Bộ Thương mại Mỹ dự kiến phân bổ 2 tỷ USD cho chín công ty điện toán lượng tử và được cho là sẽ nhận cổ phần trong các doanh nghiệp này.
Đây là một trong những can thiệp trực tiếp lớn nhất của Washington vào lĩnh vực lượng tử, phản ánh việc công nghệ này đang được xếp vào nhóm chiến lược trong cạnh tranh với Trung Quốc. Gói hỗ trợ tập trung vào các nhà sản xuất phần cứng, vốn có thể cần nhiều năm mới đạt lợi nhuận.
- IBM có thể nhận 1 tỷ USD, còn GlobalFoundries khoảng 375 triệu USD.
- Nhiều công ty lượng tử khác như D-Wave, Rigetti và Quantinuum được nhắc đến trong danh sách hỗ trợ.
- Động thái này cho thấy Mỹ đang kết hợp vai trò điều tiết và nhà đầu tư trong các công nghệ chiến lược.
IBM và GlobalFoundries là hai cái tên nhận phần lớn nguồn vốn
IBM được cho là sẽ nhận 1 tỷ USD, trong khi GlobalFoundries dự kiến nhận khoảng 375 triệu USD. Khoản hỗ trợ này nhằm mở rộng năng lực sản xuất chip tiên tiến phục vụ các hệ thống lượng tử.
Danh sách còn có D-Wave Quantum, Rigetti Computing, Infleqtion, Atom Computing, PsiQuantum và Quantinuum, mỗi công ty dự kiến nhận khoảng 100 triệu USD. Startup Australia Diraq được nhắc đến với mức khoảng 38 triệu USD.
Gói hỗ trợ vượt mức tài trợ của Đạo luật Sáng kiến Lượng tử Quốc gia
Quy mô của chương trình được cho là lớn hơn khoản ngân sách từng được Đạo luật Sáng kiến Lượng tử Quốc gia Mỹ phê duyệt. Đạo luật ký năm 2018 đã cho phép khoảng 1,275 tỷ USD trong 5 năm qua nhiều cơ quan.
Phía Trung Quốc chưa có con số chính thức được nêu trong nội dung hiện có, nhưng các báo cáo trước đó cho thấy Bắc Kinh đã chi hơn 10 tỷ USD cho phát triển lượng tử trong 10 năm qua. Điều này giúp lý giải vì sao Washington tăng tốc với các chương trình hỗ trợ quy mô lớn hơn.
Thị trường phản ứng tích cực với IBM và GlobalFoundries
Cổ phiếu IBM tăng hơn 6% trong phiên giao dịch thứ Năm và đang ở mức 239,3 USD tại thời điểm được nhắc đến. Trong 5 phiên gần nhất, mã này tăng gần 10% nhưng vẫn giảm 6% trong một tháng qua.
GlobalFoundries cũng tăng mạnh hơn, với mức nhảy khoảng 11% trong phiên thứ Năm và giá 78,38 USD. Diễn biến này cho thấy nhà đầu tư đang phản ứng với kỳ vọng nguồn lực mới dành cho mảng lượng tử và sản xuất chip liên quan.
Vai trò của Mỹ đang dịch từ cấp vốn sang sở hữu cổ phần
Mô hình hỗ trợ mới cho thấy chính phủ Mỹ không chỉ tài trợ mà còn có thể nắm cổ phần trong các doanh nghiệp công nghệ chiến lược. Trước đó, chính quyền Trump đã lấy cổ phần ở Intel và MP Materials để bảo vệ chuỗi cung ứng trong bán dẫn và khoáng sản quan trọng.
Điều này có thể ảnh hưởng đến cách các startup lượng tử huy động vốn, khi nhiều công ty vẫn phụ thuộc vào hợp đồng chính phủ và vốn đầu tư mạo hiểm. Khác với AI, các doanh nghiệp lượng tử phần cứng phải giải bài toán chi phí cao, tỷ lệ lỗi lớn và hạ tầng làm lạnh phức tạp trước khi có sản phẩm thương mại khả thi.
Tổng kết
Khoản hỗ trợ 2 tỷ USD cho thấy điện toán lượng tử đang được Mỹ xử lý như một công nghệ chiến lược, không chỉ là câu chuyện nghiên cứu dài hạn. Tác động gần nhất nằm ở dòng vốn cho các công ty phần cứng và phản ứng của thị trường với các doanh nghiệp liên quan.
