Việc triển khai AI agent trong doanh nghiệp Mỹ đang tăng rất nhanh, nhưng phần lớn công ty chưa thấy lợi ích tài chính tương xứng và còn đối mặt với rủi ro bảo mật, chi phí cùng áp lực quản trị.
Khảo sát mới cho thấy khoảng cách giữa mức độ sử dụng và hiệu quả thực tế đang ngày càng rõ. Điều này khiến AI agent từ một công cụ được kỳ vọng sẽ tăng năng suất trở thành nguồn gây tốn kém và rủi ro vận hành trong nhiều tổ chức.
- 97% lãnh đạo nói công ty đã đưa AI agent vào vận hành, nhưng chỉ dưới 30% thấy lợi ích tài chính rõ ràng.
- 54% lãnh đạo cho rằng việc triển khai AI đang gây chia rẽ nội bộ, trong khi 79% doanh nghiệp gặp khó khăn khi áp dụng.
- Rủi ro bảo mật tăng mạnh: hai phần ba lãnh đạo nghi ngờ đã có rò rỉ dữ liệu do công cụ AI không được phê duyệt.
AI agent đang được dùng rộng rãi nhưng hiệu quả còn thấp
AI agent đã được triển khai ở hầu hết các doanh nghiệp lớn tại Mỹ, nhưng mức sinh lời thực tế vẫn rất khiêm tốn. Dù 52% nhân viên đã sử dụng và 59% công ty chi hơn 1 triệu USD mỗi năm cho AI, chỉ 29% tổ chức nói rằng họ thu được lợi ích đáng kể từ AI tạo sinh, còn AI agent chỉ đạt 23%.
Kết quả này cho thấy việc “đưa AI vào hoạt động” không đồng nghĩa với việc tạo ra giá trị kinh doanh. Nhiều công ty đang chi mạnh cho hạ tầng, công cụ và vận hành liên tục, trong khi lợi nhuận hoặc tiết kiệm chi phí chưa đủ lớn để bù lại.
Vấn đề không chỉ nằm ở công nghệ mà còn ở cách áp dụng. Một số doanh nghiệp cố gắng dùng AI cho quá nhiều tác vụ, khiến chi phí xử lý tăng lên thay vì giảm xuống. Trong thực tế, việc triển khai ở quy mô lớn đòi hỏi quy trình rõ ràng và khả năng kiểm soát liên tục.
Rào cản lớn nhất là chi phí, quản trị và an ninh dữ liệu
Ba trở ngại nổi bật nhất là chi phí vận hành, thiếu kế hoạch quản lý và nguy cơ rò rỉ dữ liệu. Theo khảo sát, 79% công ty gặp khó khăn khi áp dụng AI, 36% chưa có kế hoạch giám sát AI agent và 35% nói rằng họ không thể tắt ngay một agent nếu nó hoạt động sai.
Nguy cơ bảo mật cũng tăng khi nhân viên dùng công cụ AI không được phê duyệt. Hai phần ba lãnh đạo tin rằng công ty của họ đã gặp sự cố rò rỉ hoặc vi phạm an ninh dữ liệu vì hành vi này, trong khi 35% nhân viên thừa nhận đã nhập thông tin bí mật của doanh nghiệp vào các công cụ AI công khai.
Với nhiều tổ chức, AI strategy hiện vẫn thiên về hình thức hơn là hướng dẫn thực thi. 75% lãnh đạo nhìn nhận chiến lược AI của công ty chủ yếu để “cho có”, còn 39% không có kế hoạch rõ ràng để tạo doanh thu từ các công cụ này. Điều đó khiến việc mở rộng AI dễ bị đứt gãy ở giai đoạn thử nghiệm.
Áp lực lên lãnh đạo doanh nghiệp đang gia tăng
Phần lớn lãnh đạo đang chịu áp lực lớn vì khoản đầu tư AI chưa đem lại kết quả tương xứng. 48% mô tả nỗ lực áp dụng AI là một “thất vọng lớn”, 73% giám đốc điều hành nói họ bị căng thẳng hoặc lo âu về chiến lược AI của công ty, và 64% lo mất việc nếu không dẫn dắt được quá trình chuyển đổi.
Điều đáng chú ý là vấn đề này không dừng ở cảm nhận cá nhân của lãnh đạo. Khi AI bị đẩy vào quá nhiều quy trình, các nhóm kỹ thuật và vận hành phải xử lý thêm chi phí, lỗi tích hợp và yêu cầu giám sát, trong khi lợi ích chưa đủ rõ để thuyết phục toàn bộ tổ chức.
Một số phân tích bổ sung cho thấy tình trạng thiếu định hướng rất phổ biến. 62% công ty đang tìm hiểu AI agent nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu, 41% chỉ xem đây là dự án phụ, còn 32% dừng lại sau giai đoạn thử nghiệm mà không đưa vào vận hành chính thức.
Nhà đầu tư và doanh nghiệp cần theo dõi điều gì?
Điểm cần theo dõi không phải là tốc độ triển khai, mà là khả năng biến AI thành công cụ tạo doanh thu hoặc tiết kiệm chi phí thực sự. Nếu doanh nghiệp tiếp tục mở rộng AI agent mà thiếu kiểm soát, chi phí và rủi ro bảo mật có thể tăng nhanh hơn giá trị thu về.
Trong ngắn hạn, các tín hiệu quan trọng nhất là tỷ lệ doanh nghiệp có kế hoạch quản trị rõ ràng, khả năng chặn rủi ro dữ liệu và mức độ chuyển từ thử nghiệm sang vận hành thật. Đây là những yếu tố sẽ quyết định liệu AI agent là động lực nâng năng suất hay chỉ là một khoản chi đắt đỏ.
Tổng kết
AI agent đang được triển khai rộng trong doanh nghiệp Mỹ, nhưng hiệu quả tài chính còn thấp và rủi ro vận hành đang tăng. Kết quả thực tế cho thấy thị trường cần nhìn AI bằng lăng kính hiệu quả, kiểm soát và bảo mật thay vì chỉ nhìn vào mức độ sử dụng.
