Người sáng lập Telegram Pavel Durov được cho là đang bị Nga điều tra hình sự với cáo buộc “hỗ trợ hoạt động khủng bố”, trong bối cảnh tranh cãi về nội dung cực đoan và mức độ hợp tác của nền tảng với cơ quan chức năng.
Thông tin này xuất hiện sau khi một số quan chức Ukraine cũng kêu gọi siết hoạt động Telegram vì các cáo buộc tương tự, làm nổi bật căng thẳng giữa quyền riêng tư, tự do ngôn luận và yêu cầu kiểm soát nội dung trên nền tảng nhắn tin phổ biến.
- Nga được cho là mở hồ sơ điều tra hình sự nhắm vào Pavel Durov theo điều khoản “hỗ trợ hoạt động khủng bố”.
- Nhà chức trách Nga cáo buộc Telegram không gỡ bỏ hàng nghìn kênh, chat và bot liên quan nội dung phạm pháp, cực đoan.
- Quan chức Ukraine cũng kêu gọi hạn chế/điều tiết Telegram sau các vụ nổ ở Lviv, lo ngại bị lợi dụng để tuyển mộ phá hoại.
Nga điều tra Pavel Durov vì cáo buộc liên quan nội dung cực đoan trên Telegram
Các báo Nga cho biết cơ quan thực thi pháp luật ở Moscow đang điều tra Pavel Durov với cáo buộc “hỗ trợ hoạt động khủng bố”, dựa trên tài liệu được cho là từ FSB và MVD.
Một số bài viết dẫn số liệu rằng Telegram đã bị sử dụng để thực hiện 153.000 vụ phạm tội kể từ năm 2022, trong đó khoảng 33.000 vụ liên quan phá hoại, khủng bố và chủ nghĩa cực đoan. Các báo cáo cũng nêu một số vụ việc nghiêm trọng được cho là có liên quan đến việc sử dụng Telegram, gồm vụ tấn công tại Crocus City Hall (tháng 3/2024) khiến gần 150 người thiệt mạng.
Các nguồn tin báo chí còn liệt kê những vụ án nổi bật khác như sát hại Daria Dugina (năm 2022), vụ ám sát blogger quân sự Maxim Fomin (năm 2023) và các cuộc tấn công nhắm vào chín sĩ quan quân đội cấp cao. Những chi tiết này được nêu nhằm củng cố lập luận rằng nền tảng bị lợi dụng cho mục đích bạo lực và cực đoan.
Khung pháp lý bị nhắc đến có thể dẫn đến mức án từ 8 năm đến chung thân
Báo cáo cho biết vụ việc được mở theo Khoản 1.1 Điều 205.1 Bộ luật Hình sự Nga về “hỗ trợ hoạt động khủng bố”, với khung hình phạt từ 8 năm tù đến tù chung thân.
Cùng với cáo buộc hỗ trợ khủng bố, Telegram còn bị cho là không tuân thủ yêu cầu của cơ quan quản lý truyền thông Nga về việc gỡ bỏ nhiều kênh, phòng chat và bot liên quan nội dung phạm pháp, bao gồm lạm dụng trẻ em, buôn bán ma túy và các hoạt động trái pháp luật khác.
Một bài viết nêu rằng Telegram không xóa hơn 10.500 kênh bị cáo buộc chứa lời kêu gọi cực đoan hoặc “tài trợ cho kẻ thù”, cùng thêm 1.125 kênh khác được nói là đăng tải tài liệu của các tổ chức cực đoan và khủng bố. Những con số này được dùng để lập luận rằng nền tảng không hợp tác đầy đủ trong kiểm duyệt theo yêu cầu nhà chức trách.
Nga bị cáo buộc làm chậm Telegram và chặn WhatsApp trong bối cảnh thúc đẩy ứng dụng do nhà nước phê duyệt
Nga được cho là đã bắt đầu làm chậm lưu lượng Telegram từ đầu tháng 2 và đồng thời chặn hoàn toàn quyền truy cập WhatsApp, trong khi thúc đẩy một ứng dụng do nhà nước phê duyệt có tên Max.
Trong giai đoạn đó, Pavel Durov đã đăng trên Telegram, cáo buộc Moscow hạn chế ứng dụng nhắn tin nhằm buộc người dân “chuyển sang một ứng dụng do nhà nước kiểm soát được xây cho giám sát và kiểm duyệt chính trị”. Ông đề cập nội dung này trong các bài viết công khai tại kênh Telegram của Pavel Durov và sau đó tiếp tục cập nhật tại một bài đăng khác.
Bài viết cũng nêu rằng Nga từng hạn chế cuộc gọi thoại qua các nền tảng nhắn tin vào tháng 8/2025, với lý do bị kẻ lừa đảo và phần tử cực đoan lợi dụng. Những động thái này phản ánh xu hướng quản lý chặt hoạt động liên lạc số, đặc biệt khi liên quan đến an ninh và kiểm soát thông tin.
“Nga đã mở một vụ án hình sự đối với tôi vì ‘hỗ trợ khủng bố’. Mỗi ngày, nhà chức trách lại bịa thêm cớ mới để hạn chế quyền truy cập Telegram của người Nga, khi họ tìm cách đàn áp quyền riêng tư và tự do ngôn luận. Một cảnh tượng buồn của một nhà nước sợ chính người dân của mình.”
