India đang xem xét cách các startup thu thập và sử dụng dữ liệu hình ảnh của lao động dịch vụ tại nhà, sau khi một công ty được hậu thuẫn bởi nhiều quỹ lớn công bố gọi vốn 8,2 triệu USD để mở rộng mô hình này.
Vấn đề không chỉ nằm ở công nghệ ghi hình, mà còn ở câu hỏi người lao động có được thông báo đầy đủ về dữ liệu của họ sẽ đi đâu, ai dùng và dùng vào mục đích gì. Cuộc rà soát có thể ảnh hưởng đến cách các doanh nghiệp AI vật lý thu thập dữ liệu tại Ấn Độ.
- Bộ Điện tử và Công nghệ Thông tin Ấn Độ đang rà soát cách xin đồng ý và thu thập dữ liệu của các startup ghi hình lao động dịch vụ tại nhà.
- Human Archive cho biết đã chạy hơn 1.000 thiết bị đội đầu ở nhiều khu vực tại Ấn Độ và bán footage cho các phòng thí nghiệm robot.
- Tranh cãi xoay quanh việc người lao động có biết dữ liệu được lưu trữ, chia sẻ và dùng như thế nào hay không.
Ấn Độ bắt đầu rà soát mô hình thu thập video cho AI vật lý
Cuộc rà soát của Bộ Điện tử và Công nghệ Thông tin Ấn Độ tập trung vào cách các startup ghi hình lao động dịch vụ tại nhà rồi bán footage cho các phòng thí nghiệm robot. Đây là bước đi có thể định hình cách cơ quan quản lý xử lý dữ liệu video liên quan đến người lao động và không gian riêng tư.
Động thái này diễn ra chỉ vài tuần sau khi Human Archive, startup do bốn nhà nghiên cứu từ UC Berkeley và Stanford sáng lập, công bố gọi vốn 8,2 triệu USD để mở rộng mô hình trên khắp Ấn Độ. Công ty cho biết tiền được dùng cho kính đội đầu gắn camera và phần cứng cảm biến tùy chỉnh.
Human Archive nói dữ liệu được thu thập khi người lao động làm việc như dọn nhà, nấu ăn trong bếp cloud kitchen hoặc phục vụ khách sạn. Các phòng thí nghiệm robot dùng bộ dữ liệu này để huấn luyện máy móc thực hiện nhiệm vụ vật lý.
Human Archive đang làm gì với đội ngũ lao động và thiết bị ghi hình
Human Archive cho biết công ty đang vận hành hơn 1.000 thiết bị đội đầu ở nhiều khu vực tại Ấn Độ và cũng đang phát triển găng tay, bộ đồ ghi chuyển động và camera gắn cổ tay để bổ sung cho nguồn video. CEO Raj Patel là người đưa ra các thông tin này.
Công ty nói người lao động được trả 1 USD mỗi giờ. Mức này thấp hơn các đối thủ được nêu trong bài, vốn trả từ 2,63 USD đến 4,20 USD mỗi giờ. Patel cho rằng chênh lệch này phản ánh chi phí vận hành thấp hơn khi làm việc trực tiếp tại Ấn Độ.
Phần lớn nhà đầu tư trong vòng gọi vốn gồm Wing Venture Capital, NVP Capital, Y Combinator và các nhà đầu tư thiên thần từ OpenAI, Nvidia, Google và Meta. Tuy nhiên, yếu tố tài chính chỉ là một phần của câu chuyện; trọng tâm hiện nằm ở cách dữ liệu được thu thập và sử dụng.
Người lao động nói họ không biết footage sẽ đi đâu
Những người lao động được phỏng vấn nói họ không biết bản ghi sẽ được lưu trữ, chia sẻ hay sử dụng như thế nào bởi các công ty robot mua dữ liệu. Đây là điểm gây tranh cãi lớn nhất của mô hình này.
Giáo sư Yasmine Kotturi tại University of Maryland, Baltimore County, cho rằng người lao động cần được thông báo rõ về mục đích của công nghệ, dữ liệu có thể đi tới đâu và tác động dài hạn đối với họ. Quan điểm này phản ánh lo ngại về tính minh bạch trong đồng ý sử dụng dữ liệu.
Human Archive nói các hợp đồng của mình tuân thủ Đạo luật Bảo vệ Dữ liệu Cá nhân Kỹ thuật số của Ấn Độ, có hiển thị thông báo quyền riêng tư và tất cả footage đều được ẩn danh bằng cách làm mờ khuôn mặt. Dù vậy, luật này vẫn đang ở giai đoạn đầu thực thi.
Tranh luận lan sang các công ty trong nước và chính sách dữ liệu
Tranh cãi quanh mô hình này còn mở rộng sang các doanh nghiệp công nghệ trong nước. CEO Abhiraj Singh Bhal của Urban Company đã đăng trên X rằng công ty của ông sẽ không tham gia thu thập dữ liệu từ người lao động.
Patel đáp lại rằng Urban Company “sẽ sớm buộc phải xem xét lại hoặc đối mặt với nguy cơ mất đi sự liên quan”. Cùng lúc, đồng sáng lập Rushil Agarwal nói nhà sáng lập Pronto, Anjali Sardana, từng “cười nhạo” ông khi ông đề xuất ý tưởng này.
Pronto xác nhận đã có các cuộc thảo luận ban đầu trước khi rút lui. Một số báo cáo cho biết công ty này cũng từng thử nghiệm ghi hình có sự đồng ý khi thực hiện việc nhà. Việc bộ IT Ấn Độ vào cuộc sau các thông tin này cho thấy cơ quan quản lý đang chú ý nhiều hơn đến cách doanh nghiệp ghi hình trong không gian hộ gia đình.
Tổng kết
Vụ rà soát tại Ấn Độ đặt ra câu hỏi về ranh giới giữa thu thập dữ liệu cho AI vật lý và quyền riêng tư của người lao động, đặc biệt khi video được tạo trong nhà dân. Kết quả xử lý của cơ quan quản lý có thể ảnh hưởng đến cách các mô hình tương tự được triển khai sau này.
