Liên minh châu Âu đang thu hẹp phạm vi mua sắm trung tâm dữ liệu mới, trong khi vẫn theo đuổi tham vọng xây dựng năng lực AI và hạ tầng đám mây có chủ quyền.
Động thái này cho thấy khoảng cách giữa mục tiêu chính sách của EU và khả năng triển khai thực tế vẫn còn lớn, đặc biệt khi phần lớn vốn đầu tư và năng lực tính toán vẫn nằm ngoài châu Âu.
- EU giảm quy mô cấu hình chip cho các trung tâm dữ liệu mới, từ kế hoạch ban đầu 100.000 chip nâng cao xuống cách chia nhỏ hơn cho 7 trung tâm dữ liệu.
- Thị phần hạ tầng AI và điện toán đám mây tại châu Âu vẫn nghiêng mạnh về các công ty Mỹ, trong khi chi phí tự xây dựng phương án thay thế cao hơn.
- Áp lực về “chủ quyền AI” tăng lên sau khi Mỹ hạn chế quyền truy cập quốc tế vào các mô hình AI tiên tiến của Anthropic.
EU đã thay đổi gì trong kế hoạch trung tâm dữ liệu?
EU đã thu hẹp yêu cầu về số lượng chip nâng cao cho mỗi trung tâm dữ liệu trong đợt mua sắm mới. Kế hoạch hiện tại nhắm tới 7 trung tâm dữ liệu, thay vì cấu hình ban đầu với 5 trung tâm và 100.000 chip nâng cao.
Ở giai đoạn đầu, 4 trung tâm sẽ có ít nhất 25.000 GPU mỗi trung tâm, còn 3 trung tâm còn lại sẽ có ít nhất 40.000 bộ xử lý mỗi trung tâm. Kế hoạch cũng cho thấy khu vực tư nhân sẽ gánh phần lớn chi phí tài trợ.
Khoảng cách giữa tham vọng AI và năng lực hạ tầng của châu Âu
Châu Âu hiện chỉ chiếm khoảng 5% năng lực tính toán AI toàn cầu, trong khi Mỹ nắm khoảng 80%. Chênh lệch này phản ánh thực tế rằng EU đang đi sau khá xa trong cuộc đua hạ tầng AI.
AWS, Microsoft Azure và Google Cloud hiện cùng nắm khoảng 70% thị trường đám mây của châu Âu. Một báo cáo của Allianz công bố cuối tháng 5 cho thấy các công ty Mỹ kiểm soát khoảng 80% thị trường điện toán đám mây của châu Âu và gần 60% doanh thu phần mềm doanh nghiệp tại khu vực này.
Vì sao vấn đề chủ quyền AI trở nên cấp bách hơn?
Áp lực chính trị đối với EU tăng lên sau khi Mỹ hạn chế truy cập quốc tế vào hai mô hình AI tiên tiến của Anthropic vào ngày 13 tháng 6. Quyết định này làm nổi bật rủi ro phụ thuộc vào hạ tầng và mô hình do bên ngoài kiểm soát.
Vấn đề không chỉ nằm ở công nghệ, mà còn ở quyền tiếp cận dữ liệu và dịch vụ trọng yếu. US Cloud Act cho phép cơ quan Mỹ yêu cầu các nhà cung cấp giao nộp dữ liệu, bất kể dữ liệu đó được lưu ở đâu.
Tranh luận quanh chi phí và hiệu quả của mô hình “tự chủ”
EU đang đối mặt với câu hỏi liệu các biện pháp hiện tại có đủ mạnh để giải quyết bài toán phụ thuộc hay không. Trong khung đề xuất hiện nay, chỉ khoảng 10% hợp đồng đám mây sẽ áp dụng tiêu chuẩn chủ quyền chặt chẽ, còn lại vẫn mở cho mọi nhà cung cấp, bao gồm cả các hyperscaler của Mỹ.
Chi phí cũng là rào cản lớn. Karine Brunet, COO của Capgemini, cho biết các lựa chọn đám mây của châu Âu có thể đắt hơn tới 40% so với đối thủ Mỹ, khiến doanh nghiệp phải cân đối giữa chủ quyền và ngân sách.
Mistral có thể đóng vai trò nào trong cuộc đua AI của châu Âu?
Mistral là một trong những cái tên nổi bật nhất của châu Âu trong lĩnh vực AI. Startup này được cho là đang đàm phán để huy động 3,5 tỷ USD với mức định giá 23,2 tỷ USD, nhưng con số đó vẫn thấp hơn rất nhiều so với mức định giá của OpenAI, hiện ở trên 500 tỷ USD.
Trong tháng 1, Eric Schmidt từng cảnh báo rằng nếu không đầu tư mạnh hơn vào các phòng thí nghiệm AI mã nguồn mở và giảm chi phí năng lượng, châu Âu có thể sẽ phải phụ thuộc vào mô hình AI của Trung Quốc. Ủy ban châu Âu cho biết sẽ mở lời mời cho các “AI gigafactory” trong tháng 7 và làm việc với các nước thành viên cùng Ngân hàng Đầu tư châu Âu về cơ chế tài trợ.
Tổng kết
EU đang cố tăng năng lực AI và hạ tầng đám mây, nhưng các con số hiện tại cho thấy khu vực này vẫn phụ thuộc lớn vào công nghệ và vốn từ bên ngoài, trong khi chi phí tự chủ vẫn là một trở ngại đáng kể.
