Giá dầu tăng mạnh trong bối cảnh căng thẳng ở Trung Đông đang giúp Nga thu về nguồn thu thuế lớn hơn từ dầu thô, khi giá Urals vượt xa mức giả định trong ngân sách.
Diễn biến này đáng chú ý vì nó tác động đồng thời lên ngân sách Nga, giá năng lượng toàn cầu và kỳ vọng của thị trường về nguồn cung dầu trong thời gian tới.
- Trong 13 ngày đầu tháng 4, giá dầu dùng để tính thuế của Nga tăng lên 106,30 USD/thùng.
- Giá Urals có thể đạt khoảng 8.300 ruble nếu mức hiện tại được giữ nguyên và tỷ giá không đổi.
- IEA cảnh báo nhu cầu dầu năm nay có thể giảm, trong khi tồn kho và dòng chảy dầu toàn cầu vẫn biến động mạnh.
Vì sao Nga có thể hưởng lợi từ đợt tăng giá dầu này?
Nga đang hưởng lợi vì giá dầu Urals tăng nhanh hơn mức đã được dùng để lập ngân sách. Khi giá xuất khẩu cao hơn giả định ban đầu, số thu thuế từ dầu có thể cải thiện, giúp chính phủ có thêm dư địa tài chính trong bối cảnh chi tiêu đã tăng.
Theo dữ liệu Argus Media mà Moscow dùng để tính thuế dầu, giá trung bình trong 13 ngày đầu tháng 4 đã lên 106,30 USD/thùng, tăng 42% so với tháng 3. Nếu xu hướng này giữ nguyên và tỷ giá không thay đổi nhiều, Urals có thể đạt khoảng 8.300 ruble, mức cao nhất theo tháng kể từ tháng 3/2022.
Ngân sách Nga năm 2026 được xây dựng trên giả định giá Urals là 59 USD/thùng. Vì vậy, mức giá thực tế cao hơn đáng kể có thể làm tăng nguồn thu ngoài dự tính, nhất là khi giá dầu toàn cầu tăng do gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông.
Điều gì đang kéo giá dầu lên?
Giá dầu tăng chủ yếu vì lo ngại gián đoạn dòng chảy năng lượng từ Trung Đông, đặc biệt sau việc eo biển Hormuz bị đóng, khiến thị trường thiếu hụt nguồn cung dễ tiếp cận.
Sự tắc nghẽn này làm thay đổi luồng thương mại và nâng giá trị của những thùng dầu còn sẵn có. Khi các nhà máy lọc dầu phải tìm nguồn thay thế, dầu Nga trở nên có giá trị hơn trong ngắn hạn, dù bối cảnh chung vẫn rất bất ổn.
Tuy nhiên, giá hợp đồng dầu kỳ hạn đã hạ nhiệt vào thứ Ba sau khi Phó Tổng thống Mỹ JD Vance nói Mỹ và Iran có thể có thêm vòng đàm phán hòa bình. Sau phát biểu đó, dầu WTI giao tháng 5 giảm 6% xuống 93,07 USD/thùng, còn Brent giao tháng 6 giảm gần 4% xuống 95,58 USD/thùng.
IEA đang cảnh báo điều gì về thị trường dầu?
Cơ quan Năng lượng Quốc tế cho rằng cú sốc dầu liên quan đến chiến tranh Iran sẽ làm suy yếu nhu cầu trong năm nay, vì giá nhiên liệu cao hơn khiến người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu.
IEA hiện dự báo nhu cầu dầu sẽ giảm 1,5 triệu thùng/ngày trong quý 2, mức giảm lớn nhất kể từ đại dịch Covid-19. Với cả năm, cơ quan này dự kiến nhu cầu giảm 80.000 thùng/ngày, trái ngược mạnh với dự báo trước đó là tăng 640.000 thùng/ngày.
IEA cũng cho biết tồn kho dầu toàn cầu quan sát được đã giảm 85 triệu thùng trong tháng 3. Ngoài Vịnh Trung Đông, lượng tồn kho giảm 205 triệu thùng, tương đương 6,6 triệu thùng/ngày, khi dòng chảy qua eo biển Hormuz bị thu hẹp.
Nhà đầu tư cần theo dõi điểm nào tiếp theo?
Thị trường cần theo sát hướng đi của đàm phán Mỹ – Iran, vì đây là yếu tố có thể làm dịu hoặc kéo dài biến động giá dầu trong ngắn hạn.
Song song với đó là ba biến số khác: mức giá Urals so với giả định ngân sách của Nga, diễn biến tồn kho dầu toàn cầu và khả năng sản xuất của Nga nếu hạ tầng cảng biển, năng lượng tiếp tục bị ảnh hưởng. IEA cho rằng một cuộc xung đột kéo dài có thể còn gây thêm gián đoạn trong các tháng tới.
Tổng kết
Đợt tăng giá dầu hiện tại đang tạo lợi thế tài khóa cho Nga, nhưng đồng thời làm thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh hơn. Hướng đi của đàm phán, nguồn cung từ Trung Đông và mức tồn kho dầu sẽ là những yếu tố quyết định diễn biến tiếp theo.
