YouTube có thể chi khoảng 3 tỷ USD để dàn xếp các cáo buộc gây nghiện trong những vụ kiện của các học khu tại Mỹ. Thỏa thuận sơ bộ còn đề xuất biện pháp bảo vệ thanh thiếu niên, nhưng chưa được phê duyệt.
Kết quả dàn xếp có thể ảnh hưởng đến cách YouTube vận hành tính năng phát tự động và đề xuất video. Với các học khu, tranh chấp tập trung vào cáo buộc thiết kế nền tảng làm tăng nhu cầu hỗ trợ sức khỏe tâm thần cho học sinh.
- Thỏa thuận cần được đa số học khu tham gia kiện và thẩm phán chấp thuận; quá trình có thể kéo dài nhiều tháng.
- YouTube phủ nhận cáo buộc, trong khi giới nghiên cứu chưa thống nhất về mức độ tác hại của các tính năng bị kiện.
- Thay đổi thiết kế có thể tác động đến khả năng khám phá video và cơ hội quảng cáo của nhà sáng tạo.
Thỏa thuận 3 tỷ USD còn chờ những phê duyệt nào?
Thỏa thuận của YouTube cần được đa số học khu tham gia các vụ kiện chấp nhận, sau đó phải có sự phê duyệt của thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers. Quá trình này có thể mất nhiều tháng.
Đề xuất bao gồm khoản bồi thường khoảng 3 tỷ USD và các biện pháp bảo vệ bổ sung cho thanh thiếu niên. Hiện chưa rõ chi tiết những biện pháp này cũng như cách phân bổ tiền cho từng học khu.
Vụ kiện liên bang số 22-md-03047-YGR tập trung vào cáo buộc thiết kế của YouTube gây tổn hại sức khỏe tâm thần học sinh. YouTube phủ nhận các cáo buộc đó.
Các học khu cáo buộc thiết kế YouTube gây tổn hại ra sao?
Các học khu cho rằng tính năng phát tự động, đề xuất cá nhân hóa và cuộn vô hạn khiến học sinh sử dụng YouTube lâu hơn dự định. Theo các học khu, hệ quả là chi phí hỗ trợ sức khỏe tâm thần và nhu cầu hạn chế điện thoại tăng lên.
Việc giới hạn YouTube trong giờ học gặp khó khăn vì giáo viên cũng sử dụng nền tảng để giảng dạy. Tuy nhiên, khảo sát của Fordham Institute ghi nhận hơn 30% học sinh trung học được hỏi xem YouTube để giải trí trong giờ học.
YouTube cùng Meta, TikTok và Snap đang đối mặt với hàng nghìn vụ kiện về cáo buộc thiết kế nền tảng khuyến khích hành vi gây nghiện ở người trẻ. Nguyên đơn gồm cá nhân, học khu và cơ quan nhà nước.
Theo Hiệp hội Tâm lý học Mỹ, trọng tâm các vụ kiện là những tính năng như phát tự động và cuộn vô hạn, thay vì nội dung do người dùng đăng tải.
Bằng chứng nghiên cứu về tác hại vẫn còn giới hạn
Giới nghiên cứu chưa thống nhất về mức độ tác hại của các tính năng bị kiện. Nghiên cứu được đề cập chưa xác định được vai trò của phát tự động và cuộn vô hạn trong sự hình thành các vấn đề sức khỏe tâm thần.
Nhà nghiên cứu Johannes Thrul tại Johns Hopkins ước tính khoảng 5% dân số thế giới bị ảnh hưởng bởi tình trạng nghiện mạng xã hội. Tuy nhiên, nghiên cứu chưa công nhận tình trạng này là một chẩn đoán chính thức.
Các cáo buộc trong vụ kiện vì vậy cần được phân biệt với kết luận khoa học về quan hệ nhân quả. YouTube tiếp tục phủ nhận cáo buộc, còn thỏa thuận dàn xếp vẫn ở giai đoạn sơ bộ.
Quy mô khoản dàn xếp so với doanh thu quảng cáo YouTube
Khoản dàn xếp đề xuất tương đương khoảng 7,4% doanh thu quảng cáo YouTube năm 2025. Nếu quy đổi doanh thu quý III/2026 thành mức cả năm, tỷ lệ này vào khoảng 6,7%.
