Anthropic, OpenAI và Google được cho là đang thảo luận về một tổ chức xây dựng tiêu chuẩn AI chung, có thể tạo khuôn khổ đánh giá an toàn cho các mô hình AI tiên tiến trước khi triển khai.
Các tiêu chuẩn chung có thể giúp doanh nghiệp đánh giá rủi ro khi dùng AI cho nhiệm vụ nhạy cảm. Tuy nhiên, chi phí tuân thủ và vấn đề độc lập của cơ quan đánh giá có thể làm tăng lợi thế cho những phòng thí nghiệm AI lớn.
- Google DeepMind đề xuất cơ quan tiêu chuẩn AI tiên tiến tại Mỹ theo mô hình FINRA.
- Anthropic ủng hộ đánh giá độc lập và hợp tác giữa các phòng thí nghiệm AI lớn.
- Chi phí tuân thủ có thể trở thành rào cản gia nhập thị trường đối với các công ty nhỏ.
Đề xuất về cơ quan tiêu chuẩn AI tiên tiến
Một tổ chức tiêu chuẩn AI chung có thể thiết lập quy trình đánh giá an toàn cho các mô hình AI tiên tiến trước khi chúng được phát hành hoặc triển khai rộng rãi.
Một báo cáo của The Information cho biết Anthropic, OpenAI và Google đã thảo luận về khả năng thành lập một cơ quan hợp tác của ngành. Cơ chế này có thể cho phép các phòng thí nghiệm AI hàng đầu cùng xác định những tiêu chuẩn dùng để đánh giá mô hình của chính họ.
Đối với doanh nghiệp cân nhắc sử dụng AI tiên tiến cho các nhiệm vụ nhạy cảm, tiêu chuẩn chung có thể tăng mức độ chắc chắn trong quá trình triển khai. Dù vậy, OECD từng cảnh báo chi phí cố định cao, thiếu tài nguyên tính toán và hạ tầng tập trung đã khiến việc gia nhập thị trường AI trở nên khó khăn hơn. Chi phí tuân thủ có thể làm rào cản này tăng thêm.
Google DeepMind và Anthropic đưa ra các cách tiếp cận khác nhau
Đề xuất của Google DeepMind tập trung vào đánh giá trước khi phát hành, trong khi Anthropic nhấn mạnh vai trò của các bên đánh giá độc lập có thể tiếp cận sâu hơn với phòng thí nghiệm AI.
Ngày 14/7, Demis Hassabis cho biết trên X về sáng kiến thành lập Frontier AI Standards Body tại Mỹ, lấy cảm hứng từ Cơ quan Quản lý Ngành Tài chính Mỹ (FINRA). Theo đề xuất, các phòng thí nghiệm AI có thể tự nguyện gửi công nghệ tiên tiến để đánh giá trong 30 ngày trước khi phát hành.
Quy trình đánh giá được đề xuất sẽ xem xét các rủi ro như an ninh mạng, mối đe dọa sinh học và nguy cơ thao túng. Council on Foreign Relations cho biết Nhà Trắng đã cân nhắc ý tưởng này. Theo mô hình của Hassabis, việc vượt qua đánh giá có thể trở thành yêu cầu bắt buộc ở giai đoạn sau để triển khai công nghệ AI tiên tiến tại Mỹ.
Trong bài viết “We Must Pace the Frontier” của Dario Amodei, CEO Anthropic cho rằng nỗ lực an toàn cần thêm thời gian để bắt kịp năng lực AI. Ông đề xuất cho các bên đánh giá độc lập như METR làm việc trong phòng thí nghiệm AI trong thời gian dài hơn, đồng thời thúc đẩy hợp tác về tiêu chuẩn an toàn giữa các doanh nghiệp AI lớn tại những quốc gia dân chủ.
Các tổ chức tiêu chuẩn AI đã xuất hiện trước đó
Những sáng kiến an toàn do ngành AI dẫn dắt không phải là mới, với các tổ chức và quỹ nghiên cứu đã được thành lập từ năm 2023.
