Giới chức Mỹ đã áp mức phạt dân sự 4,7 tỷ USD với Alexander Mashinsky và cấm vĩnh viễn ông tham gia lĩnh vực crypto lẫn dịch vụ tài chính.
Động thái này bổ sung thêm một chế tài dân sự rất lớn bên cạnh án tù 12 năm mà Mashinsky đang thụ án. Quyết định cũng phản ánh quy mô thiệt hại mà Celsius Network để lại sau khi nộp đơn phá sản.
Mức phạt gắn với khoản nợ của Celsius với khách hàng
Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ đưa ra mức phạt 4,7 tỷ USD, tương ứng với khoản tiền Celsius từng nợ khách hàng khi phá sản. Thẩm phán Denise Cote ở New York đã phê chuẩn lệnh này. Phần lớn khoản phạt đang bị treo, nhưng Mashinsky vẫn phải trả 10 triệu USD. Khoản này có thể được bù từ số tiền đã bị tịch biên theo một lệnh riêng.
Nếu che giấu tài sản, khoản phạt có thể được khôi phục
Lệnh treo không có nghĩa là vụ việc đã khép lại hoàn toàn. Nếu cơ quan chức năng sau này phát hiện Mashinsky che giấu tài sản, toàn bộ 4,7 tỷ USD có thể được áp dụng trở lại. Hiện chưa rõ giá trị tài sản thực tế của ông trong tương lai sẽ ra sao, nên khả năng thu hồi thêm vẫn phụ thuộc vào các bản kê khai tài chính sau này.
Lệnh cấm rộng hơn việc điều hành một công ty crypto
Mấu chốt của quyết định không chỉ nằm ở tiền phạt. Mashinsky bị cấm quảng bá, cung cấp hoặc vận hành bất kỳ dịch vụ nào liên quan đến tiền gửi, đầu tư hay chuyển giao tài sản. Lệnh cấm áp dụng cho cả crypto lẫn tài chính truyền thống. Ngoài ra, ông còn phải tuân thủ yêu cầu báo cáo và kiểm soát trong tối đa 18 năm.
Celsius sụp đổ sau khi dừng rút tiền vào năm 2022
Celsius đã đóng băng việc rút tiền trong năm 2022, khiến thị trường crypto rơi vào một đợt hoảng loạn mới. Sau đó, công ty nộp đơn phá sản và để lộ chênh lệch lớn trong bảng cân đối. Khách hàng nắm khoảng 4,7 tỷ USD yêu cầu bồi hoàn. Mashinsky sau đó nhận tội gian lận liên quan đến hàng hóa và thao túng giá token CEL của công ty, loại token từng được dùng để nâng lợi suất cho người dùng.
Án tù và các nỗ lực thu hồi tài sản vẫn tiếp diễn
Năm 2025, thẩm phán John G. Koeltl tuyên phạt Mashinsky 12 năm tù và mô tả đây là một trong những vụ gian lận lớn nhất trong lịch sử crypto. Việc thu hồi tiền cho người dùng vẫn đang được tiến hành. Một liên danh do VanEck và GXD Labs hậu thuẫn cho biết Tether đã đồng ý trả gần 300 triệu USD để giải quyết các yêu cầu liên quan đến vụ sụp đổ này. Tuy vậy, lệnh của FTC không làm tăng ngay số tiền chi trả cho khách hàng; nó chủ yếu giữ nguyên yêu sách gắn với tổng thiệt hại và tạo thêm áp lực lên phần tài sản còn lại.
Ý nghĩa của quyết định đối với ngành
Nhiều ý kiến trong ngành xem lệnh cấm lâu dài còn nặng hơn cả khoản phạt tiền. Điểm chính của quyết định là tách Mashinsky khỏi vai trò có thể ảnh hưởng đến người dùng và nhà đầu tư trong cả hai lĩnh vực. Với hồ sơ pháp lý hiện có, cơ quan chức năng đã gắn mức chế tài với quy mô thiệt hại thực tế và giữ mở khả năng thu hồi thêm nếu phát hiện tài sản bị che giấu.
Tổng kết
Vụ việc của Mashinsky cho thấy nhà chức trách Mỹ vẫn theo đuổi cả trách nhiệm hình sự lẫn dân sự sau cú sụp đổ của Celsius. Mức phạt 4,7 tỷ USD, lệnh cấm vĩnh viễn và các nghĩa vụ báo cáo dài hạn tạo ra một kết luận pháp lý nặng nề, nhưng số tiền khách hàng thực sự có thể thu hồi vẫn chưa được xác định đầy đủ.
