Iran ngày thứ Bảy mở rộng chiến trường khi đưa các hoạt động công nghệ của Mỹ tại Trung Đông vào diện bị đe dọa trực tiếp, trong bối cảnh tên lửa và UAV tiếp tục bay qua khu vực.
Diễn biến này đáng chú ý vì rủi ro an ninh không còn giới hạn ở mục tiêu quân sự, mà lan sang các địa điểm doanh nghiệp và hạ tầng dân sự. UAE cho biết đã đánh chặn hàng chục mối đe dọa trong 24 giờ qua, cho thấy cường độ tấn công vẫn cao.
- Mảnh vỡ sau một vụ đánh chặn ở Dubai rơi trúng mặt tiền tòa nhà Oracle tại Dubai Internet City, không có người bị thương.
- Iran xác nhận bắn hạ F-15E của Mỹ; một thành viên được cứu, một người mất tích; trực thăng tìm kiếm bị bắn khi vào không phận Iran.
- Ấn Độ nối lại mua dầu Iran trong bối cảnh gián đoạn qua Hormuz; sự cố gần nhà máy điện hạt nhân Bushehr làm chết ít nhất 1 công nhân nhưng IAEA nói mức phóng xạ không tăng.
Điều gì đã xảy ra ở Dubai và vì sao liên quan đến công ty công nghệ Mỹ?
Mảnh vỡ từ một vụ đánh chặn phòng không tại Dubai đã rơi trúng tòa nhà Oracle ở Dubai Internet City; nhà chức trách xử lý sự cố nhỏ và không ghi nhận thương tích.
Tại UAE, theo thông tin được công bố, lực lượng phòng không đã đánh chặn hàng chục mối đe dọa trong 24 giờ qua. Trong một vụ việc ở Dubai, mảnh vỡ rơi vào mặt tiền tòa nhà Oracle.
Văn phòng Truyền thông Dubai cho biết thiệt hại ở mức hạn chế và không có người bị thương. Dù vậy, tình huống này cho thấy rủi ro “vùng ảnh hưởng” có thể chạm tới các cơ sở doanh nghiệp khi giao tranh lan rộng.
Cùng lúc, Iran vẫn phóng các loại đạn bay sang nhiều hướng trong khu vực để trả đũa các cuộc không kích của Mỹ và Israel, khiến các địa điểm doanh nghiệp Mỹ không còn nằm ngoài khu vực có nguy cơ bị ảnh hưởng.
Iran đe dọa những doanh nghiệp công nghệ nào?
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đã nêu đích danh một nhóm công ty công nghệ Mỹ hoạt động ở Trung Đông là đối tượng bị đe dọa, gồm Nvidia, Apple, Microsoft và Google.
Danh sách này được đề cập trong bối cảnh Iran mở rộng phạm vi cảnh báo từ các mục tiêu quân sự sang các hoạt động công nghệ. Việc nêu tên các hãng lớn làm tăng rủi ro gián tiếp cho chuỗi vận hành, nhân sự và cơ sở hạ tầng liên quan tại khu vực.
Vì sao vụ F-15E bị bắn hạ làm căng thẳng leo thang?
Mỹ xác nhận một F-15E hai chỗ bị bắn hạ ở tây nam Iran; một thành viên được giải cứu, người còn lại mất tích, khiến Washington lo ngại khả năng bị bắt giữ và dùng làm đòn bẩy.
Cả Iran và Mỹ đều xác nhận Tehran bắn hạ chiếc tiêm kích. Hai bên cũng được cho là đang tìm kiếm trong khu vực để truy tìm thành viên còn mất tích.
Một sự cố khác được hai quan chức Mỹ mô tả: phi công A-10 Warthog đã nhảy dù sau khi máy bay rơi tại Kuwait, khi bị trúng hỏa lực Iran.
Hoạt động cứu hộ tiếp tục gặp nguy hiểm khi hai trực thăng Black Hawk tham gia tìm kiếm bị bắn trong lãnh thổ Iran, theo hai quan chức Mỹ nói với Reuters. Các trực thăng vẫn rời khỏi không phận Iran an toàn.
Việc bắn hạ F-15E được coi là dấu mốc vì đây là lần đầu Iran hạ được một máy bay chiến đấu Mỹ kể từ khi xung đột bắt đầu.
