Doanh thu nhiên liệu hóa thạch của Nga tăng mạnh sau khi căng thẳng tại Vùng Vịnh leo thang, khi giá năng lượng bật tăng và Mỹ tạm nới một phần hạn chế với dầu Nga đang mắc kẹt trên biển.
Diễn biến quân sự từ cuối tháng 2 làm gián đoạn dòng chảy dầu qua Eo biển Hormuz, đẩy giá dầu đi lên. Trong bối cảnh đó, Mỹ phát hành giấy phép mới cho một số giao dịch liên quan dầu Nga đã được bốc lên tàu trước thời điểm quy định, nhằm hạ nhiệt thị trường.
- Nga thu về khoảng 7,7 tỷ EUR từ xuất khẩu nhiên liệu hóa thạch trong giai đoạn 1–15/3, theo dữ liệu CREA.
- Mỹ gia hạn và thay thế giấy phép miễn trừ cho dầu Nga đã “đang trên đường”, hiệu lực đến 11/4, kèm một số ngoại lệ.
- EU duy trì lập trường giữ trừng phạt năng lượng Nga, dù rủi ro giá nhiên liệu tăng và khủng hoảng năng lượng.
Thu nhập nhiên liệu của Nga tăng khi chiến sự tại Vùng Vịnh làm gián đoạn vận tải dầu
Trong nửa đầu tháng 3, Nga tăng doanh thu xuất khẩu dầu và nhiên liệu hóa thạch nhờ giá năng lượng leo thang sau các cuộc không kích khiến lưu thông qua Eo biển Hormuz bị đình trệ.
Dữ liệu được trích từ Centre for Research on Energy and Clean Air (CREA) cho thấy trong giai đoạn 1–15/3, Nga thu khoảng 372 triệu EUR/ngày chỉ từ dầu thô, cao hơn 14% so với mức trung bình theo ngày của tháng 2.
Tổng doanh thu từ xuất khẩu nhiên liệu hóa thạch (gồm dầu, khí đốt và than) đạt khoảng 7,7 tỷ EUR trong cùng kỳ. Bình quân theo ngày tương ứng khoảng 513 triệu EUR, so với khoảng 472 triệu EUR/ngày của tháng trước đó.
Căng thẳng tăng mạnh sau các cuộc không kích bắt đầu ngày 28/2, kéo giá dầu toàn cầu tăng. Giá Brent được đề cập là tiến gần 120 USD/thùng vào ngày thứ Năm trong bối cảnh thị trường lo ngại về nguồn cung.
Ở chiều ngược lại, Iran tiếp tục nhắm vào các cơ sở dầu và khí tại các quốc gia Ả Rập trong khu vực, như một phản ứng sau khi Israel ném bom mỏ khí ngoài khơi South Pars của Iran tại Vịnh Persian. Chuỗi sự kiện này làm rủi ro nguồn cung trở nên khó dự báo hơn.
Mỹ phát hành miễn trừ mới cho dầu Nga bị trừng phạt để ổn định thị trường
Mỹ cho phép một số giao dịch mua dầu Nga đã được bốc lên tàu trước thời hạn quy định, thông qua giấy phép/miễn trừ có thời hạn, nhằm giảm biến động và hạ nhiệt giá năng lượng.
Tuần trước, Mỹ cho phép mua lượng dầu Nga đang mắc kẹt trên biển để trấn an thị trường. Miễn trừ do Bộ Tài chính Mỹ công bố có hiệu lực đến ngày 11/4 theo tài liệu tại miễn trừ của Bộ Tài chính Mỹ.
Phạm vi nới hạn chế áp dụng cho dầu thô và sản phẩm dầu mỏ có nguồn gốc Liên bang Nga đã được bốc lên tàu chở dầu tính đến ngày 12/3/2026.
Ngày 19/3, Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ công bố hành động mới và ban hành giấy phép mới cho cùng mục đích, thay thế giấy phép 30 ngày ban đầu.
Các điều khoản được mô tả là gần tương tự văn bản trước đó, nhưng giấy phép mới nêu rõ loại trừ các giao dịch liên quan Triều Tiên, Cuba và Crimea (khu vực bị sáp nhập). Điều này thu hẹp phạm vi đối tượng được hưởng cơ chế miễn trừ.
