Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) thông báo sẽ dừng thu các mức thuế quan áp theo IEEPA từ 12:01 trưa thứ Ba (giờ Việt Nam) sau khi Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết các khoản thu này là trái luật.
Động thái này chỉ áp dụng với nhóm thuế liên quan lệnh tình trạng khẩn cấp trước đây, trong khi các mức thuế khác vẫn duy trì. Đồng thời, một mức thuế toàn cầu mới theo cơ sở pháp lý khác được triển khai, khiến doanh nghiệp và chính phủ nhiều nước phải rà soát lại kịch bản thương mại.
- CBP dừng thu thuế theo IEEPA từ 12:01 trưa thứ Ba (giờ Việt Nam) và vô hiệu hóa toàn bộ mã thuế liên quan.
- Thuế theo các cơ chế khác như Section 232 và Section 301 vẫn được giữ nguyên.
- Mỹ đồng thời áp mức thuế nhập khẩu toàn cầu mới 15%, khiến Trung Quốc, EU và Hàn Quốc phản ứng và đánh giá tác động.
CBP dừng thu thuế theo IEEPA từ 12:01 trưa thứ Ba (giờ Việt Nam)
CBP sẽ ngừng thu các khoản thuế quan ban hành theo International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) từ 12:01 trưa thứ Ba (GMT+7), sau khi Tòa án Tối cao Mỹ xác định các khoản thu này là trái luật.
Thông báo được CBP gửi qua Cargo Systems Messaging Service (CSMS) và yêu cầu cộng đồng nhập khẩu lưu ý: các mã thuế bị ảnh hưởng sẽ bị “tắt” trong hệ thống khai báo.
CBP xác nhận mọi mã thuế gắn với các lệnh IEEPA trước đây sẽ bị vô hiệu hóa. Tuy nhiên, cơ quan này không nêu lý do vì sao vẫn tiếp tục thu tại cảng sau khi có phán quyết của tòa.
Vấn đề hoàn tiền cũng chưa được làm rõ trong thông báo. CBP không cho biết các doanh nghiệp đã nộp thuế theo diện này có được hoàn lại hay không.
Chỉ thuế IEEPA bị dừng, còn Section 232 và Section 301 vẫn áp dụng
Lệnh dừng chỉ áp cho thuế quan dựa trên quyền khẩn cấp theo IEEPA, không ảnh hưởng các mức thuế được ban hành theo những đạo luật khác như Section 232 và Section 301.
CSMS nhấn mạnh phạm vi áp dụng hẹp: thuế theo Section 232 (các vụ việc an ninh quốc gia) vẫn còn hiệu lực, và thuế theo Section 301 (liên quan thực tiễn thương mại không công bằng) cũng tiếp tục được duy trì.
CBP cho biết sẽ phát hành hướng dẫn bổ sung khi cần thiết cho cộng đồng thương mại thông qua các thông điệp CSMS. Thông báo nêu rõ: “CBP sẽ cung cấp hướng dẫn bổ sung cho cộng đồng thương mại thông qua các thông điệp CSMS khi phù hợp.”
Mỹ áp thuế nhập khẩu toàn cầu mới 15% theo cơ sở pháp lý khác
Cùng ngày CBP dừng thu thuế IEEPA, Mỹ bắt đầu thực thi mức thuế nhập khẩu toàn cầu mới theo một cơ sở pháp lý khác, với mức cuối cùng được công bố là 15%.
Thông tin này được đưa ra chỉ vài giờ sau phán quyết của Tòa án Tối cao. Ban đầu mức thuế dự kiến là 10% áp lên hàng nhập khẩu từ mọi quốc gia bắt đầu từ thứ Ba, sau đó được nâng lên 15%.
Phán quyết của Tòa án Tối cao đã bác bỏ một số mức thuế từng nhắm vào các nền kinh tế xuất khẩu tại châu Á, gồm Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan. Đài Loan có vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu vì là nơi đặt trụ sở của nhà sản xuất chip lớn nhất thế giới.
Các chính phủ phản ứng khi chính sách thuế mới có hiệu lực
Trung Quốc cho biết đang tiến hành “đánh giá toàn diện” về phán quyết và kêu gọi Washington dỡ bỏ các biện pháp thuế quan đơn phương.
Bộ của Trung Quốc cho rằng “thuế quan đơn phương của Mỹ vi phạm các quy tắc thương mại quốc tế và luật trong nước của Mỹ, và không có lợi cho bất kỳ bên nào”, đồng thời nhấn mạnh “hợp tác giữa Trung Quốc và Mỹ có lợi cho cả hai phía, nhưng đối đầu gây hại.”