Phát ngôn của Donald Trump nói gì?
Donald Trump đăng trên Truth Social cảnh báo về thời hạn 48 giờ và nhắc đến yêu cầu “làm thỏa thuận” hoặc “mở Eo biển Hormuz”.
“Hãy nhớ khi tôi cho Iran mười ngày để LÀM THỎA THUẬN hoặc MỞ EO BIỂN HORMUZ. Thời gian đang cạn – còn 48 giờ trước khi địa ngục trút xuống họ. Vinh danh CHÚA! Tổng thống DONALD J. TRUMP”
– Donald Trump, bài đăng trên Truth Social
Ấn Độ vì sao nối lại mua dầu Iran và điều này cho thấy gì về Hormuz?
Bộ Dầu mỏ Ấn Độ cho biết các nhà máy lọc dầu nước này đã mua dầu thô Iran khi xung đột làm gián đoạn nguồn cung qua Eo biển Hormuz, và nói không có trở ngại thanh toán.
Ấn Độ là nước nhập khẩu và tiêu thụ dầu lớn thứ ba thế giới. Theo thông tin được nêu, nước này chưa nhận lô hàng nào từ Tehran kể từ tháng 5/2019, sau khi sức ép từ Mỹ khiến người mua tránh dầu Iran.
Bộ này cho biết áp lực đã giảm sau khi Mỹ tạm thời gỡ bỏ trừng phạt đối với dầu và sản phẩm tinh luyện của Iran vào tháng trước, nhằm giảm thiếu hụt nguồn cung.
“Trong bối cảnh gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông, các nhà máy lọc dầu Ấn Độ đã đảm bảo nhu cầu dầu thô, bao gồm từ Iran; và không có rào cản thanh toán đối với nhập khẩu dầu thô Iran.”
– Bộ Dầu mỏ Ấn Độ, đăng trên X
“Ấn Độ nhập khẩu dầu thô từ hơn 40 quốc gia, với các công ty có toàn quyền linh hoạt tìm nguồn từ các nguồn và khu vực địa lý khác nhau trên cơ sở cân nhắc thương mại.”
– Bộ Dầu mỏ Ấn Độ, đăng trên X
Ngoài dầu thô, Ấn Độ cũng mua 44.000 tấn khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) của Iran vận chuyển trên một tàu bị trừng phạt. Bộ cho biết tàu đã cập cảng Mangalore vào thứ Tư và đang dỡ hàng.
Sự cố gần Bushehr và cảnh báo rủi ro hạt nhân
Một vật thể bay đã rơi gần nhà máy điện hạt nhân Bushehr, làm chết ít nhất 1 công nhân và gây hư hại một phần; IAEA nói mức bức xạ không tăng nhưng cảnh báo nguy cơ khi tấn công gần cơ sở hạt nhân.
Theo phía Iran, vụ việc xảy ra qua đêm và gây thiệt hại tại hiện trường. IAEA cho biết không ghi nhận mức phóng xạ tăng, song nhấn mạnh mối nguy khi các cơ sở hạt nhân nằm gần khu vực bị tấn công.
Ngoại trưởng Araghchi cảnh báo các đợt tấn công lặp lại có thể kích hoạt thảm họa khu vực rộng hơn. Ông cũng nói Tehran không sẵn sàng vội vã đàm phán và bất kỳ cuộc thương lượng nào phải đưa lại một kết thúc “dứt khoát và lâu dài” cho chiến tranh.
Hãng hạt nhân quốc doanh Nga Rosatom, theo các hãng tin Nga, đã sơ tán thêm 198 nhân viên khỏi Bushehr. Việc rút nhân sự được nói là đã diễn ra từ khi chiến sự bắt đầu vào cuối tháng 2.
Tổng kết
Chuỗi diễn biến mới cho thấy xung đột đang mở rộng cả về địa lý lẫn loại mục tiêu, từ các vụ đánh chặn ảnh hưởng đến tòa nhà doanh nghiệp ở Dubai đến việc Iran bắn hạ máy bay Mỹ và rủi ro gần cơ sở hạt nhân Bushehr. Thị trường năng lượng cũng chịu tác động khi Ấn Độ nối lại mua dầu Iran trong bối cảnh gián đoạn qua Eo biển Hormuz.
