Báo cáo việc làm Mỹ tháng 3/2026 ghi nhận tăng 178.000 việc làm, nhưng các lần điều chỉnh dữ liệu gần đây và chi tiết lực lượng lao động cho thấy bức tranh thị trường lao động có thể kém tích cực hơn số liệu tiêu đề.
Điểm đáng chú ý là xu hướng “sửa lại” số liệu đã diễn ra liên tục, trong khi Nhà Trắng đồng thời công bố định hướng ngân sách 2027 với ưu tiên tăng mạnh chi tiêu quốc phòng và cắt giảm nhiều hạng mục phi quốc phòng. Những yếu tố này có thể tác động tới kỳ vọng vĩ mô, thị trường tài sản rủi ro và tiền mã hóa.
- BLS báo cáo tháng 3/2026 tăng 178.000 việc làm; tỷ lệ thất nghiệp giảm còn 4,3% nhưng 396.000 người rời lực lượng lao động.
- Các đợt điều chỉnh dữ liệu việc làm bị mô tả là “brutal”: tháng 2 từ -92.000 sửa thành -133.000; tháng 9/2025 điều chỉnh giảm 911.000 việc làm của 12 tháng.
- Đề cương ngân sách tài khóa 2027 nêu hướng đi tăng thuế quan, giảm thuế, tăng chi quốc phòng 42% và giảm chi phi quốc phòng 10%, kéo theo nhiều khoản cắt giảm theo danh mục.
Báo cáo việc làm Mỹ tháng 3/2026 nói gì?
BLS cho biết Mỹ tạo thêm 178.000 việc làm trong tháng 3/2026, trong đó khu vực tư nhân tăng 186.000, và tỷ lệ thất nghiệp giảm từ 4,4% xuống 4,3%.
Báo cáo cũng nêu mức tăng chủ yếu đến từ sự bật lại sau một tháng trước đó yếu hơn. Dù tỷ lệ thất nghiệp giảm, mức giảm này đi kèm việc 396.000 người rời khỏi lực lượng lao động, khiến việc diễn giải xu hướng cần thận trọng hơn so với nhìn vào số liệu tiêu đề.
Trong 12 tháng đầu của nhiệm kỳ hai của Donald Trump, tổng tăng trưởng việc làm được nêu là 260.000 (0,2%), còn việc làm khu vực tư nhân tăng 502.000 (0,4%). Với quy mô hơn 158 triệu người đang làm việc, con số này tương đương trung bình khoảng 21.670 việc làm mỗi tháng.
Vì sao các lần điều chỉnh (revisions) khiến số liệu gây tranh cãi?
Mức điều chỉnh liên tiếp đã làm suy yếu câu chuyện lạc quan từ số liệu ban đầu, khi một số tháng bị sửa theo hướng xấu hơn và có cả điều chỉnh quy mô lớn theo chuỗi 12 tháng.
Tháng 2 ban đầu được công bố giảm 92.000 việc làm, sau đó bị sửa thành giảm 133.000, được mô tả là mức mất việc theo tháng lớn nhất kể từ tháng 12/2020.
Đáng chú ý hơn, tháng 9/2025 Bộ Lao động Mỹ đã điều chỉnh giảm 911.000 việc làm khỏi dữ liệu đã báo cáo của 12 tháng trước đó. Đây được gọi là lần điều chỉnh lớn nhất trong lịch sử, với mức thổi phồng trung bình khoảng 76.000 việc làm mỗi tháng.
Bài viết cũng nêu rằng phần lớn “tạo việc làm” tập trung ở mảng y tế, đồng thời đề cập việc JD Vance được cho là đang xem xét lĩnh vực này liên quan đến nghi vấn gian lận.
Tỷ lệ thất nghiệp giảm có phản ánh thị trường lao động tốt hơn không?
Tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống 4,3% trong tháng 3/2026, nhưng mức giảm trùng với việc 396.000 người rời lực lượng lao động, nên tín hiệu cải thiện có thể bị méo bởi thay đổi quy mô lực lượng lao động.
Trong thực tế, khi người lao động rời lực lượng lao động, họ không còn được tính là “thất nghiệp”, điều này có thể kéo tỷ lệ thất nghiệp xuống dù số người có việc làm không tăng tương ứng. Vì vậy, việc theo dõi đồng thời số người trong lực lượng lao động và xu hướng điều chỉnh dữ liệu là cần thiết để đọc đúng báo cáo.
Liên kết BLS về tỷ lệ thất nghiệp được dẫn tại tài liệu empsit của BLS.
Đề cương ngân sách tài khóa 2027 của Nhà Trắng có điểm gì nổi bật?
Đề cương ngân sách tài khóa 2027 không đưa ra con số tổng về thâm hụt hay nợ, nhưng nhấn mạnh hướng đi: thuế quan cao hơn, thuế thấp hơn, tăng chi quân đội và an ninh biên giới, đồng thời giảm chi cho mạng lưới an sinh.
Trong một video sau đó bị gỡ, Donald Trump nói chính quyền liên bang không nên hỗ trợ tài trợ chăm sóc trẻ em, và cho rằng bang nên tự lo khoản này. Ông cũng nhấn mạnh ưu tiên “bảo vệ quân sự” và “canh giữ đất nước”.
“Bạn phải để một bang lo chuyện chăm sóc ban ngày, và họ cũng nên trả tiền cho việc đó.”
– Donald Trump, phát biểu trong video của Nhà Trắng sau đó bị xóa
“Chúng ta phải lo một việc: bảo vệ quân sự. Chúng ta phải canh giữ đất nước.”