– Pavel Durov, bài đăng Telegram
Điện Kremlin nói các cơ quan “có biện pháp phù hợp” vì Telegram “không hợp tác”
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov được dẫn lời cho biết các cơ quan liên quan đang áp dụng “biện pháp phù hợp”, dựa trên “số lượng lớn vi phạm” và điều mà ông mô tả là sự không sẵn sàng hợp tác của ban quản trị Telegram.
Lập trường này cho thấy cách Nga đóng khung vấn đề không chỉ là kiểm duyệt nội dung, mà còn là câu chuyện về tuân thủ pháp luật và hợp tác điều tra. Trong thực tế, các tranh chấp như vậy thường xoay quanh yêu cầu gỡ bỏ nội dung, chia sẻ dữ liệu, cũng như ranh giới giữa bảo mật đầu cuối, quyền riêng tư và yêu cầu an ninh quốc gia.
Quan chức Ukraine kêu gọi hạn chế hoặc điều tiết Telegram sau các vụ nổ ở Lviv
Một số quan chức Ukraine kêu gọi hạn chế/điều tiết Telegram, cho rằng các nền tảng ẩn danh có thể bị lợi dụng để tuyển mộ và điều phối hành vi phạm tội, đặc biệt sau các vụ nổ tại Lviv.
Phó chánh văn phòng Tổng thống Ukraine, Iryna Vereshchuk, được dẫn lời nói rằng vụ việc ở Lviv là lời nhắc để xem xét hoạt động của Telegram và các nền tảng ẩn danh trong không gian thông tin, với lập luận rằng các ứng dụng nhắn tin có thể bị dùng để lôi kéo người thực hiện tội phạm.
Bộ trưởng Nội vụ Ukraine Ihor Klymenko và Phó lãnh đạo SBU Ivan Rudnytsky cũng kêu gọi điều tiết Telegram để ngăn Nga bị cáo buộc sử dụng nền tảng nhằm tuyển mộ công dân Ukraine cho hoạt động phá hoại và khủng bố. Rudnytsky được trích lời rằng các cơ quan cần tăng cường chức năng điều tiết nhằm hạn chế và ngăn việc các nguồn thông tin này bị dùng cho hoạt động phi pháp.
Bài viết nêu một sĩ quan cảnh sát trẻ thiệt mạng và khoảng hai chục người bị thương trong vụ đánh bom “double-tap” ở Lviv. Công tố viên Ukraine sau đó thông báo bắt một nghi phạm là công dân Ukraine, bị cho là hành động theo chỉ đạo của cơ quan đặc biệt Nga.
Bối cảnh quốc tế trước đó: Durov từng bị bắt ở Pháp và nói bị gây sức ép kiểm duyệt
Bài viết nhắc rằng vào tháng 8/2024, Pavel Durov bị bắt tại Pháp trong một cuộc điều tra liên quan đến kiểm duyệt nội dung của nền tảng và cáo buộc không hợp tác với cơ quan thực thi pháp luật.
Sau khi được thả, Durov nói ông từng bị thúc ép kiểm duyệt các kênh Telegram trong các kỳ bầu cử tổng thống ở Romania và Moldova. Ông cũng được mô tả là công dân song tịch Pháp–UAE, đã rời Nga hơn một thập kỷ sau khi từ chối kiểm duyệt tài khoản người biểu tình Nga và Ukraine trên VK, và trước đây từng bác bỏ yêu cầu của Nga về việc bàn giao khóa mã hóa Telegram.
Những câu hỏi thường gặp
Nga điều tra Pavel Durov vì lý do gì?
Các báo Nga cho biết ông bị điều tra với cáo buộc “hỗ trợ hoạt động khủng bố”, trong bối cảnh Telegram bị cáo buộc không gỡ bỏ nội dung và kênh liên quan cực đoan, phạm pháp theo yêu cầu cơ quan chức năng.
Nga cáo buộc Telegram không tuân thủ những yêu cầu nào?
Tin bài nêu Telegram bị cáo buộc không gỡ bỏ hàng nghìn kênh, chat và bot liên quan nội dung phạm pháp (như lạm dụng trẻ em, ma túy) và không xóa nhiều kênh bị cho là kêu gọi cực đoan hoặc đăng tài liệu của tổ chức khủng bố.
Pavel Durov phản hồi ra sao về cáo buộc từ phía Nga?
Ông đăng trên Telegram rằng Nga mở vụ án hình sự chống lại ông và cho rằng nhà chức trách đưa ra nhiều cớ để hạn chế người Nga truy cập Telegram, nhằm đàn áp quyền riêng tư và tự do ngôn luận.
Vì sao Ukraine kêu gọi hạn chế hoặc điều tiết Telegram?
Một số quan chức Ukraine lập luận rằng Telegram và các nền tảng ẩn danh có thể bị lợi dụng để tuyển mộ, điều phối phá hoại và khủng bố, đặc biệt sau các vụ nổ tại Lviv và các cáo buộc liên quan đến chỉ đạo từ phía Nga.