Alphabet công bố doanh thu quảng cáo YouTube quý III/2026 đạt 11,207 tỷ USD. Mức 44,8 tỷ USD cho cả năm chỉ là phép quy đổi với giả định doanh thu được duy trì tương đương quý này.
| Chỉ tiêu | Giá trị | Cơ sở và giới hạn |
|---|---|---|
| Khoản dàn xếp YouTube đề xuất | Khoảng 3 tỷ USD | Chưa được phê duyệt |
| Doanh thu quảng cáo YouTube quý III/2026 | 11,207 tỷ USD | Do Alphabet công bố |
| Doanh thu quảng cáo quy đổi cả năm từ quý III/2026 | Khoảng 44,8 tỷ USD | Giả định duy trì mức doanh thu của quý III |
| Tỷ lệ khoản dàn xếp so với doanh thu quy đổi cả năm | Khoảng 6,7% | So sánh với mức 44,8 tỷ USD |
| Doanh thu quảng cáo YouTube năm 2025 | 40,367 tỷ USD | Doanh thu thực tế cả năm |
| Tỷ lệ khoản dàn xếp so với doanh thu năm 2025 | Khoảng 7,4% | So sánh với mức 40,367 tỷ USD |
| Số học khu công lập đang hoạt động tại Mỹ | 19.183 học khu | Theo thống kê của Trung tâm Thống kê Giáo dục Quốc gia Mỹ |
| Số tiền mỗi học khu nếu chia đều 3 tỷ USD | Khoảng 156.000 USD | Chỉ là minh họa, không phải phương án phân bổ thực tế |
Khoản chi trả thực tế phụ thuộc vào những học khu tham gia thỏa thuận và cơ chế phân bổ. Phép chia cho toàn bộ 19.183 học khu không thể hiện số tiền mà từng bên sẽ nhận.
Thay đổi thiết kế có thể ảnh hưởng nhà sáng tạo và quảng cáo
Thay đổi tính năng phát tự động hoặc đề xuất cá nhân hóa có thể làm thay đổi cách người xem tìm thấy video, từ đó ảnh hưởng đến cơ hội quảng cáo của nhà sáng tạo nội dung.
WARC dự báo video trên mạng xã hội chiếm 51,7% chi tiêu quảng cáo video toàn cầu năm 2026. Với tỷ trọng này, thay đổi trong cách nền tảng giữ chân người xem có thể tác động đến nhà quảng cáo và nhà sáng tạo trên toàn cầu.
Tại châu Âu, hướng dẫn tháng 7/2025 của Ủy ban châu Âu về bảo vệ trẻ vị thành niên khuyến nghị mặc định tắt phát tự động và thông báo đẩy đối với nhóm người dùng này. Hướng dẫn mang tính tự nguyện, nhưng cơ quan quản lý có thể sử dụng khi đánh giá việc tuân thủ Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số.
Các mốc pháp lý liên quan đến Meta và YouTube
Đề xuất của YouTube xuất hiện sau phán quyết tại Los Angeles và một thỏa thuận riêng của Meta với các bang. Một phiên tòa khác liên quan đến học khu Tucson được lên lịch vào tháng 2/2027.
| Thời điểm | Diễn biến | Giá trị và tình trạng |
|---|---|---|
| Tháng 3/2026 | Bồi thẩm đoàn Los Angeles tuyên bồi thường trong vụ kiện về nghiện liên quan đến Meta và YouTube | 6 triệu USD; cả hai công ty phản đối phán quyết |
| Tháng 8/2026 | Các bang công bố thỏa thuận riêng với Meta, kèm biện pháp bảo vệ người dùng trẻ | Tối đa 17,1 tỷ USD trong 10 năm; còn chờ tòa án phê duyệt |
| Tháng 2/2027 | Phiên tòa liên quan đến học khu Tucson và các nền tảng mạng xã hội khác | Đã được lên lịch |
Phán quyết tại Los Angeles được ghi nhận trong hồ sơ công bố của Meta và văn bản phán quyết của bồi thẩm đoàn. Thỏa thuận tối đa 17,1 tỷ USD của Meta với các bang là vụ dàn xếp riêng, không thuộc đề xuất 3 tỷ USD của YouTube.
Tổng kết
YouTube đang hướng tới thỏa thuận dàn xếp khoảng 3 tỷ USD với các học khu Mỹ, nhưng kết quả còn phụ thuộc vào sự chấp thuận của các bên và tòa án. Ngoài khoản bồi thường, nội dung cần theo dõi là các biện pháp bảo vệ thanh thiếu niên và khả năng thay đổi thiết kế nền tảng.



