Ethereum Foundation đã chuyển 3.400 ETH vào Morpho, trong đó 1.000 ETH vào Morpho Vaults V2, như một lựa chọn “ưu tiên kiến trúc bất biến, không thể can thiệp quản trị” theo chiến lược quản lý ngân quỹ trên chuỗi.
Động thái này gây chú ý vì Aave là giao thức DeFi lớn trên Ethereum, nhưng không được nhắc đến. Ethereum Foundation cũng nhấn mạnh lựa chọn của họ dựa trên tiêu chí “Defipunk” về quyền truy cập không cần cấp phép, mã nguồn mở và giảm phụ thuộc vào đặc quyền quản trị.
- Ethereum Foundation đưa khoảng 7,6 triệu USD giá trị ETH vào Morpho, ưu tiên Morpho Vaults V2 với hợp đồng bất biến.
- Khung “Defipunk” yêu cầu DeFi phải permissionless, tự lưu ký, mã nguồn mở và logic cốt lõi giảm tối đa niềm tin vào admin.
- Aave không được nhắc tên, nhưng bối cảnh tranh cãi quản trị và tập trung hóa khiến cộng đồng đặt câu hỏi về mức độ phù hợp tiêu chí.
Ethereum Foundation triển khai 3.400 ETH vào Morpho theo chiến lược ngân quỹ
Ethereum Foundation cho biết họ đã chuyển khoảng 7,6 triệu USD giá trị ETH vào các vault tạo lợi suất của Morpho, trong đó 1.000 ETH được phân bổ cho Morpho Vaults V2—kiến trúc mới với các hợp đồng không thể nâng cấp hay bị quản trị viên can thiệp sau khi triển khai.
Trong một chuỗi bài đăng trên X ngày 18/03/2025, Ethereum Foundation công bố việc triển khai ETH vào Morpho và nhấn mạnh phần phân bổ cho Morpho Vaults V2. Bạn có thể xem bài đăng tại chuỗi cập nhật của Ethereum Foundation trên X.
Đây không phải lần đầu. Trước đó, vào tháng 10/2025, Ethereum Foundation đã cam kết 2.400 ETH và khoảng 6 triệu USD stablecoin vào Morpho, mô tả là một phần của chiến lược giảm việc bán ETH định kỳ để tài trợ hoạt động. Thông tin này cũng được đăng công khai trên X tại bài đăng cam kết 2.400 ETH và stablecoin.
Tiêu chí “Defipunk” định hình lựa chọn giao thức DeFi để triển khai on-chain
Khung “Defipunk” là bộ tiêu chí Ethereum Foundation dùng để đánh giá các triển khai ngân quỹ on-chain, nhấn mạnh permissionless, tự lưu ký, mã nguồn mở, quy trình phát triển mở, quyền riêng tư và “logic cốt lõi giảm tối đa yếu tố cần tin cậy”.
Tháng 06/2025, Ethereum Foundation (thông qua Hsiao-Wei Wang) công bố chính sách ngân quỹ để chuẩn hóa các yêu cầu đối với những triển khai trên chuỗi trong tương lai. Tài liệu nêu rõ các thuộc tính như: truy cập không cần cấp phép, self-custody, giấy phép mã nguồn mở, bảo vệ quyền riêng tư và quy trình phát triển minh bạch. Bạn có thể đọc tại chính sách ngân quỹ của Ethereum Foundation.
Về giấy phép, chính sách yêu cầu hợp đồng phải dùng giấy phép phần mềm tự do/mã nguồn mở (copyleft như AGPL hoặc permissive như MIT/Apache). Các giấy phép “source-available” như Business Source License (BSL) bị loại. Ethereum Foundation cho biết Morpho Vaults V2 và Morpho Blue V1 dùng GPL 2.0, phù hợp tiêu chí này.
Về tính bất biến, tài liệu nêu Foundation sẽ tránh “admin key có quyền lực rộng”, ưu tiên giao thức mà logic nền tảng không thể nâng cấp, hoặc nếu có quản trị thì phải phi tập trung cao, có timelock và minh bạch. Morpho được mô tả là đáp ứng vì hợp đồng cốt lõi của V2 bất biến sau khi triển khai, không có cơ chế cho phép quản trị viên ghi đè.
Chính sách cũng liệt kê các “mẫu hình” DeFi mà Foundation không ủng hộ, gồm cơ chế tắt hệ thống dạng backdoor hoặc chức năng rút tiền, phụ thuộc quá mức vào multisig/MPC, lạm dụng whitelist, và UI tập trung dễ bị giám sát. Tài liệu cảnh báo các mẫu hình này có thể làm thị trường DeFi và người tham gia đối mặt rủi ro mang tính hệ thống.
Aave không được chọn: câu hỏi xoay quanh quản trị và mức độ tập trung
Ethereum Foundation không nhắc Aave trong bài đăng ngày 18/03/2025 hay tài liệu chính sách tháng 06/2025, nhưng thuật ngữ về admin key, cơ chế backdoor và minh bạch quản trị khiến nhiều người liên hệ đến các tranh cãi công khai của Aave từ cuối năm 2025.