Bộ Thương mại Trung Quốc nói nước này sẽ tiếp tục theo dõi sát và bảo vệ lợi ích của mình, đồng thời cho rằng chính sách thuế quan cần dựa trên đánh giá nghiêm ngặt thay vì ưu tiên chính trị.
Kế hoạch công du cũng được đề cập: ông Trump dự kiến thăm Trung Quốc vào cuối tháng 3 và đầu tháng 4 để gặp Chủ tịch Tập Cận Bình.
EU lo rủi ro chồng thuế và rà soát thỏa thuận miễn thuế với Mỹ
EU đang xem xét tác động của mức thuế tạm thời mới của Mỹ và khả năng ảnh hưởng đến các đề xuất giảm thuế nhập khẩu đối với hàng Mỹ vốn đang được thảo luận tại nghị viện.
Nghị viện EU đang tranh luận gói đề xuất loại bỏ nhiều loại thuế nhập khẩu đối với hàng hóa Mỹ, theo một thỏa thuận đạt được tại Turnberry, Scotland, vào tháng 7 năm ngoái. Gói này cũng bao gồm việc tiếp tục áp thuế 0% với tôm hùm Mỹ, nội dung lần đầu được thống nhất với ông Trump năm 2020.
Ủy ban thương mại của Nghị viện EU đã hoãn cuộc bỏ phiếu dự kiến diễn ra vào thứ Ba. Chủ tịch ủy ban Bernd Lange cảnh báo mức thuế tạm thời mới của Mỹ có thể làm tăng thuế suất với một số mặt hàng EU xuất khẩu và chưa rõ điều gì xảy ra sau khi giai đoạn 150 ngày kết thúc.
Ông Lange cho biết các nhà lập pháp sẽ họp lại vào ngày 4/3 để đánh giá liệu Mỹ có làm rõ lập trường và tái khẳng định cam kết với thỏa thuận năm ngoái hay không.
Vẫn chưa rõ mức thuế mới 15% có “ghi đè” lên thỏa thuận EU–Mỹ hay không. Nếu có, các miễn trừ thuế 0% của EU có thể biến mất, và mức 15% cũng có thể cộng thêm lên thuế tối huệ quốc hiện hành; với một số loại phô mai, tổng thuế có thể tiến gần 30%.
Ông Lange ước tính khoảng 7% đến 8% hàng hóa EU có thể đối mặt thuế suất cao hơn mức đã thống nhất năm ngoái.
Hàn Quốc kêu gọi phối hợp công–tư để bảo vệ năng lực xuất khẩu
Hàn Quốc kêu gọi khu vực công và tư nhân phối hợp nhằm duy trì sức cạnh tranh xuất khẩu và đa dạng hóa thị trường, trong bối cảnh môi trường thuế quan biến động.
Bộ trưởng Công nghiệp Hàn Quốc Kim Jung-kwan phát biểu vào thứ Hai: “Khu vực công và tư nhân cần làm việc cùng nhau để đảm bảo năng lực cạnh tranh xuất khẩu của các công ty Hàn Quốc và đa dạng hóa thị trường.”
Những câu hỏi thường gặp
CBP dừng thu các loại thuế nào sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ?
CBP chỉ dừng thu các khoản thuế quan được áp theo IEEPA và sẽ vô hiệu hóa toàn bộ mã thuế liên quan. Các cơ chế thuế khác không nằm trong phạm vi dừng thu.
Thời điểm CBP dừng thu thuế IEEPA là khi nào theo giờ Việt Nam?
CBP cho biết sẽ dừng thu từ 05:01 GMT thứ Ba, tương đương 12:01 trưa thứ Ba theo giờ Việt Nam (GMT+7).
Thuế theo Section 232 và Section 301 có bị ảnh hưởng không?
Không. CBP nêu rõ thuế theo Section 232 (an ninh quốc gia) và Section 301 (thực tiễn thương mại không công bằng) vẫn duy trì.
Doanh nghiệp đã nộp thuế IEEPA có được hoàn tiền không?
Thông báo của CBP không đề cập việc hoàn tiền và cũng không xác nhận cơ chế xử lý các khoản đã thu trước đó.
Mức thuế nhập khẩu toàn cầu mới của Mỹ là bao nhiêu?
Sau phán quyết của Tòa án Tối cao, ông Trump cho biết sẽ áp thuế nhập khẩu toàn cầu mới và sau đó nâng mức này lên 15% theo một cơ sở pháp lý khác.
