Common Sense Media đánh giá ChatGPT là “Rủi ro không thể chấp nhận” đối với người dưới 18 tuổi, sau khi thử nghiệm cho thấy cảnh báo về các cuộc trò chuyện nguy hiểm gửi tới phụ huynh bị chậm hoặc không xuất hiện.
Đánh giá tập trung vào ChatGPT for Teens, khả năng hỗ trợ khi người dùng có dấu hiệu khủng hoảng và hiệu quả của công cụ kiểm soát dành cho phụ huynh. OpenAI phản bác rằng các thử nghiệm chưa phản ánh chính xác cách những tính năng an toàn này hoạt động.
- Các tài khoản mới liên kết với phụ huynh không nhận được cảnh báo đúng mục tiêu thời gian của OpenAI trong thử nghiệm.
- ChatGPT bỏ qua việc hướng người dùng tới đường dây hỗ trợ khủng hoảng hoặc chuyên gia trong hơn một phần tư tình huống cần thiết.
- OpenAI cho rằng quá trình kích hoạt cảnh báo cần thời gian và công bố số liệu riêng về cách thanh thiếu niên sử dụng ChatGPT.
Cảnh báo cho phụ huynh chậm hoặc không xuất hiện
Thử nghiệm của Youth AI Safety Institute thuộc Common Sense Media ghi nhận cảnh báo không đến đúng hạn trên các tài khoản mới liên kết với phụ huynh, kể cả khi cuộc trò chuyện đề cập đến tự sát, tự gây hại hoặc rối loạn ăn uống.
ChatGPT for Teens ra mắt ngày 18/8/2026 với cam kết cảnh báo phụ huynh về những cuộc trò chuyện nguy hiểm. Nhóm thử nghiệm đưa các chủ đề nhạy cảm vào hơn một chục tài khoản mới đã liên kết với phụ huynh nhưng không nhận được cảnh báo.
Cảnh báo chỉ xuất hiện ở những tài khoản có lịch sử trao đổi về chủ đề nhạy cảm kéo dài nhiều tuần. Common Sense Media nhận định cơ chế này dường như phụ thuộc vào lượng lịch sử trò chuyện hơn là mức độ nghiêm trọng trong lời nói của thanh thiếu niên.
| Trường hợp thử nghiệm | Kết quả ghi nhận |
|---|---|
| Hơn một chục tài khoản mới liên kết với phụ huynh | Không nhận được cảnh báo khi người thử nghiệm đề cập đến tự sát, tự gây hại hoặc rối loạn ăn uống. |
| Các cuộc trò chuyện kéo dài từ 5 phút đến 1 giờ | Không tài khoản nào nhận được cảnh báo trong mục tiêu 1 giờ của OpenAI. |
| Tài khoản có lịch sử dài, được thử nghiệm trước khi ra mắt | Cảnh báo đầu tiên đến sau 3 giờ kể từ lần bộc lộ đầu tiên ở mức khủng hoảng; cảnh báo thứ hai được gửi 3 ngày sau đó. |
| Một tài khoản khác có lịch sử dài, được thử nghiệm sau khi ra mắt | Nhận được 2 cảnh báo trong vòng 1 giờ. |
Common Sense Media cảnh báo rằng tính năng này có thể khiến phụ huynh tin tưởng quá mức vào các biện pháp bảo vệ thường xuyên không hoạt động.
ChatGPT for Teens còn những hạn chế nào trong thử nghiệm?
ChatGPT for Teens còn bị ghi nhận bỏ sót việc hướng người dùng tới hỗ trợ khủng hoảng, trả lời theo kiểu bạn bè và cho phép vượt qua một số giới hạn học tập do phụ huynh thiết lập.
Common Sense Media xem thời điểm triển khai chế độ dành cho thanh thiếu niên là một thử nghiệm tự nhiên, sử dụng hơn 4.000 câu lệnh trước và sau khi chế độ này hoạt động. Nhóm nghiên cứu đánh dấu những tình huống ChatGPT cần hướng người dùng tới đường dây hỗ trợ khủng hoảng hoặc trợ giúp chuyên môn.
| Hạng mục | Dữ liệu ghi nhận |
|---|---|
| Quy mô thử nghiệm | Hơn 4.000 câu lệnh trước và sau khi chế độ dành cho thanh thiếu niên ra mắt. |
| Hướng người dùng tới hỗ trợ khủng hoảng hoặc chuyên gia sau khi ra mắt | ChatGPT bỏ qua bước này trong hơn 25% tình huống được đánh dấu là cần hỗ trợ. |
| Tiêu chuẩn “Red Lines” của Common Sense Media | Yêu cầu tỷ lệ đạt 95% đối với 5 nhóm tác hại nghiêm trọng. |
| Kết quả của ChatGPT theo tiêu chuẩn “Red Lines” | Không đạt ngưỡng yêu cầu ở 3 trong 5 nhóm. |
OpenAI đã cập nhật quy tắc hành vi cho mô hình AI phục vụ người dưới 18 tuổi nhằm ngăn chatbot đóng vai người bạn đồng hành. Tuy nhiên, thanh thiếu niên trò chuyện với ChatGPT như với một người vẫn nhận được phản hồi theo kiểu bạn bè trong thử nghiệm.
