Bộ Tài chính Nga đã đưa ra cơ chế đánh thuế thu nhập liên quan đến crypto, nhằm đi kèm với bộ quy định sắp áp dụng cho giao dịch tiền số.
Điểm đáng chú ý là người không cư trú tại Nga sẽ phải chuyển một phần lợi nhuận lớn hơn vào ngân sách nhà nước so với nhà đầu tư và người kiếm tiền đang sống trong nước. Dự thảo này cũng cho thấy Nga đang chuyển từ trạng thái thiếu quy định sang xây khung thuế riêng cho tài sản số.
Nga muốn đưa giao dịch tiền số vào khung thuế chính thức
Bộ Tài chính Nga đã chuẩn bị sửa đổi Bộ luật Thuế để xử lý việc đánh thuế các giao dịch liên quan đến tài sản số. Dự thảo đã được ủy ban phụ trách hoạt động lập pháp của chính phủ liên bang thông qua vào thứ Hai, theo tờ Vedomosti dẫn nguồn từ những người có mặt tại cuộc họp.
Mục tiêu của đề xuất là đồng bộ quy định thuế với dự luật lớn “On Digital Currency and Digital Rights”, văn bản vừa được Duma Quốc gia thông qua ở vòng đọc đầu tiên. Nga nhiều năm cân nhắc giữa cấm và quản lý crypto, và hiện đã chọn hướng hợp pháp hóa trong khuôn khổ luật, với các văn bản dự kiến được thông qua trước ngày 1/7/2026.
Động thái này cũng nằm trong kế hoạch mà chính quyền Moscow công bố từ năm ngoái, nhằm kéo một số lĩnh vực kinh tế ra khỏi khu vực ngầm.
Cơ chế thuế mới sẽ tính như thế nào
Theo dự thảo, một điều khoản mới sẽ quy định cách nộp thuế thu nhập cá nhân đối với lợi nhuận từ việc bán hoặc chuyển nhượng tài sản số, bao gồm cả trường hợp quy đổi sang tiền pháp định. Cơ sở tính thuế là phần chênh lệch dương giữa doanh thu từ giao dịch crypto và các khoản chi phí, như chi phí mua vào, phí trung gian và chi phí lưu trữ.
Các dịch vụ do đơn vị lưu ký số và sàn giao dịch cung cấp sẽ được miễn thuế giá trị gia tăng. Quy định miễn thuế tương tự cũng áp dụng cho các “dịch vụ liên quan” đến giao dịch và phát hành, theo cách gọi trong tài liệu.
Thuế suất với crypto sẽ bám theo khung thuế thu nhập hiện hành
Trong điều kiện chưa có quy định đầy đủ, nhiều giao dịch tiền số tại Nga trước đây gần như chưa bị đánh thuế, ngoại trừ một số trường hợp. Hoạt động đào coin đã được công nhận là lĩnh vực crypto đầu tiên có quy định chính thức vào cuối năm 2024, khi doanh nghiệp và hộ kinh doanh phải đăng ký với Cục Thuế Liên bang.
Từ ngày 1/1/2025, thu nhập từ đào crypto của pháp nhân chịu thuế thu nhập doanh nghiệp ở mức 25%. Với cá nhân kinh doanh và người dân đào coin, mức thuế thu nhập cá nhân áp dụng theo biểu lũy tiến từ 13% đến 22%. Riêng người không cư trú bị áp dụng mức 30%.
Các mức này cũng sẽ áp dụng cho những giao dịch crypto khác, nhưng có cách phân loại riêng. Thu nhập từ đào coin sẽ được tính vào tổng thu nhập, còn lợi nhuận từ đầu tư và giao dịch sẽ tạo thành một cơ sở tính thuế riêng. Các bên trung gian như môi giới và đơn vị ủy thác sẽ có trách nhiệm khấu trừ và chuyển số thuế phải nộp của khách hàng vào ngân sách nhà nước.
Tranh luận vẫn còn về mức độ công bằng và tính khả thi
Ông Vladimir Gruzdev, Chủ tịch Hội đồng Liên đoàn Luật sư Nga, cho rằng sửa đổi này sẽ hạn chế hành vi trốn thuế và tăng tính minh bạch trong lĩnh vực crypto. Ông Alexey Istomin, đối tác tại hãng luật Pareto Legal, nhận định cơ chế thuế của Bộ Tài chính đang coi tài sản tài chính số tương tự các công cụ tài chính truyền thống, nhưng không làm tăng gánh nặng thuế.
Ông Denis Polyakov, phụ trách mảng kinh tế số tại GMT Legal, nói dự luật chủ yếu nhằm lấp các khoảng trống hiện có trong cách đánh thuế tiền số và một số giao dịch liên quan. Tuy vậy, ông Dmitry Machikhin, nhà sáng lập kiêm CEO nền tảng tuân thủ BitOK, cho rằng vấn đề cấp thiết hơn là làm sao xác định được đối tượng để đánh thuế. Ông nói các điều kiện đủ để thuyết phục chủ sở hữu crypto bước ra khỏi “vùng xám” vẫn chưa được tạo ra.
Khung pháp lý sắp tới của Nga cũng bị phê bình vì quá chặt. Dù hợp pháp hóa crypto, nước này chỉ cho phép những đồng lớn nhất được tham gia vào thị trường được quản lý.
Tổng kết
Gói sửa đổi thuế của Nga cho thấy chính phủ đang cố đưa giao dịch tiền số vào hệ thống quản lý chính thức, thay vì để chúng nằm ngoài tầm kiểm soát. Tuy nhiên, các dữ kiện hiện có vẫn chưa cho thấy khi nào dự thảo sẽ được thông qua cuối cùng, cách thực thi sẽ ra sao, và liệu mức thuế cùng các giới hạn thị trường có đủ để kéo hoạt động crypto từ khu vực ngầm ra hay không.
