Google và SpaceX đàm phán về trung tâm dữ liệu quỹ đạo

Google và SpaceX đang bàn về Project Suncatcher, kế hoạch đưa trung tâm dữ liệu lên quỹ đạo để phục vụ AI.

Thông tin này cho thấy cuộc đua hạ tầng AI đang mở rộng từ mặt đất lên không gian, với các hệ thống dùng năng lượng mặt trời và chip xử lý của Google. Dù vậy, dự án vẫn còn ở giai đoạn thảo luận và vấp phải nhiều rào cản kỹ thuật.

Google và SpaceX đang nói gì về Project Suncatcher

Project Suncatcher là kế hoạch xây dựng một mạng trung tâm dữ liệu trong không gian, dựa trên các vệ tinh chạy bằng năng lượng mặt trời và mang theo Tensor Processing Units của Google. Mục tiêu là tạo ra một “đám mây AI quỹ đạo”.

The Wall Street Journal đưa tin trước, sau đó Reuters cho biết Google đã xác nhận các cuộc thảo luận với SpaceX và những công ty khác. Hiện chưa rõ các bên đã đi xa đến mức nào trong việc chốt thiết kế hay thời gian triển khai.

Vì sao cuộc thảo luận này đáng chú ý

Điểm đáng chú ý nằm ở chỗ đây không còn là câu chuyện mở rộng trung tâm dữ liệu trên mặt đất, mà là thử nghiệm đưa hạ tầng tính toán lên không gian. Nếu thành công, cách làm này có thể thay đổi cách các công ty AI nghĩ về điện, làm mát và quy mô vận hành.

Cuộc thảo luận cũng diễn ra trong lúc SpaceX chuẩn bị cho một đợt niêm yết cổ phiếu được chờ đợi, và nội bộ công ty cho rằng dự án trung tâm dữ liệu quỹ đạo sẽ cần nguồn vốn rất lớn. Cùng lúc, Google và SpaceX đều đang tìm vị trí dẫn đầu trong mảng này.

Áp lực hạ tầng AI đang đẩy ý tưởng ra ngoài Trái Đất

Lý do khiến ý tưởng trung tâm dữ liệu ngoài không gian được nhắc đến nhiều là vì AI đang tạo áp lực lớn lên lưới điện và nguồn nước. Việc làm mát máy chủ tiêu tốn nhiều nước, còn nhu cầu điện cho các hệ thống tính toán ngày càng tăng.

Những người ủng hộ cho rằng vệ tinh ở một số quỹ đạo có thể nhận ánh sáng mặt trời liên tục, từ đó cung cấp điện ổn định. Chân không vũ trụ cũng giúp thoát nhiệt, trong khi chi phí phóng có thể giảm nếu dùng các tên lửa lớn như Starship.

Rủi ro kỹ thuật vẫn rất lớn

Ngay cả khi ý tưởng nghe hợp lý về mặt lý thuyết, các rào cản kỹ thuật vẫn còn đáng kể. Vấn đề lớn nhất là quản lý nhiệt, vì trung tâm dữ liệu quỹ đạo có thể đạt tới 80 độ C theo một số đánh giá được nhắc tới.

Ngoài ra còn có rủi ro bức xạ làm hỏng chip, cùng hạn chế về số lượng vệ tinh có thể hoạt động an toàn ở quỹ đạo thấp. Một số ý kiến cho rằng để đạt quy mô gigawatt, công nghệ này có thể phải chờ tới trước hoặc sau năm 2050.

Các bên liên quan khác cũng đang theo đuổi hướng đi tương tự

SpaceX không phải công ty duy nhất theo đuổi ý tưởng đưa hạ tầng tính toán lên không gian. Jeff Bezos từng nói các công ty công nghệ sẽ chuyển những hệ thống máy tính lớn lên quỹ đạo, còn Google được cho là đang lên kế hoạch phóng tới 80 vệ tinh xử lý dữ liệu sớm nhất vào năm tới.

Ở cấp độ thử nghiệm, Starcloud đã phóng một vệ tinh vào tháng 11 năm ngoái với chip Nvidia H100 bên trong, được xem là lần đầu một chip AI cao cấp được kiểm tra trong quỹ đạo. Công ty này nói có thể đạt trung tâm dữ liệu ngoài không gian có quy mô tương đương trên Trái Đất vào năm 2030.

Google còn đang làm gì ở mảng chip AI

Song song với thảo luận về không gian, Google cũng đang bàn với Marvell Technology về hai chip AI mới. Một chip sẽ xử lý bộ nhớ đi kèm với TPU, còn chip kia là TPU mới chuyên để chạy mô hình AI.

The Information cho biết hai bên muốn hoàn tất thiết kế chip bộ nhớ vào năm tới rồi mới đưa sang giai đoạn sản xuất thử. Hiện chưa có thêm chi tiết về thời điểm ra mắt thương mại hay phạm vi ứng dụng của các chip này.

Tổng kết

Project Suncatcher phản ánh xu hướng mở rộng hạ tầng AI ra ngoài không gian, nhưng phần lớn vẫn mới ở mức thảo luận và thử nghiệm. Các rào cản về nhiệt, bức xạ và quy mô cho thấy đây là bài toán dài hạn hơn là một thay đổi sớm trong ngắn hạn.