Mỹ ủng hộ Canada phát triển năng lực AI có chủ quyền, nhưng cảnh báo Ottawa không nên theo đuổi mục tiêu này bằng cách đánh đổi công nghệ vượt trội của Mỹ.
Một quan chức Đại sứ quán Mỹ tại Ottawa cho biết hai nước có thể hợp tác ở những lĩnh vực mà mỗi bên có thế mạnh, trong khi vẫn tồn tại khác biệt về quản lý AI, quyền riêng tư và tác hại trên môi trường mạng.
- Mỹ ủng hộ doanh nghiệp Canada phát triển và bán công nghệ AI, nhưng đề xuất hai nước hợp tác ở các lĩnh vực có lợi thế khác nhau.
- Washington muốn phối hợp với Ottawa về kiểm soát xuất khẩu AI và hạn chế ảnh hưởng của Trung Quốc trong việc xây dựng tiêu chuẩn quốc tế.
- Chiến lược AI của Canada đặt mục tiêu tăng tỷ lệ ứng dụng AI lên 60% vào năm 2034, tạo hơn 250.000 việc làm và đóng góp 200 tỷ CAD cho nền kinh tế.
Mỹ đặt giới hạn cho mục tiêu AI có chủ quyền của Canada
Mỹ cho rằng Canada có thể thúc đẩy các công ty AI trong nước, nhưng không nên xây dựng hoàn toàn độc lập nếu điều đó khiến chi phí tăng cao và năng lực công nghệ tụt hậu.
Quan chức Đại sứ quán Mỹ nói Washington không phản đối việc Canada quảng bá doanh nghiệp nội địa. Tuy nhiên, những công ty Canada dẫn đầu trong các ngách riêng nên bán sản phẩm ra toàn cầu, còn ở những lĩnh vực doanh nghiệp Mỹ có ưu thế, hai nước nên cùng tiếp thị với tư cách các đồng minh.
Quan điểm này được đưa ra trong một cuộc họp báo tại Đại sứ quán Mỹ ở Ottawa. Cuộc họp diễn ra theo hình thức không nêu danh tính người phát biểu, nên tên của quan chức này không được công bố.
Hai nước đang phối hợp về kiểm soát xuất khẩu và Trung Quốc
Hợp tác AI giữa Canada và Mỹ hiện tập trung vào kiểm soát xuất khẩu công nghệ, bảo vệ sở hữu trí tuệ và giảm ảnh hưởng của Trung Quốc trong các tổ chức xây dựng tiêu chuẩn đa phương.
Quan chức Mỹ cho biết các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nhằm ngăn công nghệ và tài sản trí tuệ liên quan đến AI rơi vào tay các quốc gia đối thủ. Washington cũng muốn phối hợp với Ottawa để Trung Quốc không định hình các điều kiện sử dụng AI cho những quốc gia khác.
Chiến lược AI do chính quyền Trump ban hành vào tháng 7 năm 2025 hướng tới giảm quy định, đẩy nhanh phê duyệt các trung tâm dữ liệu quy mô rất lớn, đồng thời duy trì vị thế dẫn đầu của Mỹ và xuất khẩu công nghệ sang các nước đồng minh.
Các doanh nghiệp Canada đã tham gia những liên minh xuất khẩu do Mỹ dẫn dắt và bán phần cứng trong cùng các hợp đồng với nhà cung cấp Mỹ. Quan chức này nhận định việc Canada tự xây dựng toàn bộ chuỗi phần cứng, mô hình và phần mềm AI không phải mục tiêu hợp lý đối với một quốc gia có quy mô như Canada, do chi phí và thời gian thực hiện đều có thể tăng cao.
Khác biệt giữa Canada và Mỹ về quản lý AI
Canada và Mỹ đang có cách tiếp cận khác nhau đối với việc giám sát AI, đặc biệt trong các vấn đề quyền riêng tư, tác hại trên môi trường mạng và trách nhiệm của doanh nghiệp.