Việc nới trừng phạt đã bắt đầu từ đầu tháng 3 khi Mỹ cho phép Ấn Độ mua một phần. Trong hai tuần đầu tháng 3, Ấn Độ mua khoảng 1,3 tỷ EUR nhiên liệu Nga, theo số liệu được nêu trong bài.
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent nhấn mạnh đây là biện pháp “ngắn hạn” và “được thiết kế hẹp”, lập luận rằng nó không tạo lợi ích tài chính đáng kể cho Moscow vì chỉ liên quan dầu đã đang vận chuyển.
EU kiên định duy trì trừng phạt năng lượng Nga dù rủi ro khủng hoảng giá nhiên liệu
EU tiếp tục chủ trương giữ trừng phạt năng lượng với Nga, bất chấp giá nhiên liệu tăng do xung đột tại Iran và Ukraine, và nguy cơ nguồn cung bị siết trong khu vực.
Động thái của Mỹ làm gia tăng căng thẳng giữa các đồng minh phương Tây xuyên Đại Tây Dương, khi EU vẫn quyết tâm giữ các hạn chế năng lượng Nga được tăng cường sau khi Ukraine bị xâm lược hơn 4 năm trước.
Các lãnh đạo châu Âu được nêu gồm Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, đều kêu gọi duy trì trừng phạt với Moscow.
Xung đột Trung Đông làm giảm nguồn cung từ Vùng Vịnh Persian, trong khi EU vẫn hướng tới loại bỏ hoàn toàn nhập khẩu năng lượng Nga, dù gặp phản đối từ một số nước thành viên như Hungary và Slovakia.
Theo CREA, EU hiện vẫn mua khoảng 50 triệu EUR nhiên liệu hóa thạch Nga mỗi ngày, nhưng mức giảm được đánh giá là lớn so với trước chiến sự. Trước khi Ukraine bị xâm lược, Nga cung cấp gần một nửa khí tự nhiên của châu Âu và hơn một phần tư lượng dầu.
Ấn Độ và Trung Quốc hiện chiếm khoảng ba phần tư doanh thu dầu của Nga. Moscow nhiều lần đe dọa dừng dòng năng lượng sang châu Âu và chuyển hướng xuất khẩu sang nơi khác, ngay cả trước khi EU siết chặt hơn.
Những câu hỏi thường gặp
Nga đã thu bao nhiêu từ xuất khẩu nhiên liệu hóa thạch trong giai đoạn 1–15/3?
Theo dữ liệu CREA được trích dẫn, Nga thu khoảng 7,7 tỷ EUR từ xuất khẩu nhiên liệu hóa thạch (dầu, khí đốt, than) trong giai đoạn 1–15/3, tương đương bình quân khoảng 513 triệu EUR/ngày.
Vì sao doanh thu dầu của Nga tăng trong nửa đầu tháng 3?
Doanh thu tăng chủ yếu do giá năng lượng leo thang sau khi căng thẳng quân sự khiến dòng chảy dầu qua Eo biển Hormuz bị gián đoạn, làm thị trường lo ngại về nguồn cung và đẩy giá dầu đi lên.
Miễn trừ/giấy phép mới của OFAC cho phép điều gì?
Giấy phép mới nhắm tới việc cho phép một số giao dịch đối với dầu thô và sản phẩm dầu mỏ có nguồn gốc Nga đã được bốc lên tàu tính đến 12/3/2026, nhằm giảm căng thẳng thị trường; văn bản cũng nêu ngoại lệ loại trừ Triều Tiên, Cuba và Crimea.
Miễn trừ của Mỹ có hiệu lực đến khi nào?
Miễn trừ được nêu có hiệu lực đến ngày 11/4, theo tài liệu miễn trừ do Bộ Tài chính Mỹ công bố.
Lập trường của EU về trừng phạt năng lượng Nga hiện ra sao?
EU vẫn quyết tâm duy trì và tiến tới loại bỏ dần nhập khẩu năng lượng Nga, dù đối mặt nguy cơ giá nhiên liệu tăng và rủi ro khủng hoảng năng lượng, đồng thời có sự phản đối từ một số quốc gia thành viên.
