Chủ tịch Solana Foundation Lily Liu cho rằng gaming trên blockchain sẽ không quay lại, sau khi Meta thừa nhận dự án metaverse thất bại về mức độ tiếp nhận.
Nhận định này chạm đúng điểm yếu cốt lõi của làn sóng play-to-earn: mô hình khuyến khích bằng token khiến tài sản dễ mất giá khi cơn sốt qua đi. Tuy vậy, một số hệ sinh thái, trong đó có Solana, vẫn ghi nhận hoạt động xây dựng game và hạ tầng hỗ trợ.
- Lily Liu dự báo gaming trên blockchain không quay lại, ví với metaverse “đóng băng”.
- Play-to-earn sau 2021 làm bốc hơi giá trị, nhiều token và metaverse game mất sức hút.
- Solana và một số mạng khác vẫn có game hoạt động, nhưng xu hướng chuyển sang “on-chain tối thiểu” và trải nghiệm dễ tiếp cận hơn.
Lily Liu nói gaming trên blockchain không quay lại
Lily Liu, Chủ tịch Solana Foundation, công khai nhận định rằng gaming trên blockchain sẽ không “comeback”, đặt trong bối cảnh Meta thừa nhận metaverse thất bại về mức độ adoption.
Trên X, Lily Liu chỉ trích các nỗ lực đưa on-chain gaming và play-to-earn quay trở lại, đồng thời so sánh blockchain game với metaverse hiện được xem là “đóng băng” của Meta.
“Ngoài ra, gaming trên blockchain sẽ không quay lại.”
– Lily Liu, Chủ tịch Solana Foundation, bài đăng trên X (20/03/2026)
Bài đăng của cô kèm các liên kết: https://t.co/1GDmBrGaxg và mốc thời gian đăng tải 20/03/2026. Quan điểm này phản ánh sự hoài nghi rằng mô hình GameFi dựa phần thưởng token khó duy trì dài hạn, nhất là khi nhu cầu thật của người chơi không tăng tương ứng với kỳ vọng lợi nhuận.
Cộng đồng Solana vẫn ghi nhận hoạt động xây dựng game đang diễn ra
Dù nhận định bi quan, hệ Solana vẫn có đội ngũ phát triển game và hạ tầng, với số liệu công bố là 88 game đang hoạt động trên trang giải pháp của Solana.
Một phần cộng đồng Solana tỏ ra chưa chắc chắn về “số phận” của on-chain gaming. Thực tế, các team vẫn xây dựng sản phẩm và Solana quảng bá bộ công cụ phục vụ phát triển game, cũng như quản lý tài sản trong game.
Solana công bố danh mục “gaming & entertainment” và số lượng “88 live games” tại đây: 88 game đang hoạt động trên Solana. Thông tin này cho thấy mảng game vẫn tồn tại ở cấp độ triển khai, dù câu hỏi lớn là mức độ người dùng thật, doanh thu bền vững và mô hình tokenomics có còn phù hợp hay không.
On-chain gaming bốc hơi giá trị sau cơn sốt ban đầu
Play-to-earn từng là động lực lớn của thị trường tăng giá 2021, nhưng sau đó nhiều token game suy giảm mạnh; các token còn trụ lại hiện có tổng định giá 2,12 tỷ USD và hoạt động hạn chế.
Play-to-earn là một trong các xu hướng nổi bật của bull market 2021. Tuy nhiên, khi tăng trưởng người dùng không theo kịp kỳ vọng lợi nhuận, phần lớn dự án suy yếu. Nội dung gốc nêu rằng các token còn tồn tại hiện được định giá 2,12 tỷ USD và mức độ hoạt động hạn chế.
Giá trị theo mô tả tập trung chủ yếu ở FLOKI và SAND, trong khi những cái tên từng nổi bật như Axie Infinity (AXS) rơi về các vùng đáy mới. Một số token game vẫn giao dịch nhờ “quán tính” và việc đã được niêm yết từ trước; một số dự án cố gắng xoay trục sang DeFi để tìm thêm nhu cầu sử dụng.
Các metaverse game và NFT “đất” cũng mất giá
Các ứng dụng metaverse gắn với game như The Sandbox và Decentraland, cùng NFT đất, đã mất giá đáng kể, nhiều trường hợp xóa sổ hàng triệu USD.
Làn sóng on-chain gaming từng kéo theo các metaverse app như The Sandbox và Decentraland, nơi người dùng mua bán “land plot” dưới dạng NFT. Theo nội dung gốc, các dự án này cũng mất giá mạnh, có trường hợp “wiping out” hàng triệu USD.
Ngoài ra, nhiều game đẩy giá các bộ sưu tập NFT lên mức cao, kèm hứa hẹn lợi nhuận lớn cho người sở hữu. Khi nhu cầu đầu cơ suy giảm, định giá của NFT và token liên quan thường chịu áp lực giảm, làm nổi bật rủi ro của mô hình dựa nhiều vào kỳ vọng lợi nhuận hơn là giá trị giải trí.
Lỗi mô hình token phần thưởng khiến tài sản dễ “crash”
Điểm yếu lớn nhất là trả thưởng bằng cách mint thêm token, tạo áp lực lạm phát khiến tài sản gốc có xu hướng giảm mạnh theo thời gian.
