Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã tăng lãi suất tiền gửi thêm 25 điểm cơ bản lên 2,25% trong lần nâng đầu tiên kể từ tháng 9/2023, sau khi lạm phát khu vực đồng euro tăng mạnh vì cú sốc năng lượng từ chiến sự ở Trung Đông.
Động thái này cho thấy ECB đang ưu tiên kiềm chế áp lực giá, dù tăng trưởng của eurozone cũng bị hạ dự báo. Với thị trường tài chính và tiền điện tử, tín hiệu chính là rủi ro thắt chặt vẫn chưa chấm dứt.
- ECB nâng lãi suất tiền gửi lên 2,25% vì lạm phát eurozone vượt mục tiêu 2%.
- Lạm phát năng lượng và lạm phát lõi đều tăng, cho thấy áp lực giá không chỉ đến từ dầu khí.
- ECB hạ dự báo tăng trưởng 2026–2027, trong khi thị trường vẫn đặt cược còn có thể có thêm một lần tăng nữa.
ECB tăng lãi suất vì áp lực giá từ cú sốc năng lượng
ECB là ngân hàng trung ương lớn đầu tiên thắt chặt chính sách tiền tệ để phản ứng với cú sốc năng lượng từ chiến sự Mỹ-Israel với Iran. Lãi suất tiền gửi đã được nâng thêm 25 điểm cơ bản lên 2,25%.
Xung đột tại Trung Đông đã khiến lạm phát trong eurozone tăng vượt xa mục tiêu 2% của ECB. Tuyến hàng hải eo biển Hormuz, nơi từng xử lý khoảng 20% lượng dầu và khí đốt toàn cầu, được nêu là gần như đã bị đóng.
Lạm phát không còn chỉ đến từ năng lượng
Lạm phát toàn phần tại 21 nước thuộc eurozone tăng 3,2% so với cùng kỳ trong tháng 5, còn giá năng lượng tăng 10,9%. Lạm phát lõi, không tính năng lượng và thực phẩm, cũng tăng lên 2,5% từ mức 2,2% của tháng 4.
ECB nhận định cuộc chiến đang tạo ra áp lực lạm phát trên diện rộng và đánh giá tác động này có thể khá bền qua nhiều kịch bản khác nhau. Dự báo của ECB staff cũng nâng lạm phát bình quân năm 2026 lên 3,0%, trước khi giảm còn 2,3% vào năm 2027 và về mục tiêu 2% trong năm 2028.
Dự báo tăng trưởng eurozone bị hạ xuống
ECB đã cắt dự báo tăng trưởng cho năm 2026 từ 0,9% xuống 0,8% và cho năm 2027 từ 1,3% xuống 1,2%. Dự báo năm 2028 giữ nguyên ở mức 1,5%.
Ngân hàng này cho biết các điều chỉnh giảm phản ánh tác động mạnh hơn dự kiến của chiến sự lên giá hàng hóa, thu nhập thực và tâm lý kinh tế. Đây là điểm khó nhất của ECB lúc này: lạm phát cao hơn nhưng nền kinh tế lại yếu đi.
ECB chưa cam kết dừng tăng lãi suất
Christine Lagarde cho biết ECB không “cam kết trước một lộ trình lãi suất cụ thể” và thừa nhận vẫn có rủi ro lạm phát tăng, trong khi tăng trưởng có thể xấu đi. Bà cũng nói việc để lạm phát chạy cao hơn sẽ khiến mục tiêu 2% khó đạt hơn.
Thị trường hiện định giá xác suất gần như ngang nhau cho một đợt tăng thêm 25 điểm cơ bản vào tháng 9. Một số nhà kinh tế tại Deutsche Bank và ING đều cho rằng ECB vẫn có thể còn một lần nâng nữa, trong khi Fed và Ngân hàng Anh chưa phản ứng với cú sốc Iran.
Tác động trực tiếp đến người vay thế chấp trong eurozone
Với người vay thế chấp lãi suất thả nổi tại eurozone, tác động có thể đến ngay trong chi phí trả nợ. Một khoản vay 150.000 euro, còn hơn 10 năm kỳ hạn, có thể làm tiền trả nợ hằng năm tăng hơn 200 euro.
Điều này phản ánh việc chu kỳ tăng lãi suất đã được khởi động lại sau giai đoạn ECB hạ lãi suất từ mức đỉnh 4% về 2% trong các đợt giảm trước đó. Diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào lạm phát, tăng trưởng và mức độ lan rộng của cú sốc năng lượng.
Tổng kết
ECB đã nâng lãi suất trong bối cảnh lạm phát eurozone tăng trở lại vì chiến sự và giá năng lượng, đồng thời hạ dự báo tăng trưởng cho giai đoạn tới. Thị trường vẫn đang chờ tín hiệu về việc liệu ECB có tiếp tục thắt chặt hay không.
