 thị phần.
Trong bối cảnh thị trường “hạ nhiệt”, dữ liệu cho thấy dòng thanh khoản đang nghiêng mạnh về phái sinh, đặc biệt là hợp đồng vĩnh cửu (perpetual futures). Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến cách đo sức khỏe thị trường, khả năng khớp lệnh và vai trò của các sàn lớn trong phát hiện giá.
- Khối lượng trên CEX giảm xuống 4,3 nghìn tỷ USD từ hơn 8 nghìn tỷ USD theo dữ liệu CryptoQuant.
- Phái sinh chiếm ưu thế: 3,5 nghìn tỷ USD khối lượng perpetual futures và hơn 70% tổng hoạt động CEX.
- Binance vẫn trội cả spot lẫn perps; thị phần perps khoảng 40% và spot tháng 3 khoảng 32%.
Khối lượng giao dịch trên CEX đã giảm mạnh đến mức nào?
CryptoQuant ghi nhận tổng khối lượng giao dịch trên các sàn tập trung giảm xuống 4,3 nghìn tỷ USD, từ mức hơn 8 nghìn tỷ USD trước đó.
Mức sụt giảm này tương ứng với việc khối lượng giao dịch toàn thị trường trên CEX đã giảm gần 50% so với đỉnh vào tháng 10/2025. Diễn biến cho thấy hoạt động giao dịch nhìn chung đang co lại, dù cấu trúc dòng tiền bên trong thị trường lại thay đổi theo hướng ưu tiên các công cụ phái sinh.
Vì sao phái sinh trở thành “động cơ” thanh khoản của thị trường?
Trong giai đoạn thị trường suy yếu, phái sinh—đặc biệt perpetual futures—đang chiếm phần lớn hoạt động giao dịch và đóng vai trò lớn trong phát hiện giá của các sàn.
Báo cáo cho thấy các sàn CEX lớn ghi nhận 3,5 nghìn tỷ USD khối lượng giao dịch hợp đồng vĩnh cửu. Dữ liệu cũng phản ánh nhóm trader phái sinh đang là lực lượng chủ đạo, thể hiện qua mức độ ưa chuộng hợp đồng tương lai, perpetual swaps và quyền chọn.
Theo CryptoQuant, nhà đầu tư tổ chức và trader chuyên nghiệp dẫn dắt thị trường phái sinh. Hai nhóm này cộng lại đóng góp 3,5 nghìn tỷ USD trong tổng hoạt động phái sinh 4,3 nghìn tỷ USD của năm 2025.
Phân tích nêu rằng 3,5 nghìn tỷ USD perpetual futures xấp xỉ gấp 4 lần tổng khối lượng spot ghi nhận trên CEX. Spot trading đã giảm xuống dưới 1 nghìn tỷ USD từ 1,4 nghìn tỷ USD của tháng trước, khiến perpetuals trở thành trụ cột quan trọng cho doanh thu và quá trình hình thành giá của các sàn lớn.
Perpetuals hiện chiếm hơn 70% tổng hoạt động CEX. Trong các chu kỳ tăng trước đây, phái sinh thường chiếm khoảng 60–70% tổng khối lượng giao dịch trên sàn.
Xu hướng khối lượng phái sinh và spot trong đầu 2026
Dữ liệu đầu 2026 cho thấy cả perpetual futures và spot đều giảm theo tháng, củng cố bức tranh thị trường giao dịch “co lại”.
Theo CryptoQuant, khối lượng perpetual futures đã giảm từ 3,67 nghìn tỷ USD (tháng 1) xuống 3,57 nghìn tỷ USD (tháng 2).
Ở thị trường spot, khối lượng giảm nhẹ từ 1,1 nghìn tỷ USD (tháng 1) xuống 1,01 nghìn tỷ USD (tháng 2), rồi tiếp tục giảm xuống 818,45 tỷ USD trong tháng 3.
