SpaceX đang yêu cầu Lầu Năm Góc trả cao hơn cho dịch vụ Starlink dùng trên các drone cảm tử của Mỹ trong chiến sự với Iran.
Tranh cãi xoay quanh mức phí mà SpaceX cho là phù hợp với cách sử dụng Starlink, trong khi phía Pentagon cho rằng nhu cầu của drone chỉ diễn ra trong thời gian ngắn và không nên bị tính như dịch vụ hàng không.
- SpaceX cho rằng Pentagon đang trả thấp hơn mức phí dịch vụ mà hãng xem là phù hợp cho Starlink trên drone.
- Trọng tâm tranh cãi là các drone LUCAS, một hệ thống giá rẻ có thể lượn chờ rồi lao vào mục tiêu để phát nổ.
- Chênh lệch về giá diễn ra trong lúc Pentagon vẫn phụ thuộc lớn vào mạng lưới Starlink và tìm thêm nhà cung cấp thay thế.
SpaceX và Pentagon đang tranh cãi về mức phí Starlink
SpaceX muốn Pentagon trả nhiều hơn cho Starlink dùng trên các drone cảm tử của Mỹ trong cuộc chiến với Iran. Hãng cho rằng mức phí hiện tại thấp hơn giá dịch vụ mà họ định ra cho mục đích này.
Tranh chấp bắt đầu khi các drone Mỹ kết nối qua Internet vệ tinh của Elon Musk đạt hiệu quả trong chiến dịch. Theo cách tính của SpaceX, Pentagon đang trả khoảng 5.000 USD cho mỗi thiết bị, trong khi dịch vụ được định giá gần 25.000 USD.
LUCAS là loại drone nào?
LUCAS là dòng drone cảm tử giá rẻ của Mỹ, được thiết kế để chờ trên một khu vực mục tiêu rồi lao xuống và phát nổ. Loại này thường được so sánh với drone Shahed của Iran.
Vấn đề ở đây không chỉ là bản thân drone, mà còn là chi phí kết nối đi kèm. SpaceX nói LUCAS đang dùng Starlink như dịch vụ cho máy bay, không phải gói thông thường dành cho mặt đất hoặc thiết bị di động.
Phía Pentagon phản bác rằng mức phí hàng không 25.000 USD mỗi tháng vốn được thiết kế cho máy bay, không phải drone chỉ cần Internet vệ tinh trong vài phút hoặc vài giờ.
Khoản chi cho mỗi drone có thể đội lên mạnh
Pentagon đã đồng ý mua Starlink theo mức giá tăng sau khi cường độ tấn công nhằm vào Iran tăng lên. Điều này khiến chi phí triển khai cho từng drone tăng mạnh so với trước đó.
Đáng chú ý, các drone này trước đây được bán với giá khoảng 30.000 USD mỗi chiếc, nên riêng phần Starlink đã làm tổng chi phí mua sắm tăng hơn gấp đôi.
Cuộc đối đầu không chỉ xoay quanh LUCAS
Tranh cãi về giá Starlink giữa SpaceX và Pentagon đã kéo dài nhiều tháng. Một điểm căng thẳng khác là kế hoạch hỗ trợ người dân Iran vượt qua việc bị chặn Internet bằng dịch vụ direct-to-cell của Starlink.
Dịch vụ này hoạt động gần giống 5G trên điện thoại và không phụ thuộc vào hạ tầng mặt đất mà Tehran có thể chặn hoặc tắt. Hiện chưa rõ thời điểm nào tranh chấp giá sẽ được giải quyết.
Pentagon đang tìm phương án thay thế nhưng chưa dễ
Một quan chức Pentagon cho biết đơn vị phụ trách mua terminal đang tìm các công ty khác có thể cung cấp dịch vụ tương tự. Tuy vậy, hiện chưa có đối thủ nào đạt được phạm vi phủ sóng như Starlink.
Điểm này đặc biệt quan trọng vì Starlink đã trở thành công cụ hạ tầng quan trọng trên chiến trường kể từ khi Nga tấn công Ukraine năm 2022, hỗ trợ Internet, liên lạc drone và tác vụ định vị trong môi trường bị gây nhiễu hoặc phá hủy.
Starshield và quy mô mạng lưới của SpaceX
SpaceX cũng cung cấp cho Pentagon phiên bản quân sự của Starlink là Starshield theo thỏa thuận từ năm 2023. Hệ thống này khác với bộ Starlink bán lẻ và có thể dùng cả vệ tinh Starlink thông thường lẫn mạng Starshield bảo mật riêng.
Khó khăn của Pentagon nằm ở quy mô mạng lưới mà SpaceX đã xây dựng. Hãng đã đưa hơn 10.000 vệ tinh lên quỹ đạo, chiếm khoảng 60% số vệ tinh đang hoạt động trong không gian.
Diễn biến chiến sự vẫn tiếp tục trong lúc đàm phán giá kéo dài
Trong khi hai bên còn tranh cãi về giá, Mỹ vẫn tiếp tục các hoạt động quân sự liên quan đến Iran. Sáng sớm thứ Ba theo giờ địa phương, lực lượng Mỹ tiến hành các đòn tấn công “tự vệ” ở miền nam Iran.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết mục tiêu gồm bệ phóng tên lửa của Iran và các tàu đang tìm cách đặt mìn. Tim Hawkins, người phát ngôn CENTCOM, nói Mỹ vẫn bảo vệ lực lượng của mình trong lúc tuân thủ sự kiềm chế ở thời điểm ngừng bắn đang diễn ra.
Về mặt ngoại giao, Donald Trump nói các cuộc đàm phán với Iran đang “tiến triển tốt”, còn Marco Rubio nhấn mạnh eo biển Hormuz phải được giữ mở. Hiện chưa rõ các cuộc trao đổi này sẽ ảnh hưởng thế nào đến tranh cãi về Starlink.
Tổng kết
Cuộc tranh cãi giữa SpaceX và Pentagon cho thấy Starlink không chỉ là dịch vụ Internet vệ tinh, mà còn là một phần hạ tầng quân sự có giá trị lớn trong chiến tranh hiện đại. Trong lúc chưa có đối thủ đủ mạnh, bài toán giá và phạm vi sử dụng vẫn sẽ là điểm cần theo dõi.