Theo thông tin được nêu trong nội dung, doanh thu swap từ tích hợp CoW Swap của Aave bị phát hiện nằm trong ví do Aave Labs kiểm soát thay vì kho bạc DAO. Marc Zeller (Aave Chan Initiative) đưa ra con số khoảng 51 triệu USD phí “chưa được phê duyệt”, dựa trên cuộc rà soát lịch sử tài trợ của Aave Labs công bố ngày 25/02.
Tiếp đó, BGD Labs—đơn vị xây dựng và duy trì Aave V3—thông báo ngày 20/02 rằng họ sẽ không gia hạn hợp đồng sau 01/04, viện dẫn lo ngại tập trung hóa và cáo buộc Aave Labs “tấn công” V3 để thúc đẩy V4.
Khủng hoảng quản trị được mô tả lên đỉnh điểm vào 01/03 khi đề xuất tài trợ “Aave Will Win” (xin tối đa 42,5 triệu USD stablecoin và 75.000 AAVE) vượt qua vòng Temp Check với tỷ lệ ủng hộ 52,58%. Tham chiếu bỏ phiếu nằm tại trang Snapshot của đề xuất.
Zeller phản đối kết quả, cho rằng 233.000 phiếu từ các cụm liên quan Aave Labs (bao gồm 111.000 token được ủy quyền bởi đồng sáng lập Stani Kulechov) đã quyết định kết quả, và nếu loại các phiếu này thì đề xuất sẽ bị bác bỏ rõ ràng. Hai ngày sau, Aave Chan Initiative tuyên bố rời dự án, theo bài đăng tại diễn đàn governance của Aave.
Morpho nhận tín hiệu “endorsement” và có lợi thế về câu chuyện kiến trúc
Morpho trở thành giao thức DeFi duy nhất được Ethereum Foundation triển khai vốn hai lần theo chiến lược ngân quỹ hiện tại, qua đó củng cố thông điệp rằng Foundation ưu tiên các thiết kế bất biến, mã nguồn mở và hạn chế đặc quyền quản trị hơn là chỉ tối đa hóa lợi suất.
Nội dung cho biết Morpho có TVL 5,8 tỷ USD tại thời điểm đề cập. Việc Ethereum Foundation chọn Morpho diễn ra khi giao thức này đang có đà tiếp cận tổ chức: Coinbase được nêu đã vượt 1 tỷ USD giá trị khoản vay có tài sản bảo đảm bằng Bitcoin được khởi tạo thông qua giao thức trong chưa đầy 8 tháng.
Thông tin cũng đề cập Apollo Global Management đồng ý mua tối đa 90 triệu token MORPHO trong 4 năm thông qua hợp tác với Morpho Association. Dù vậy, điểm nhấn lớn nhất từ góc nhìn chính sách là: Ethereum Foundation coi các triển khai ngân quỹ như một “tín hiệu kỹ thuật”, cho thấy mô hình quản trị và cấu trúc hợp đồng nào được xem là bền vững.
Những câu hỏi thường gặp
Ethereum Foundation đã triển khai bao nhiêu ETH vào Morpho và vào thời điểm nào?
Ethereum Foundation công bố ngày 18/03/2025 rằng họ đã chuyển 3.400 ETH vào Morpho, tương đương khoảng 7,6 triệu USD theo mô tả trong bài đăng. Trong đó, 1.000 ETH được phân bổ riêng cho Morpho Vaults V2.
Vì sao Morpho Vaults V2 được nhắc đến như một điểm nhấn?
Morpho Vaults V2 được mô tả là kiến trúc dựa trên các hợp đồng không thể nâng cấp và không thể bị quản trị viên can thiệp sau khi triển khai. Điều này phù hợp tiêu chí giảm “admin key có quyền lực rộng” trong khung “Defipunk”.
Khung “Defipunk” trong chính sách ngân quỹ của Ethereum Foundation yêu cầu những gì?
Khung này yêu cầu các triển khai on-chain phải đáp ứng các tiêu chí như permissionless access, self-custody, giấy phép mã nguồn mở, bảo vệ quyền riêng tư, quy trình phát triển mở và logic cốt lõi “giảm tối đa yếu tố cần tin cậy”.
Chính sách của Ethereum Foundation nói gì về giấy phép mã nguồn như BSL?
Tài liệu nêu các hợp đồng phải dùng giấy phép phần mềm tự do/mã nguồn mở (copyleft hoặc permissive). Các giấy phép “source-available” như Business Source License (BSL) được nói rõ là không đạt yêu cầu.
Có yếu tố nào khiến cộng đồng liên hệ việc không chọn Aave với tranh cãi quản trị?
Dù Ethereum Foundation không nêu Aave, nội dung cho biết Aave vướng tranh cãi về doanh thu CoW Swap, lo ngại tập trung hóa và tranh chấp kết quả Temp Check của đề xuất “Aave Will Win”. Các chi tiết này khiến nhiều người đặt câu hỏi về mức độ phù hợp với tiêu chí minh bạch và hạn chế đặc quyền quản trị.
