CFTC vừa đề xuất khung đầu tiên để phân loại các hợp đồng sự kiện trong thị trường dự đoán, qua đó xác định hợp đồng nào có thể bị cấm vì trái với lợi ích công cộng hoặc vi phạm luật liên bang.
Động thái này diễn ra trong lúc tranh cãi giữa cơ quan liên bang và các bang về quyền giám sát thị trường dự đoán ngày càng căng thẳng, đồng thời làm nổi bật các câu hỏi về ranh giới giữa công cụ tài chính và hình thức cá cược.
- CFTC đưa ra đề xuất khung đánh giá hợp đồng sự kiện dựa trên lợi ích công cộng và các nhóm nội dung bị hạn chế.
- Tranh cãi pháp lý giữa chính quyền liên bang và các bang tiếp tục gia tăng quanh quyền quản lý thị trường dự đoán.
- Quy mô giao dịch của mảng này đã tăng rất mạnh, kéo theo lo ngại về giám sát và xung đột lợi ích.
CFTC đề xuất tiêu chí mới cho hợp đồng sự kiện
CFTC đang xây dựng khung để xác định hợp đồng sự kiện nào thuộc diện có thể bị cấm và hợp đồng nào có thể tiếp tục giao dịch. Trọng tâm là Section 5c(c)(5)(C) của Commodity Exchange Act, với các nhóm nội dung bị hạn chế gồm khủng bố, ám sát, chiến tranh, cờ bạc và hành vi trái pháp luật.
Thay vì đặt ra quy tắc cứng, đề xuất này dùng một bài kiểm tra ba bước: hợp đồng có gắn với một sự kiện thực hay tiềm năng, có rơi vào nhóm bị hạn chế hay không, và có đi ngược lại lợi ích công cộng hay không. Cách tiếp cận này cho phép cơ quan quản lý cân nhắc nhiều yếu tố trước khi kết luận một hợp đồng có nên bị ngăn chặn.
CFTC cũng nêu một số tiêu chí thực tiễn như khả năng phòng ngừa rủi ro, vai trò trong khám phá giá và nguy cơ thúc đẩy hành vi bất hợp pháp. Sau khi hoàn tất, đề xuất sẽ có 45 ngày lấy ý kiến công chúng và có hiệu lực 60 ngày sau khi được thông qua cuối cùng.
Vì sao thị trường dự đoán trở thành điểm nóng pháp lý
Thị trường dự đoán đang vướng vào tranh chấp giữa quyền quản lý của liên bang và quyền thực thi luật cờ bạc của các bang. Nhiều bang đã tìm cách dùng luật địa phương để siết hoạt động của các nền tảng này, trong khi CFTC lại theo đuổi hướng bảo vệ phạm vi quản lý của mình.
Từ tháng 4, CFTC đã khởi kiện các bang như Arizona, Connecticut, Illinois, New York và Wisconsin để ngăn việc áp dụng luật cờ bạc địa phương nhằm đóng cửa các nền tảng dự đoán. Căng thẳng leo thang thêm khi Minnesota trở thành bang đầu tiên hình sự hóa các thị trường này, với án phạt felony dành cho nhà vận hành.
Một liên minh 39 tổng chưởng lý cũng đã nộp bản kiến nghị ủng hộ Massachusetts trong vụ kiện liên quan đến hợp đồng thể thao của Kalshi. Lập luận của nhóm này là các nền tảng đó vận hành như hoạt động cá cược chưa được quản lý đầy đủ.
Những lo ngại về chính trị, xung đột lợi ích và giao dịch nội bộ
Cuộc tranh luận quanh CFTC không chỉ nằm ở khung pháp lý mà còn ở nghi vấn về tác động chính trị và xung đột lợi ích. Elizabeth Warren đã yêu cầu CFTC cung cấp hồ sơ nội bộ, trao đổi với doanh nghiệp và thông tin về các biến động nhân sự gần đây.
Những câu hỏi này xuất hiện trong bối cảnh biên chế của cơ quan giảm 25% kể từ tháng 1/2025 và số vụ thực thi giảm từ 58 trong năm tài khóa 2024 xuống còn 11 dưới chính quyền hiện tại. Warren cũng nêu vấn đề liên quan đến các mối liên hệ tài chính giữa gia đình Trump và một số doanh nghiệp chịu giám sát của CFTC, gồm quan hệ giữa Trump Media và Crypto.com, khoản đầu tư của 1789 Capital vào Polymarket, và sự hậu thuẫn của anh em nhà Winklevoss cho American Bitcoin Corp do Eric Trump đồng sáng lập.
Bên cạnh đó, lo ngại về giao dịch nội gián tiếp tục gia tăng khi xuất hiện các vụ việc liên quan đến đặt cược trên thông tin nhạy cảm hoặc dữ liệu chưa công bố. Kalshi đã phản ứng bằng cách siết yêu cầu khai báo việc làm của nhà giao dịch trong các thị trường nhạy cảm và cho biết đã chuyển hơn 20 trường hợp cho cơ quan quản lý trong quý đầu năm 2026.
Quy mô thị trường tăng mạnh trong thời gian ngắn
Thị trường dự đoán đã mở rộng rất nhanh, từ khoảng 30,63 triệu USD khối lượng giao dịch tháng vào tháng 1/2025 lên gần 479,5 tỷ USD vào tháng 1/2026. Tổng giá trị khóa trong toàn bộ các giao thức thị trường dự đoán hiện vào khoảng 500 triệu USD, với Kalshi và Polymarket chiếm phần lớn hoạt động.
Sự tăng trưởng này khiến việc phân loại hợp đồng, giám sát giao dịch và xác định ranh giới pháp lý trở nên quan trọng hơn. Khi quy mô thị trường tăng nhanh, bất kỳ thay đổi nào trong cách CFTC diễn giải luật cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến các nền tảng lớn và cách các bang phản ứng.
Tổng kết
Đề xuất mới của CFTC là bước đi đầu tiên nhằm xác lập ranh giới pháp lý cho thị trường dự đoán, nhưng tranh cãi giữa liên bang, các bang và giới lập pháp vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
