SpaceX đang tiến gần một đợt IPO kỷ lục tại Mỹ với mức định giá gần 1,75 nghìn tỷ USD, nhưng mức giá này cũng làm dấy lên tranh cãi về khả năng định giá và sức khỏe tài chính của công ty.
Đợt chào bán dự kiến thu hút sự chú ý lớn vì quy mô, mức giá và việc SpaceX được đặt lên bàn cân với các thương vụ lớn khác trên Phố Wall. Tuy vậy, các số liệu gần đây cho thấy bức tranh lợi nhuận và định giá của công ty vẫn còn nhiều điểm cần theo dõi.
- SpaceX dự kiến niêm yết 555 triệu cổ phiếu loại A trên Nasdaq với giá 135 USD mỗi cổ phiếu.
- Công ty đặt mục tiêu huy động khoảng 75 tỷ USD, tương ứng định giá gần 1,75 nghìn tỷ USD.
- Một số nhà phân tích và tổ chức đầu tư cho rằng mức định giá này đang khá cao so với doanh thu và triển vọng hiện tại.
Quy mô của đợt IPO SpaceX
SpaceX dự kiến niêm yết 555 triệu cổ phiếu loại A trên Nasdaq với mã SPCX, giá 135 USD mỗi cổ phiếu. Đây có thể là đợt IPO lớn nhất trong lịch sử thị trường Mỹ nếu diễn ra như kế hoạch vào ngày 12/6.
Công ty đặt mục tiêu huy động khoảng 75 tỷ USD và hướng tới mức định giá gần 1,75 nghìn tỷ USD. Thị trường vì thế đang tập trung vào việc mức giá này phản ánh tăng trưởng thực hay chủ yếu là kỳ vọng dài hạn.
Bank of America, Morgan Stanley và JPMorgan đang tổ chức các sự kiện riêng để giới thiệu SpaceX với nhóm khách hàng giàu nhất của họ. Bank of America còn lên kế hoạch chiếu sáng tháp trụ sở ở Manhattan theo hình ảnh một vụ phóng tên lửa.
Vì sao mức định giá 1,75 nghìn tỷ USD gây tranh cãi
SpaceX đang được định giá ở mức rất cao so với doanh thu hiện tại và lợi nhuận. Với giá IPO 135 USD, cổ phiếu sẽ giao dịch quanh mức 103 lần doanh thu 4 quý gần nhất, cao hơn khoảng 40% so với Palantir theo so sánh được nêu trong hồ sơ.
Một số đánh giá thị trường cho rằng giá trị hợp lý có thể thấp hơn đáng kể. Nicolas Owens của Morningstar ước tính công ty gần với mức 780 tỷ USD và cho rằng nhà đầu tư có thể có cơ hội mua cổ phiếu với giá thấp hơn sau này.
Một bài đánh giá của Motley Fool về hơn 100 cổ phiếu công nghệ phổ biến cho thấy chỉ 8 mã từng giao dịch trên mức 100 lần doanh thu, và tất cả đều giảm mạnh sau đó với mức giảm trung bình từ đỉnh đến đáy là 75%. Ngoài ra, 10 thương vụ IPO lớn nhất tại Mỹ theo giá trị ban đầu đã kém hơn S&P 500 trung bình 127 điểm phần trăm kể từ khi niêm yết.
Doanh thu tăng nhưng lợi nhuận vẫn chịu sức ép
SpaceX ghi nhận doanh thu 19,3 tỷ USD trong 4 quý gần nhất, nhưng vẫn báo lỗ hoạt động 1,9 tỷ USD trong quý I/2026. Phần giảm sút được cho là chủ yếu đến từ xAI, đơn vị lỗ 2,5 tỷ USD trong cùng kỳ.
Starlink vẫn có lãi với 4,4 tỷ USD lợi nhuận hoạt động, nhưng chi phí phát triển AI đang làm mờ đi phần tích cực này. Cơ cấu kết quả kinh doanh vì vậy cho thấy quy mô tăng trưởng không đồng nghĩa với lợi nhuận bền vững trong ngắn hạn.
Luận điểm lạc quan của phe ủng hộ SpaceX
Falcon 9 trở thành tên lửa quỹ đạo tái sử dụng thương mại đầu tiên vào năm 2018, còn Starship được kỳ vọng có thể giảm chi phí lên quỹ đạo tới 99%. SpaceX cũng ước tính tổng thị trường có thể tiếp cận đạt 28,5 nghìn tỷ USD, bao gồm internet vệ tinh, dịch vụ phóng và các tham vọng dài hạn như trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo.
ARK Invest, đơn vị đang nắm giữ SpaceX trong quỹ đầu tư mạo hiểm, cho rằng riêng Starlink đã có thể hỗ trợ mức định giá 2 nghìn tỷ USD tại IPO. JPMorgan cũng bày tỏ quan điểm rằng các thương vụ IPO lớn không nhất thiết sẽ hút cạn thanh khoản khỏi những cổ phiếu đang lưu hành.
Những yếu tố liên quan đến hệ sinh thái Elon Musk
SpaceX không vận hành hoàn toàn tách biệt với các công ty khác của Elon Musk. Tesla đã công bố khoản đầu tư 2 tỷ USD vào xAI trong tháng 1, sau thương vụ SpaceX-xAI, và hồ sơ cho thấy SpaceX dự định chi 697 triệu USD cho pin Tesla Megapack và 131 triệu USD cho Tesla Cybertrucks phục vụ trung tâm dữ liệu của xAI.
Doanh thu của SpaceX tăng 15% so với cùng kỳ, còn giao dịch gắn với xAI đã đưa định giá của SpaceX lên 1 nghìn tỷ USD và xAI lên 250 tỷ USD trong cấu trúc đó. Hiện chưa rõ các khoản liên kết nội bộ này sẽ được thị trường định giá ra sao khi cổ phiếu bắt đầu giao dịch.
Anthropic gần đây hoàn tất vòng gọi vốn 65 tỷ USD ở mức định giá 965 tỷ USD và báo cáo doanh thu run-rate 47 tỷ USD. Công ty này cho biết dự kiến có lợi nhuận hoạt động quý đầu tiên là 559 triệu USD trên doanh thu quý II 10,9 tỷ USD, trong khi hệ số giá trên doanh thu của Anthropic vào khoảng 20 lần, thấp hơn nhiều so với mức áp cho xAI trong cấu trúc của SpaceX.
Tổng kết
Đợt IPO của SpaceX đang nổi bật vì quy mô và định giá rất lớn, nhưng các số liệu tài chính, mức so sánh với doanh nghiệp cùng nhóm và quan điểm trái chiều từ giới phân tích cho thấy thị trường vẫn còn nhiều tranh luận trước khi cổ phiếu chính thức niêm yết.