– Donald Trump, phát biểu trong video của Nhà Trắng sau đó bị xóa
Các khoản tăng/giảm chi tiêu được nêu trong đề cương ngân sách
Đề cương nêu tăng chi quốc phòng 42% và giảm 10% chi phi quốc phòng, đồng thời liệt kê nhiều hạng mục bị cắt giảm và một số khoản phân bổ cho các mảng như y tế công, an ninh và hạ tầng.
Kế hoạch hướng tới ngân sách quân sự 1,5 nghìn tỷ USD. Để bù đắp, tài liệu nêu cắt 510 triệu USD cho trợ cấp nông dân và nghiên cứu nông nghiệp, 82 triệu USD cho các khoản vay doanh nghiệp nhỏ khu vực nông thôn, 61 triệu USD cho nông dân và chợ thực phẩm, và 240 triệu USD cho bữa ăn học đường và giáo dục thực phẩm cho trẻ em ở nước ngoài.
Danh sách cắt giảm khác gồm 659 triệu USD cho trợ cấp xây dựng cộng đồng, 47 triệu USD cho doanh nghiệp do người thiểu số sở hữu, 449 triệu USD cho trợ cấp phát triển kinh tế địa phương, 1,6 tỷ USD từ NOAA (dự báo thời tiết, thủy sản, bảo vệ bờ biển), 993 triệu USD cho tiêu chuẩn khoa học và công nghệ, 150 triệu USD cho xuất khẩu và thương mại, 2,2 tỷ USD cho băng thông rộng, 8,5 tỷ USD cho trường công, 1,5 tỷ USD cho đào tạo nghề và giáo dục người lớn, 2,7 tỷ USD cho tiếp cận đại học, và 15,2 tỷ USD cho đường sá, cầu và hạ tầng.
Đề cương cũng nêu cắt 1,1 tỷ USD cho hiệu quả năng lượng tại nhà và chương trình năng lượng sạch, 1,1 tỷ USD cho nghiên cứu khoa học, 386 triệu USD cho dọn dẹp môi trường, 150 triệu USD cho nghiên cứu năng lượng sạch tiên tiến, 4 tỷ USD hỗ trợ sưởi/làm mát cho hộ thu nhập thấp, 768 triệu USD tái định cư người tị nạn, 819 triệu USD chăm sóc và nơi ở cho trẻ em di cư, và 775 triệu USD cho chương trình chống đói nghèo.
Các khoản được liệt kê khác gồm 5 tỷ USD cho y tế công, sức khỏe tâm thần và phòng ngừa dịch bệnh; 5 tỷ USD cho nghiên cứu y khoa NIH; 129 triệu USD nghiên cứu chất lượng và an toàn y tế; 356 triệu USD cho sẵn sàng ứng phó khẩn cấp; 1,3 tỷ USD cho trợ cấp thảm họa cộng đồng của FEMA; 707 triệu USD cho an ninh mạng hạ tầng quan trọng; 52 triệu USD cho an ninh sân bay và giao thông; 40 triệu USD bảo vệ trước đe dọa hóa học, sinh học; và 53 triệu USD cho hoạt động an ninh nội địa.
Đề cương còn liệt kê 4,2 tỷ USD cho sạc xe điện, 372 triệu USD cho dịch vụ hàng không nông thôn, 145 triệu USD cho hạ tầng bền vững, 204 triệu USD cho cộng đồng thiếu thốn, 1,4 tỷ USD cho dịch vụ và thực thi của IRS, 100 triệu USD giảm ô nhiễm không khí, 1 tỷ USD trợ cấp bang của EPA, và 2,5 tỷ USD cho hệ thống nước sạch và nước thải.
Một số khoản khác gồm 90 triệu USD giảm ô nhiễm từ dầu diesel, 3,4 tỷ USD cho khoa học không gian và khoa học Trái Đất của NASA, 297 triệu USD cho chương trình công nghệ NASA, 1,1 tỷ USD cho vận hành ISS, 143 triệu USD cho giáo dục STEM, 309 triệu USD cho phát triển doanh nghiệp nhỏ, 170 triệu USD cho vận hành SBA, và 158 triệu USD cho các khoản vay doanh nghiệp nhỏ.
Phản hồi của Trump và quan điểm từ Center for American Progress
Trump ca ngợi số liệu việc làm và nói thâm hụt thương mại giảm 55%, trong khi Center for American Progress cảnh báo sự bất ổn từ chính sách thuế quan và căng thẳng với Iran có thể tiếp tục gây đau đớn cho người lao động.
Trên Truth Social, Trump viết rằng không chỉ số việc làm “rất tuyệt” với 178.000 việc làm mới, mà thâm hụt thương mại còn giảm 55% và ông gắn điều này với thuế quan. Bài đăng được dẫn tại bài đăng của Trump trên Truth Social.
Trong khi đó, Center for American Progress cho rằng việc chính quyền “khăng khăng thay thế” các gói thuế quan sau khi bị Tòa án Tối cao Mỹ chặn, cùng với sự hỗn loạn do “cuộc chiến với Iran”, khiến khả năng “nỗi đau đối với người lao động sẽ tiếp diễn” cao hơn. Bài phân tích được dẫn tại bài viết của Center for American Progress.
Tổng kết
Số liệu việc làm tháng 3/2026 của Mỹ tạo tiêu đề tích cực, nhưng các lần điều chỉnh mạnh và biến động lực lượng lao động khiến bức tranh cần được đọc sâu theo chi tiết. Cùng lúc, định hướng ngân sách 2027 tập trung tăng chi quốc phòng và cắt giảm nhiều hạng mục phi quốc phòng là biến số quan trọng cần theo dõi vì có thể ảnh hưởng kỳ vọng vĩ mô và tâm lý trên các thị trường, bao gồm crypto.
