PiggyBank, một giao thức DeFi yield, cho biết chiến lược basis trade với token LAB đã khiến người gửi tiền chịu thiệt hại sau khi thị trường bị thao túng.
Giao thức này hiện dự kiến USDC vault sẽ giảm khoảng 15%, trong khi SPYx và JitoSOL cũng ghi nhận mức suy giảm nhỏ hơn. Sự việc làm nổi bật rủi ro của basis trade khi tài sản cơ sở kém thanh khoản và funding rate biến động mạnh.
- PiggyBank đã đóng vị thế hedge sau khi LAB bị thao túng mạnh và funding rate trở nên bất lợi.
- USDC vault dự kiến giảm khoảng 15%, còn SPYx và JitoSOL giảm ít hơn.
- LAB từng bị ZachXBT cảnh báo là một trường hợp “retail extraction” trước khi PiggyBank mở giao dịch.
PiggyBank đã làm gì với LAB?
PiggyBank đã dùng khoảng 100.000 USD, tương đương 2% tổng tài sản khi đó, để mua LOCKED LAB qua OTC và mở vị thế short perpetual để phòng hộ.
Theo phần giải trình ngày 10/6, chiến lược này ban đầu được triển khai như một basis trade. Tuy nhiên, LAB sau đó rơi vào trạng thái bị thao túng mạnh, thanh khoản mỏng và funding rate âm sâu, khiến việc giữ vị thế short trở nên không còn hợp lý về mặt kinh tế.
Giao thức đã đóng hedge để hạn chế thua lỗ thêm. Giá trị vị thế LAB bị khóa hiện được ước tính khoảng 1,35 triệu USD theo giá thị trường, cao hơn hơn 13 lần so với giá vào lệnh, nhưng khoản này chưa được tính vào NAV vì token chưa thể bán trước mốc mở khóa đầu tiên vào ngày 14/8.
Tác động lên các vault của PiggyBank
Việc loại LAB khỏi cách tính tài sản ròng đã tạo ra mức drawdown ngay lập tức cho các vault của PiggyBank.
USDC vault được dự báo giảm khoảng 15%, SPYx giảm khoảng 12% và JitoSOL giảm khoảng 9%. Đây là mức điều chỉnh phản ánh phần giá trị bị treo do token chưa thể thanh khoản, thay vì chỉ là biến động giá thông thường.
LAB từng bị cảnh báo trước đó
LAB đã bị ZachXBT nêu tên trong một phân tích công khai trước khi PiggyBank mở giao dịch basis trade.
Trong phân tích ngày 14/5, ZachXBT mô tả LAB là một trường hợp “retail extraction”, đồng thời nêu các dấu hiệu như khoản vay riêng tư mờ ám, giao dịch OTC, thay đổi lịch vesting đơn phương, hoạt động market-making mang tính thao túng và hơn 95% nguồn cung nằm dưới quyền kiểm soát của nội bộ.
ZachXBT cũng cho biết các nhà sáng lập LAB là Vova Sadkov và một đồng sáng lập tên Mark, token được ra mắt qua Token Generation Event vào tháng 10/2025, và dự án trước đó là Eesee (ESE) đã khiến nhà đầu tư cảm thấy bị bỏ rơi khi đội ngũ đổi hướng phát triển.
Phản ứng từ cộng đồng DeFi
Vụ việc khiến PiggyBank chịu chỉ trích vì đã đưa tài sản người gửi vào một token bị gắn cờ rủi ro.
ZachXBT cho rằng người dùng đã bị đặt vào thế đánh cược với “blatant scam coins”. PiggyBank cũng nói sẽ có kế hoạch bồi hoàn cho người bị ảnh hưởng, nhưng chưa công bố tổng thiệt hại hay thời hạn chi trả.
Ở thời điểm hiện tại, điểm đáng theo dõi là mức bồi hoàn cụ thể, thời gian thực hiện và cách PiggyBank điều chỉnh quy trình quản trị rủi ro cho các chiến lược basis trade sau sự cố này.
Tổng kết
Sự cố LAB cho thấy basis trade trên tài sản thanh khoản thấp có thể nhanh chóng trở thành khoản lỗ nếu thị trường bị méo mó, funding rate xấu đi và tài sản thế chấp chưa thể thoát vị thế.
