Phần lớn tính năng AI trên ô tô vẫn chưa tự tạo ra lợi nhuận, dù các hãng đã đầu tư vào nhận dạng giọng nói, dự đoán hành trình, dịch vụ xe kết nối và công cụ mua sắm số.
Khảo sát nhanh trong một webinar của SBD Automotive cho thấy chỉ 18% tính năng AI đang có lãi đối với đa số người tham gia. Bài toán chính không nằm ở việc xây được AI, mà ở chỗ chi phí vận hành hằng ngày có vượt quá doanh thu hay không.
- Chỉ 18% tính năng AI được xem là sinh lời trong khảo sát của SBD Automotive.
- AI trên ô tô tạo ra chi phí cloud liên tục mỗi khi người dùng tương tác.
- Thị trường xe vẫn thử nghiệm AI, nhưng nhu cầu ở một số mảng đắt tiền đang yếu.
AI trên ô tô tạo ra chi phí vận hành liên tục
Điểm khác biệt của AI trong xe hơi là mỗi lần sử dụng đều có thể phát sinh thêm chi phí cloud. Vì vậy, đây không còn là khoản đầu tư một lần như phần cứng truyền thống, mà là chi phí vận hành kéo dài.
Andy Qiu của SBD Automotive cho rằng vấn đề này không đơn thuần là công nghệ mà là bài toán lợi nhuận. Nếu tính năng thất bại, nó trở thành chi phí R&D; nếu thành công, mức sử dụng cao lại làm chi phí tăng theo.
Theo cách nhìn đó, nhà sản xuất cần chứng minh AI tạo ra doanh thu, giữ chân khách hàng, mang lại giá trị dữ liệu, phí thuê bao hoặc hỗ trợ bán hàng. Nếu không theo dõi riêng từng thành phần chi phí, họ có thể không nhận ra tính năng nào đang bào mòn biên lợi nhuận.
Bốn nhóm tính năng AI mà ngành ô tô đang nhìn thấy
Andy Qiu chia các giải pháp AI trong ô tô thành bốn nhóm: heroes, utilities, zombies và grudges. Cách phân loại này phản ánh mức độ đóng góp vào lợi nhuận và trải nghiệm người dùng.
Nhóm heroes là các tính năng có giá trị và tạo ra lợi nhuận, nên cần tiếp tục mở rộng. Utilities là các công cụ hỗ trợ người dùng nhưng thường bị kỳ vọng là miễn phí. Zombies là những tính năng tốn kém nhưng ít được dùng. Grudges là nhóm làm trải nghiệm khách hàng tệ hơn.
Cách tiếp cận này cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở việc đưa AI lên xe, mà còn ở việc quyết định tính năng nào nên giữ, tính năng nào nên bỏ và tính năng nào cần được định giá lại.
Nhu cầu xe điện yếu hơn cũng đang tạo áp lực lên kế hoạch sản xuất
Song song với câu chuyện AI, một số mảng của ngành ô tô vẫn đối mặt với nhu cầu không mạnh. JATCO, đơn vị của Nissan Motor, đã hủy kế hoạch sản xuất powertrain cho xe điện tại Sunderland, Anh, sau khi nhu cầu xe điện của Nissan ở châu Âu chậm lại.
Dự án này được công bố vào tháng 1, 2025 với kế hoạch đầu tư 48,7 triệu bảng Anh và sản xuất tối đa 340.000 bộ powertrain mỗi năm. Mỗi bộ gồm motor, inverter và reducer cho xe Nissan.
Diễn biến này cho thấy bài toán hiệu quả đầu tư không chỉ xuất hiện ở AI trên ô tô, mà còn ở cả những hạng mục công nghiệp liên quan đến xe điện.
Người mua xe đang thử AI, nhưng vẫn còn dè chừng
Ở phía người tiêu dùng, AI đang được thử nghiệm nhiều hơn trong hành trình tìm xe. Trong một khảo sát của Cars.com sau khi ra mắt công cụ tìm kiếm xe Carson, 44% người mua trong thị trường đã dùng các công cụ tìm xe bằng AI.
Khảo sát cũng cho thấy 71% người trả lời có mức độ tin cậy từ trung bình đến cao với các công cụ AI cung cấp thông tin về xe. Tuy vậy, chỉ 22% nói rằng họ sẽ kiểm tra lại gợi ý của AI, trong khi 63% lo ngại AI có thể đưa ra khuyến nghị thiên lệch.
Với thông tin trung lập, khoảng hai phần ba người mua tin vào các website bán xe và đánh giá xe. Sau khi dùng công cụ tìm kiếm bằng AI, 41% người mua có xu hướng truy cập tiếp các website của đại lý hoặc hãng xe.
Tổng kết
AI trên ô tô đang được triển khai rộng hơn, nhưng phần lớn vẫn chưa chứng minh được khả năng tạo lợi nhuận bền vững. Trong khi đó, người mua xe có quan tâm đến AI, nhưng mức độ tin cậy và thói quen kiểm tra lại vẫn còn hạn chế.