Canada đang thúc đẩy các quy định về quyền riêng tư và tác hại trên môi trường mạng, trong đó các công ty AI không tuân thủ có thể chịu mức phạt lớn. Những quy định này cũng có thể áp dụng cho các công ty Mỹ đang chiếm phần lớn thị trường.
Quan chức Mỹ cho rằng các doanh nghiệp phát triển hệ thống AI có khả năng diễn giải nhu cầu của người tiêu dùng tốt hơn cơ quan quản lý, đồng thời xem khả năng này là một phần của đổi mới. Người này không bình luận cụ thể về các dự luật của Canada liên quan đến quyền riêng tư và tác hại trên môi trường mạng.
Về trung tâm dữ liệu, quan chức Mỹ cho rằng doanh nghiệp cần trực tiếp trao đổi với cộng đồng địa phương về mức tiêu thụ nước, tác động tới hóa đơn điện và tiếng ồn. Mỹ không xem những vấn đề này là lý do để loại bỏ hoàn toàn quy định, mà ủng hộ cách quản lý dựa trên rủi ro và có khả năng thích ứng với công nghệ.
Chiến lược AI của Canada không liệt kê Mỹ trong các liên minh quốc tế
Chiến lược AI for All của Canada đặt mục tiêu tăng tỷ lệ ứng dụng AI trong nước từ 12% lên 60% vào năm 2034, tạo hơn 250.000 việc làm và bổ sung 200 tỷ CAD cho nền kinh tế thông qua tăng năng suất.
| Chỉ tiêu | Mục tiêu của Canada |
|---|---|
| Tỷ lệ ứng dụng AI | Tăng từ 12% lên 60% vào năm 2034 |
| Việc làm | Hơn 250.000 việc làm |
| Đóng góp cho nền kinh tế | 200 tỷ CAD thông qua tăng năng suất |
| Quy mô tham vấn | Hơn 11.000 người tham gia |
Chiến lược được xây dựng dựa trên ý kiến của hơn 11.000 người tham gia và công việc của một lực lượng đặc nhiệm về AI. Nhóm này đề xuất điều chỉnh các quy định bảo vệ dữ liệu để xử lý deepfake và cơ chế định giá dựa trên giám sát.
Chiến lược của Thủ tướng Mark Carney đề cập đến Liên minh Công nghệ Có chủ quyền được thành lập cùng Đức vào tháng 2, bên cạnh quan hệ với Australia, châu Âu, Ấn Độ, Qatar, Saudi Arabia và Anh. Mỹ không xuất hiện trong danh sách này.
Trong bài phát biểu khi công bố chiến lược, Carney nói AI đã hiện diện và đặt vấn đề liệu công nghệ này có cải thiện cuộc sống cho mọi người dân Canada hay chỉ phục vụ một bộ phận nhỏ.
Canada đã thúc đẩy chương trình nghị sự về chủ quyền AI từ khi khởi động sáng kiến vào tháng 6. Bộ trưởng AI Evan Solomon cũng thừa nhận sự phụ thuộc cần thiết vào Mỹ, nói tại Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ – Canada ở Toronto vào tháng trước rằng “chủ quyền không có nghĩa là cô lập”, đồng thời gọi Mỹ là đối tác lớn nhất và quan trọng nhất của Canada.
Mức độ quan tâm đến sản phẩm AI còn thấp ở cả hai nước
Khảo sát của Ipsos trong năm nay ghi nhận mức độ hào hứng với sản phẩm và dịch vụ AI tại Mỹ là 33%, còn Canada là 26%.
Mỹ đứng thứ ba từ dưới lên trong nhóm các quốc gia được khảo sát, trong khi Canada có mức độ quan tâm thấp hơn. Dữ liệu này được đưa ra trong lúc hai nước vẫn đang tìm cách cân bằng giữa phát triển AI, hợp tác công nghệ và yêu cầu quản lý trong nước.
Tổng kết
Mỹ ủng hộ Canada phát triển ngành AI và mở rộng hợp tác giữa hai nước, nhưng phản đối việc theo đuổi chủ quyền công nghệ hoàn toàn độc lập nếu điều đó làm tăng chi phí và giảm năng lực cạnh tranh.