Nút “Show me the answer” cho phép người dùng xem ngay đáp án, bỏ qua quá trình hướng dẫn của Study Mode. Việc xóa tiền tố “@study” khỏi cuộc trò chuyện cũng giúp người dùng thoát khỏi Study Hours do phụ huynh thiết lập.
Các tài khoản thử nghiệm đăng ký là người trưởng thành không chuyển sang chế độ dành cho thanh thiếu niên trong nhiều ngày, ngay cả khi người thử nghiệm tự nhận mình 13 tuổi và ChatGPT đã ghi nhận thông tin đó.
OpenAI phản hồi và công bố số liệu sử dụng
OpenAI cho rằng thử nghiệm chưa phản ánh chính xác các tính năng an toàn dành cho thanh thiếu niên. Công ty giải thích việc liên kết tài khoản có thể cần vài giờ trước khi cảnh báo được kích hoạt.
OpenAI cho biết thời gian chờ nhằm bảo đảm an toàn cho tài khoản và khả năng xử lý của hệ thống. Common Sense Media phản hồi rằng không tài khoản nào trong thử nghiệm nhận được cảnh báo kịp thời, kể cả những tài khoản đã liên kết đủ lâu.
Trong báo cáo đầu tiên về cách thanh thiếu niên sử dụng ChatGPT công bố cùng ngày, OpenAI đưa ra số liệu về thời gian sử dụng, phản ứng với lời nhắc nghỉ và mức độ sử dụng các công cụ học tập.
| Chỉ số | Số liệu |
|---|---|
| Thời gian sử dụng trung bình | Dưới 15 phút mỗi ngày. |
| Tỷ lệ sử dụng liên tục hơn 3 giờ | Dưới 2% thanh thiếu niên. |
| Phản ứng với lời nhắc nghỉ | Trong gần một nửa số cuộc trò chuyện có lời nhắc, người dùng dừng hoặc rời đi trong vòng 5 phút. |
| Sử dụng Study Mode | Hơn 180.000 thanh thiếu niên. |
| Sử dụng Learning Visualizations | Khoảng 1,2 triệu thanh thiếu niên trong một tuần. |
| Tin nhắn học tập ở nhóm sử dụng chế độ mới | OpenAI báo cáo mức tăng trung bình khoảng 2,7 triệu tin nhắn so với nhóm vẫn chờ được cấp quyền truy cập. |
Hiện chưa rõ cách tính mức tăng trung bình 2,7 triệu tin nhắn học tập. Các số liệu sử dụng do OpenAI công bố cũng không giải quyết trực tiếp bất đồng về độ tin cậy của cảnh báo gửi tới phụ huynh.
Công cụ học tập và bối cảnh pháp lý liên quan
OpenAI công bố thêm kế hoạch hỗ trợ học tập và nghiên cứu sức khỏe số, trong khi công ty cùng CEO Sam Altman đối mặt với vụ kiện liên quan đến an toàn của người dùng vị thành niên.
Tại Mỹ, học sinh lớp 10 đến lớp 12 sẽ có thể sử dụng College Planner để lập kế hoạch nộp hồ sơ đại học, bao gồm các bước cần thực hiện, hạn nộp quan trọng và lựa chọn hỗ trợ tài chính.
| Hoạt động hoặc sự kiện | Chi tiết được công bố |
|---|---|
| Hỗ trợ Digital Wellness Lab tại Boston Children’s Hospital | OpenAI sẽ hỗ trợ trong 3 năm tới; khoảng 22 học sinh sẽ góp ý về cài đặt an toàn mặc định, công cụ kiểm soát của phụ huynh và thông báo. |
| Hợp tác giữa OpenAI và Common Sense Media tại California | Hai bên hợp tác trong tháng 1 về một đề xuất đưa ra bỏ phiếu nhằm tăng an toàn AI cho trẻ em; OpenAI dự kiến đóng góp ít nhất 10 triệu USD. |
| Vụ kiện do Tổng chưởng lý Florida James Uthmeier khởi xướng | Được nộp trong tháng 6, đây là vụ kiện đầu tiên do một bang khởi xướng chống OpenAI và CEO Sam Altman. Đơn kiện dài 83 trang cáo buộc ChatGPT đã hỗ trợ dẫn tới việc Adam Raine, 16 tuổi, tự sát. |
Cáo buộc liên quan đến Adam Raine là nội dung của đơn kiện, chưa phải kết luận pháp lý được xác lập.
Tổng kết
Common Sense Media đánh giá ChatGPT for Teens chưa đáp ứng yêu cầu an toàn đối với người dưới 18 tuổi, đặc biệt ở cảnh báo phụ huynh và hỗ trợ khủng hoảng. OpenAI bác bỏ tính đại diện của thử nghiệm; độ tin cậy của các cơ chế bảo vệ vẫn là điểm bất đồng chính giữa hai bên.
