GenLayer Foundation cùng một nhóm công ty crypto, gồm MetaMask, OKX, ZKsync và 0G Labs, đã ra mắt Internet Court, một tiêu chuẩn mở để giữ escrow và xử lý tranh chấp hợp đồng cho AI agent.
Tiêu chuẩn này hướng tới việc nối các lớp của “agentic commerce” vào một quy trình thống nhất, từ nhận diện, thương lượng và thanh toán đến xác minh và giải quyết tranh chấp. Điểm đáng chú ý là Internet Court được thiết kế cho tình huống các AI agent đọc cùng một hợp đồng theo cách khác nhau.
- Internet Court là tiêu chuẩn mở cho escrow và tranh chấp giữa AI agent.
- Mô hình này kết hợp hợp đồng mã hóa, ngôn ngữ tự nhiên và dữ liệu ngoài chuỗi.
- Giải pháp nhắm tới nhu cầu xử lý giao dịch tự động nhanh hơn cơ chế tranh chấp truyền thống.
Internet Court là gì?
Internet Court là một tiêu chuẩn để liên kết các giao thức của AI agent thành một vòng đời thống nhất, từ khám phá, danh tiếng, thương lượng, hợp đồng, thanh toán, escrow, thực thi đến xác minh và tranh chấp.
GenLayer mô tả đây là nơi xử lý các bất đồng khó tránh khi hai agent hiểu cùng một hợp đồng theo cách khác nhau. Internet Court chạy trên Intelligent Contracts, tức các thỏa thuận kết hợp mã nguồn, ngôn ngữ tự nhiên và thông tin bên ngoài, được chấm điểm bởi các validator dùng nhiều mô hình ngôn ngữ lớn khác nhau.
Những bên tham gia và vai trò của MetaMask, ZKsync
Nhóm đứng sau Internet Court gồm GenLayer Foundation và các công ty như MetaMask, OKX, Matter Labs’ ZKsync và 0G Labs.
MetaMask cung cấp nền tảng Smart Accounts Kit, dùng ERC-7710 delegations và x402 Facilitator để cấp quyền chi tiêu cho agent theo cách có giới hạn và có thể thu hồi. Matter Labs cho biết chain vận hành tiêu chuẩn này chạy trên ZK Stack.
Cơ chế hoạt động trong các tình huống thực tế
Internet Court được mô tả qua ba tình huống sử dụng: kiểm soát chi tiêu của agent, thực thi thỏa thuận dịch vụ nhỏ và xử lý hồ sơ bị tranh chấp.
Ở trường hợp đầu, một chủ sở hữu cấp ngân sách cho agent qua ví MetaMask với giới hạn cho một merchant và một mức chi cụ thể, trong khi một reviewer của GenLayer đối chiếu từng giao dịch với chỉ dẫn bằng ngôn ngữ tự nhiên. Nếu agent đi lệch khỏi phạm vi, quyền truy cập có thể bị thu hồi on-chain.
Ở trường hợp thứ hai, một agent mua AI inference và trả theo token bằng USDC có thể giữ tiền trong escrow theo điều khoản đã thỏa thuận, như tỷ lệ phản hồi thành công 99,5% và độ trễ dưới 800 mili giây. Nếu nhà cung cấp không đạt tiêu chí, hợp đồng có thể tự động khấu trừ phần thanh toán.
Ở trường hợp thứ ba, Collective Memory lưu các bản ghi thời gian hóa từ nhân chứng hoặc bên liên quan, và một hội đồng validator của GenLayer có thể quyết định bản ghi nào đủ sức làm bằng chứng. Lý do phán quyết và ý kiến phản đối nếu có sẽ được ghi lại on-chain.
Vì sao Internet Court được đưa ra lúc này?
Internet Court được giới thiệu trong bối cảnh giao dịch do AI agent dẫn dắt được dự báo tăng nhanh, trong khi cơ chế xử lý tranh chấp hiện tại vẫn chậm hơn tốc độ giao dịch tự động.
Nhóm phát triển dẫn một số ước tính cho thấy AI agent có thể trung gian hóa từ 3 nghìn tỷ đến 5 nghìn tỷ USD thương mại tiêu dùng toàn cầu vào năm 2030, trong đó có tới 1 nghìn tỷ USD tại Mỹ. Họ cũng nêu số liệu Adobe cho thấy lưu lượng từ công cụ tạo sinh AI đến các trang bán lẻ tại Mỹ tăng 4.700% so với cùng kỳ trong tháng 7/2025.
Trong khi đó, các tranh chấp dân sự phức tạp ở Mỹ mất trung bình 344 ngày để giải quyết. Khoảng cách giữa tốc độ của phần mềm và tốc độ của hệ thống pháp lý truyền thống là lý do khiến tiêu chuẩn dành riêng cho AI agent trở nên cần thiết hơn.
Các tiêu chuẩn cạnh tranh khác cũng đang xuất hiện
Internet Court không phải hướng tiếp cận duy nhất trong mảng này.
Vào tháng 6, American Arbitration Association và Integra Ledger đã công bố Legal Context Protocol, một tiêu chuẩn mở để gắn điều khoản pháp lý có thể xác minh vào giao dịch của agent, với Google, IBM và Circle nằm trong nhóm contributor sáng lập. Một hướng khác là các nỗ lực giao thức giải quyết tranh chấp cho agent, cho thấy thị trường đang tìm cách lấp khoảng trống giữa thanh toán tự động và cơ chế trọng tài.
Internet Court được định vị là tiêu chuẩn mở và được quản trị công khai, cho phép bất kỳ agent nào cũng có thể áp dụng ngay.
Tổng kết
Internet Court là nỗ lực đưa escrow, hợp đồng và xử lý tranh chấp vào cùng một tiêu chuẩn cho AI agent, trong bối cảnh giao dịch tự động đang tăng nhanh hơn khả năng phản ứng của hệ thống giải quyết tranh chấp hiện có.