Nội dung gốc nhấn mạnh: nhiều on-chain game trả thưởng bằng việc phát hành thêm token mới. Cơ chế này tạo lạm phát nguồn cung, khiến token nội bộ “gần như chắc chắn” chịu áp lực giảm giá, đặc biệt khi dòng tiền mới không đủ bù cho lượng token phát ra.
Dù vậy, on-chain gaming từng góp phần mở rộng mức độ tiếp cận crypto và đặt nền móng cho một số thực hành Web3 (ví dụ quyền sở hữu tài sản số, giao dịch NFT, tích hợp ví). Bài toán còn lại là thiết kế kinh tế học bền vững và trải nghiệm người dùng đủ tốt để giữ chân người chơi ngoài động cơ kiếm tiền.
Solana gaming chưa biến mất, nhưng GameFi đã thay đổi cách triển khai
Solana vẫn phù hợp triển khai game nhờ phí rẻ và tốc độ, nhưng trọng tâm có xu hướng chuyển sang trải nghiệm “dễ vào”, on-chain tối thiểu và không phụ thuộc phần thưởng token.
Solana được mô tả là một trong những mạng rẻ để thực hiện giao dịch thường xuyên. Tuy nhiên, hệ sinh thái NFT và meme token đôi khi làm lu mờ mảng game. Dù vậy, vẫn có game duy trì hoạt động và hiện diện trên mạng xã hội.
Nội dung gốc cũng nêu cảnh báo quen thuộc từ người dùng: một số dự án game hứa hẹn quá mức nhưng không giao sản phẩm. Điều này khiến mức độ tin tưởng với on-chain gaming suy giảm, đặc biệt sau giai đoạn 2021–2022 khi nhiều mô hình phụ thuộc vào thị trường tăng giá.
Hạ tầng tốt hơn giúp game “dễ chơi” hơn so với 2021
So với 2021, game blockchain có thể cho vào chơi miễn phí, quyền sở hữu tài sản là tùy chọn; các công nghệ ví “ẩn” và account abstraction giúp giảm ma sát onboarding.
Trước đây, người chơi thường phải tự quản ví, trả gas và mua token để bắt đầu. Theo nội dung gốc, hiện nhiều game cho phép truy cập miễn phí, còn việc sở hữu vật phẩm hoặc token là tùy chọn. Mục tiêu là giảm rào cản gia nhập, tiến gần hơn trải nghiệm game truyền thống.
Khái niệm “seamless, invisible wallets” và account abstraction được nêu như hướng hỗ trợ khởi đầu dễ hơn. Đồng thời, game có thể chỉ đưa dữ liệu tài khoản và quyền sở hữu lên blockchain, thay vì bắt buộc gắn phần thưởng hoặc cơ chế GameFi. Đây là hướng “on-chain tối thiểu”: tận dụng blockchain cho ownership, còn gameplay và kinh tế vận hành theo cách bền vững hơn.
Các mạng khác vẫn dùng gaming như một use case thực tế
Ngoài Solana, một số mạng như TON vẫn triển khai game; ví dụ Gamee được AlphaTON (ATON) niêm yết Nasdaq mua lại để thúc đẩy adoption.
Nội dung gốc cho biết gaming vẫn khả thi trên nhiều blockchain, và hạ tầng đã cải thiện so với 2021. Điều này mở ra không gian thử nghiệm cho các mô hình game không phụ thuộc phát hành token làm phần thưởng.
Với TON, bài viết nêu mạng này vẫn đang host game. Đồng thời, dự án Gamee được đề cập trong thương vụ mua lại bởi AlphaTON (ATON) — một công ty niêm yết Nasdaq — nhằm thúc đẩy mức độ tiếp nhận. Liên kết được chia sẻ: bài đăng của Gamee trên X.
Những câu hỏi thường gặp
Lily Liu đã nói gì về gaming trên blockchain?
Cô cho rằng gaming trên blockchain sẽ không quay lại, và bày tỏ quan điểm này sau khi Meta thừa nhận dự án metaverse thất bại về adoption.
Vì sao play-to-earn thường bị xem là khó bền vững?
Một vấn đề lớn là nhiều game trả thưởng bằng cách mint thêm token, tạo lạm phát nguồn cung và gây áp lực giảm giá lên tài sản, đặc biệt khi tăng trưởng người dùng không đủ mạnh.
Solana hiện còn game hoạt động không?
Có. Solana công bố 88 game đang hoạt động trên trang giải pháp gaming & entertainment của họ, đồng thời cung cấp công cụ hỗ trợ xây dựng và quản lý tài sản trong game.
On-chain gaming có thể tồn tại mà không cần phần thưởng token không?
Có. Game có thể chỉ đưa dữ liệu tài khoản và quyền sở hữu tài sản lên blockchain, trong khi gameplay và mô hình kinh tế không phụ thuộc phần thưởng token kiểu GameFi.
Những cải tiến nào giúp game blockchain dễ tiếp cận hơn so với 2021?
Nhiều game cho phép vào chơi miễn phí, quyền sở hữu là tùy chọn, và các giải pháp ví “ẩn” cùng account abstraction giúp giảm bước thiết lập ví, mua token và xử lý phí giao dịch.
