Vụ khai thác KelpDAO ban đầu gây lo ngại về Ethereum, nhưng các dấu hiệu hiện tại cho thấy vấn đề nằm ở Layer 2 và các kết nối xuyên chuỗi, không phải lỗi trực tiếp trên mainnet ETH.
Sự cố này làm dấy lên lo ngại về rủi ro lan truyền trong DeFi khi một tài sản được dùng qua nhiều giao thức, thế chấp trên Aave và liên quan đến các cầu nối LayerZero. Tác động lớn nhất hiện giờ là việc các giao thức phải tạm dừng, rà soát và cố gắng ngăn thua lỗ lan rộng.
- Khoảng 116.500 rsETH đã bị rút ra, tương đương gần 292 triệu USD và chiếm khoảng 18% nguồn cung lưu hành của rsETH.
- Aave, SparkLend, Fluid và một số giao thức khác đã đóng băng hoặc tạm dừng các thị trường liên quan để hạn chế rủi ro lan sang tài sản thế chấp.
- Điểm nghi vấn tập trung vào cấu hình DVN và cơ chế cầu nối xuyên chuỗi, khiến việc phát hành tài sản không được bảo chứng có thể xảy ra trên Ethereum.
Vụ việc KelpDAO thực chất là gì?
Đây là một vụ khai thác nhắm vào cơ chế cầu nối và logic phát hành rsETH, khiến kẻ tấn công nhận được lượng token lớn trên Ethereum. Dấu hiệu ban đầu cho thấy trọng tâm nằm ở Layer 2 và đường đi xuyên chuỗi, thay vì một lỗi trực tiếp trên Ethereum mainnet.
Diễn biến bắt đầu khi một ví được nạp qua Tornado Cash chờ khoảng 10 giờ rồi gọi lzReceive trên hợp đồng EndpointV2 của LayerZero. Thao tác này kích hoạt logic cầu nối của KelpDAO và giải phóng 116.500 rsETH sang ví của kẻ tấn công.
Lượng token này có giá trị khoảng 292 triệu USD, tương đương gần 18% nguồn cung lưu hành rsETH khoảng 630.000. Hai gói tiếp theo nhắm thêm 40.000 rsETH mỗi lần, nhưng đều bị hoàn tác sau khi multisig khẩn cấp thực hiện pauseAll.
Vì sao thị trường DeFi phản ứng mạnh?
Mối lo lớn không chỉ nằm ở số token bị lấy đi mà còn ở khả năng tài sản đó được dùng làm tài sản thế chấp ở nhiều nơi. Khi rsETH bị đưa vào Aave V3 rồi dùng để vay ETH và WETH, rủi ro nợ xấu có thể lan sang các giao thức liên quan.
Aave ước tính mức phơi nhiễm có thể lên tới 177 triệu USD rồi đóng băng toàn bộ thị trường rsETH trên V3 và V4. Các nền tảng khác như SparkLend, Fluid và Upshift cũng tạm dừng hoặc khóa các vault liên quan để chờ làm rõ tình hình.
Ảnh hưởng không dừng ở một giao thức đơn lẻ. Các sản phẩm gắn với Pendle, Compound, Euler, Beefy và Yearn cũng bị kéo vào trạng thái cảnh giác vì chúng có liên hệ trực tiếp hoặc gián tiếp với rsETH.
Nguyên nhân kỹ thuật được nghi ngờ là gì?
Điểm bị chú ý nhất là cấu hình 1-of-1 DVN trên tuyến Kelp rsETH từ Unichain sang Ethereum. Cách thiết lập này bị cho là đã cho phép phát hành token trên Ethereum mà không có bước đốt hợp lệ ở phía nguồn.
Một số thông tin nội bộ cho biết các cầu LayerZero OFT của nền tảng khác thường dùng tối thiểu 2/2 DVN, có thể tăng lên 3 ở tuyến bận hơn và kèm giới hạn tốc độ nạp rút. Dù vẫn tạm dừng toàn bộ cầu OFT như biện pháp phòng ngừa, họ cũng khóa hợp đồng Teller để tránh sai lệch trong nạp, rút và mint share.
Trọng tâm hiện nay là xác định tài sản nào thực sự có thể được bảo chứng đầy đủ và phần thiệt hại nào chỉ nằm ở Layer 2. Cách phân bổ lỗi sẽ quyết định mức độ ảnh hưởng lên người nắm giữ, các vault và những giao thức đang dùng rsETH làm tài sản thế chấp.
Người dùng và giao thức đang bị ảnh hưởng ra sao?
Nhiều hoạt động nạp rút bị chậm hoặc tạm ngưng vì các oracle chưa thể định giá rsETH một cách chắc chắn. Một số trường hợp rút không bị “pause” theo nghĩa kỹ thuật, nhưng vẫn không thể xử lý khi chưa có kết luận rõ hơn từ Kelp và Aave.
Áp lực còn đến từ việc lãi vay trên Aave tăng mạnh và hàng chờ rút ETH bị đầy, khiến việc giảm đòn bẩy trở nên khó và tốn kém hơn. Điều này làm các bên quản lý thanh khoản khó xoay vòng vị thế trong thời gian ngắn.
Một số nguồn còn ước tính trong kịch bản xấu nhất, tổn thất có thể lên tới khoảng 9.000 ETH. Nếu thiệt hại lan lên L1 và không có cơ chế bù đắp rộng hơn, top-level depositor có thể đối mặt với mức ảnh hưởng khoảng 6,2%.
Nên theo dõi điều gì tiếp theo?
Điểm cần theo dõi là cách KelpDAO và Aave xác định phạm vi thiệt hại, cũng như việc các giao thức có nối lại hoạt động hay không. Việc bổ sung thanh khoản trong những ngày tới có thể giúp xử lý các lệnh rút lớn, nhưng chưa giải quyết hết câu hỏi về định giá và bồi hoàn.
EtherFi cho biết các Liquid vault của họ không bị ảnh hưởng và người dùng sẽ không chịu drawdown từ sự cố này. Tuy vậy, đây vẫn là một ví dụ điển hình cho thấy rủi ro kỹ thuật ở cầu nối và cấu hình bảo mật có thể lan nhanh sang nhiều lớp của hệ DeFi.
Tổng kết
Vụ khai thác KelpDAO cho thấy một lỗi ở cơ chế xuyên chuỗi có thể kéo theo đứt gãy thanh khoản, đóng băng thị trường và tạo áp lực lên nhiều giao thức DeFi cùng lúc. Trọng tâm hiện nằm ở việc xác định thiệt hại thực, phạm vi ảnh hưởng và cách các bên xử lý tài sản rsETH trong thời gian tới.
