Nội các Nhật Bản đã phê duyệt dự luật sửa đổi Luật Công cụ Tài chính và Giao dịch để xếp tài sản tiền mã hóa vào nhóm “sản phẩm tài chính”, siết bảo vệ nhà đầu tư và áp thuế lợi nhuận theo mức cố định 20%.
Gói thay đổi này đáng chú ý vì chuyển tiền mã hóa từ khung quản lý thiên về “công cụ thanh toán” sang cách tiếp cận tương tự thị trường chứng khoán, bao gồm quy định chống giao dịch nội gián và nghĩa vụ công bố thông tin của bên phát hành.
- Nhật Bản muốn xếp crypto là sản phẩm tài chính và áp quy tắc chống giao dịch nội gián như với cổ phiếu.
- Dự luật yêu cầu tổ chức phát hành crypto công bố thông tin tối thiểu mỗi năm một lần; dự kiến triển khai từ năm tài khóa 2027 nếu được thông qua.
- Thuế lợi nhuận crypto chuyển từ hệ lũy tiến (từng lên tới 55%) sang thuế suất cố định 20%.
Nhật Bản thay đổi cách phân loại tiền mã hóa: từ “tài sản số” sang “sản phẩm tài chính”
Nội các Nhật Bản đã thông qua dự luật sửa Luật Công cụ Tài chính và Giao dịch, trong đó coi tiền mã hóa là tài sản tài chính và đưa vào nhóm sản phẩm tài chính.
Theo các sửa đổi mới, việc công nhận tiền mã hóa là tài sản tài chính tại cuộc họp nội các ngày 10/4 chỉ là bước đầu. Dự luật còn mở rộng các cơ chế quản lý theo hướng gần với thị trường chứng khoán.
Một điểm trọng tâm là áp dụng kiểm soát giao dịch nội gián cho giao dịch tiền mã hóa, tương tự quy tắc đang áp dụng cho cổ phiếu. Mục tiêu là ngăn hành vi mua bán dựa trên thông tin chưa công bố ra công chúng.
Quy định chống giao dịch nội gián và nghĩa vụ công bố thông tin của bên phát hành
Dự luật đưa hoạt động giao dịch crypto vào phạm vi kiểm soát nội gián và yêu cầu tổ chức phát hành công bố thông tin ít nhất mỗi năm một lần.
Nhật Bản cho biết đang hướng tới môi trường thị trường “lành mạnh” thông qua nghĩa vụ công bố định kỳ. Cách tiếp cận này nhằm tăng minh bạch, giảm bất cân xứng thông tin giữa bên phát hành và nhà đầu tư.
Nếu dự luật được thông qua trong kỳ họp Quốc hội hiện tại, việc triển khai được kỳ vọng diễn ra trong năm tài khóa 2027.
Tăng mạnh chế tài để bảo vệ nhà đầu tư
Các biện pháp bảo vệ nhà đầu tư bao gồm tăng mức án tù tối đa từ 3 năm lên 10 năm và nâng mức phạt tiền từ 3 triệu yên lên 10 triệu yên.
Việc siết hình phạt nhằm nâng sức răn đe với các hành vi vi phạm trong lĩnh vực tài sản số khi khung quản lý chuyển sang nhóm công cụ tài chính. Đây cũng là tín hiệu cho thấy Nhật Bản muốn đặt ưu tiên cao cho tính công bằng và minh bạch của thị trường.
“Chúng tôi sẽ mở rộng nguồn cung vốn tăng trưởng để ứng phó với những thay đổi của thị trường tài chính và thị trường vốn, đồng thời bảo đảm sự công bằng, minh bạch của thị trường và bảo vệ nhà đầu tư.”
– Satsuki Katayama, Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản
Chuyển đầu mối quản lý sang Luật Công cụ Tài chính và Giao dịch
Cơ quan Dịch vụ Tài chính Nhật Bản (FSA) dự kiến chuyển quản lý crypto từ Luật Dịch vụ Thanh toán sang Luật Công cụ Tài chính và Giao dịch.
Trong thay đổi về thuật ngữ quản lý, các doanh nghiệp đã đăng ký trước đây được gọi là “doanh nghiệp sàn giao dịch tài sản mã hóa” sẽ được đổi thành “doanh nghiệp giao dịch tài sản mã hóa”.
Bước chuyển này phản ánh việc Nhật Bản thay đổi khung pháp lý: từ xem crypto như phương tiện thanh toán kỹ thuật số sang xem là công cụ tài chính có thể đầu tư.
Cho phép tổ chức tài chính nắm giữ crypto và xu hướng ETP/ETF
FSA đã nộp sửa đổi để cho phép ngân hàng địa phương và các tổ chức khác nắm giữ crypto cho mục đích đầu tư, qua đó tích hợp crypto vào hệ thống tài chính.
Nhật Bản từng là nền kinh tế lớn đầu tiên thiết lập quy định với crypto sau vụ Mt. Gox, và động thái lần này được mô tả là tiến thêm một bước trong việc “thể chế hóa” tài sản số.
Đáng chú ý, Nhật Bản ghi nhận hơn 12 triệu người dùng crypto đã xác minh và khoảng 34 tỷ USD tài sản được lưu ký trong nước. Trong bối cảnh đó, bộ quy tắc mới mang tính “cấp độ tổ chức” có thể làm thay đổi cách thị trường vận hành.
Truyền thông địa phương đưa tin các tập đoàn tài chính lớn như SBI Holdings và Nomura Holdings nằm trong nhóm đầu tiên phát triển các sản phẩm ETP liên kết crypto. Nhật Bản cũng nêu kế hoạch hợp pháp hóa ETF crypto vào năm 2028.
Chính sách thuế mới cho lợi nhuận crypto: áp mức cố định 20%
Nhật Bản đã đưa ra quy tắc thuế mới, thay hệ thuế lũy tiến từng khiến mức thuế lên tới 55% bằng thuế suất cố định 20% trên lợi nhuận.
Việc thay đổi thuế diễn ra song song với điều chỉnh khung pháp lý, trong bối cảnh Nhật Bản muốn đưa hoạt động đầu tư tài sản số vào quỹ đạo quy chuẩn hơn. Dù vậy, dự luật và lộ trình triển khai vẫn phụ thuộc vào tiến trình thông qua tại Quốc hội.
Tổng kết
Nhật Bản đang đẩy mạnh đưa tiền mã hóa vào khung “sản phẩm tài chính”, áp dụng quy tắc chống nội gián, tăng nghĩa vụ công bố thông tin và siết chế tài. Thị trường sẽ cần theo dõi việc dự luật có được thông qua trong kỳ họp hiện tại hay không, cũng như mốc triển khai dự kiến từ năm tài khóa 2027 và các bước tiếp theo liên quan ETP/ETF.