Frontier Model Forum được sáu công ty AI lớn thành lập vào năm 2023 nhằm xây dựng chương trình nghiên cứu an toàn độc lập thông qua AI Safety Fund, với quy mô hơn 10 triệu USD.
Agentic AI Foundation được thành lập vào tháng 12/2025 thuộc Linux Foundation, với mục tiêu phát triển tiêu chuẩn mở và hạ tầng cho tác nhân AI. Các dự án tham gia gồm Model Context Protocol của Anthropic, goose của Block và AGENTS.md của OpenAI.
OpenAI cũng tham gia xây dựng Appia Foundation, được thành lập vào tháng 6/2026 với 13 thành viên. Tổ chức này hướng tới chuyển các nguyên tắc quản trị AI thành thông số kỹ thuật, bài kiểm tra và bằng chứng tuân thủ có thể áp dụng trong chuỗi cung ứng AI.
Chris Lehane, phụ trách các vấn đề toàn cầu của OpenAI, cũng từng cho rằng Mỹ và Trung Quốc nên hỗ trợ một khuôn khổ an toàn AI toàn cầu, với cách tiếp cận tương tự hợp tác quốc tế trong lĩnh vực hạt nhân.
Độc lập, năng lực đánh giá và cạnh tranh là các điểm chưa được giải quyết
Thách thức lớn nhất của một cơ quan tiêu chuẩn AI do ngành dẫn dắt là bảo đảm tính độc lập, đủ năng lực kiểm tra liên tục và không biến tuân thủ thành rào cản gia nhập thị trường.
Phân tích của Council on Foreign Relations nêu nguy cơ xung đột lợi ích nếu cơ quan quản lý được tài trợ bởi chính ngành mà cơ quan đó giám sát. Mô hình này có điểm tương đồng với cơ chế tổ chức phát hành trả phí cho các hãng xếp hạng tín nhiệm trước khủng hoảng tài chính năm 2008.
Các vấn đề còn bỏ ngỏ gồm mức độ tiếp cận mô hình AI tiên tiến của cơ quan đánh giá, chuyên môn của đội ngũ kiểm tra, biện pháp bảo vệ an ninh quốc gia và độ tin cậy của các phương pháp thử nghiệm hiện nay.
Dự báo của GovAI ước tính trong giai đoạn 2025-2028 có thể có 14-16 mô hình đạt quy mô tương đương đợt huấn luyện lớn nhất từng có. Điều này đặt ra yêu cầu về năng lực giám sát liên tục thay vì chỉ đánh giá theo từng đợt.
Tiêu chuẩn do các phòng thí nghiệm lớn chủ yếu xây dựng cũng có thể trở thành chi phí cố định mà các doanh nghiệp đang dẫn đầu dễ đáp ứng hơn các công ty khởi nghiệp. Nếu khuôn khổ tự nguyện chuyển thành yêu cầu bắt buộc, cần có cơ chế hạn chế việc tuân thủ an toàn trở thành rào cản gia nhập thị trường.
Mối liên hệ với khuôn khổ quản trị AI của Liên minh châu Âu
Một cơ quan tiêu chuẩn AI mới tại Mỹ sẽ phải hoạt động cùng các khuôn khổ quản trị đã tồn tại, gồm Bộ quy tắc thực hành AI đa dụng của Liên minh châu Âu.
Bộ quy tắc thực hành AI đa dụng của Liên minh châu Âu được đưa ra vào tháng 7/2025 như một phương thức tự nguyện để chứng minh tuân thủ Đạo luật AI của EU. Anthropic, Google, Microsoft và OpenAI đều là các bên ký kết, vì vậy các tiêu chuẩn mới tại Mỹ hoặc do ngành dẫn dắt sẽ tham gia vào một hệ sinh thái quản trị AI đã có nhiều cơ chế song song.
Tổng kết
Việc Anthropic, OpenAI và Google thảo luận về tiêu chuẩn AI chung phản ánh nhu cầu tăng giám sát với các mô hình AI tiên tiến, nhưng tính độc lập, năng lực đánh giá và tác động cạnh tranh vẫn là những vấn đề cần được giải quyết.