Binance giữ vị thế dẫn đầu ra sao khi thị trường hạ nhiệt?
Binance vẫn đứng đầu về khối lượng giao dịch trên CEX, dù thị phần spot giảm và các đối thủ như MEXC, Bybit thu hẹp khoảng cách.
Binance ghi nhận 248 tỷ USD trong tháng gần nhất; thị phần giảm từ 37% xuống khoảng 32% trong tháng 3. Tính từ đầu năm đến nay, khối lượng spot của Binance xấp xỉ 1 nghìn tỷ USD.
Ở spot, MEXC hiện chiếm 9% (77 tỷ USD) và lũy kế năm 2026 khoảng 263 tỷ USD. Bybit chiếm 7% (59 tỷ USD) và lũy kế khoảng 206 tỷ USD. Gate ghi nhận 56 tỷ USD, còn Crypto.com là 52 tỷ USD trong cùng kỳ thống kê.
Cục diện phái sinh: Binance dẫn đầu hợp đồng vĩnh cửu
Trong perpetual futures, Binance tiếp tục là sàn có khối lượng lớn nhất, bỏ xa nhóm theo sau như OKX và Bybit.
Riêng tháng 3, Binance đạt 1,4 nghìn tỷ USD khối lượng perpetual futures. Các sàn tiếp theo gồm OKX 0,7 nghìn tỷ USD, Bybit 0,5 nghìn tỷ USD, Bitget 0,3 nghìn tỷ USD và Coinbase International 0,2 nghìn tỷ USD.
Tính đến nay trong năm 2026, CryptoQuant cho biết Binance đã lũy kế hơn 4,5 nghìn tỷ USD khối lượng perpetual futures. OKX và Bybit lần lượt đạt 2,2 nghìn tỷ USD và 1,5 nghìn tỷ USD.
Về thị phần perpetual futures, Binance giữ khoảng 40%, tiếp đến là OKX (19%) và Bybit (13%). Các số liệu này cho thấy Binance vẫn nổi trội đồng thời ở cả thị trường spot lẫn phái sinh.
Thanh khoản và chất lượng khớp lệnh: tác động nhìn thấy từ dữ liệu sơ bộ
Dữ liệu sơ bộ cho thấy khối lượng giảm không đồng nghĩa chất lượng khớp lệnh giảm tương ứng, đặc biệt ở các cặp lớn như Bitcoin và Ethereum.
Theo CryptoRank, mức chênh lệch giá (spread) có xu hướng nới nhẹ ở các altcoin kém thanh khoản, trong khi các cặp chính như Bitcoin và Ethereum vẫn duy trì chất lượng thực thi ổn định dù khối lượng thấp.
Các chương trình khuyến khích dành cho nhà cung cấp thanh khoản đang chuyển sang cơ chế “nhắm mục tiêu” hơn, tập trung thưởng cho việc duy trì spread hẹp trong giai đoạn khối lượng thấp.
Dù vậy, mức giảm 48% khối lượng trên CEX đặt ra câu hỏi về chất lượng thị trường và độ sâu thanh khoản. Phân tích cũng nêu rằng đổi mới trong hoạt động tạo lập thị trường giúp lý giải vì sao khối lượng giảm mạnh nhưng các chỉ số thực thi không suy xấu tương xứng, nhất là với lệnh quy mô tổ chức khi TCA vẫn quan trọng.
Tổng kết
Khối lượng giao dịch trên CEX giảm sâu, nhưng cấu trúc thị trường cho thấy phái sinh—đặc biệt perpetual futures—đang là nguồn thanh khoản và phát hiện giá chủ đạo. Binance vẫn giữ ưu thế rõ rệt ở cả spot và phái sinh, trong khi tác động tới chất lượng khớp lệnh có vẻ phân hóa: altcoin kém thanh khoản chịu spread rộng hơn, còn các cặp lớn vẫn tương đối ổn định.
