Iran cho biết các cuộc đàm phán ngừng bắn với Mỹ có nguy cơ đổ vỡ, trong khi Trump lại nói tiến trình với Tehran vẫn đang “diễn ra tốt” và gắn nó với một thỏa thuận khu vực rộng hơn.
Diễn biến này làm tăng sự bất định quanh hồ sơ Iran, đặc biệt ở các điểm liên quan tới hạt nhân, Strait of Hormuz và cách Washington muốn đặt cuộc đàm phán vào khuôn khổ ngoại giao khu vực.
- Iran bác bỏ tin về nhượng bộ hạt nhân và gọi các báo cáo về bàn giao uranium làm giàu là “tin giả”.
- Tehran cho biết việc tiếp tục đàm phán với Mỹ gần như không còn ý nghĩa, thậm chí có thể bị hủy.
- Trump công khai thúc đẩy một thỏa thuận lớn hơn, gắn Iran với Abraham Accords và nhiều nước Trung Đông.
Iran bác bỏ mọi đề xuất liên quan đến uranium làm giàu
Iran nói họ không chấp nhận một thỏa thuận nào với Mỹ nếu trong đó có cam kết hạt nhân hoặc yêu cầu bàn giao uranium làm giàu. Bộ Ngoại giao Iran gọi các tin đồn về nội dung này là “tin giả” và cho rằng sức ép từ Washington đang khiến đàm phán trở nên gần như vô nghĩa.
Phía Tehran cũng nhấn mạnh rằng không ai có thể nói hai bên đang tiến gần một thỏa thuận. Ở thời điểm hiện tại, lập trường được công khai là Iran không ký kết theo các điều kiện đó.
Đàm phán có thể bị hủy hoàn toàn
Một số tín hiệu từ Tehran cho thấy các cuộc trao đổi với Washington không chỉ đình trệ mà còn có nguy cơ chấm dứt. Tasnim đưa tin Iran đang gần với việc “hủy” hoàn toàn các cuộc đàm phán.
Điều này cho thấy khoảng cách giữa hai bên vẫn rất lớn, nhất là khi vấn đề hạt nhân tiếp tục là điểm nghẽn chính. Hiện chưa rõ có kênh nào đủ sức kéo tiến trình quay lại bàn đàm phán hay không.
Strait of Hormuz vẫn là điểm nhạy cảm trong căng thẳng khu vực
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho biết Tehran không thu phí quá cảnh qua Strait of Hormuz và cũng không coi đây là một hình thức “thuế” hay “phí cầu đường”. Ông nói Iran và Oman đang làm việc về một hệ thống giúp hàng hải an toàn hơn, trong đó một số dịch vụ có thể phát sinh chi phí.
Ông cũng nói các thuật ngữ như phí, chi phí dịch vụ và toll không giống nhau, đồng thời nhấn mạnh Iran và Oman là hai bên hiện diện thực địa tại khu vực này. Ngoài ra, ông cho biết những bước đi rời rạc từ các chính phủ khác đang làm tình hình khó hơn, dù hệ thống điều hướng vẫn có thể được thiết lập nhanh.
Strait of Hormuz là tuyến hàng hải chiến lược nối giữa Iran và Oman, nên mọi phát biểu liên quan đến khu vực này thường được theo dõi sát vì có thể ảnh hưởng tới thương mại và vận tải biển toàn cầu.
Trump muốn gắn Iran với một thỏa thuận khu vực rộng hơn
Trên Truth Social, Trump nói các cuộc đàm phán với Iran đang “tiến triển tốt”, nhưng đồng thời cảnh báo rằng hoặc sẽ có một “thỏa thuận lớn” hoặc không có gì cả. Ông cũng nói việc thất bại có thể dẫn tới “chiến trường và nổ súng” với quy mô lớn hơn.
Trong cùng bài đăng, Trump nhắc tới nhiều lãnh đạo khu vực và thúc giục các nước, ít nhất, cùng ký Abraham Accords. Ông cho rằng một thỏa thuận với Iran sẽ có ý nghĩa lớn hơn nếu được đặt trong một khuôn khổ khu vực rộng hơn, thay vì chỉ là một thỏa thuận song phương.
Trump cũng nói nếu Iran ký một thỏa thuận với ông trong vai trò tổng thống Mỹ, thì việc Tehran tham gia cùng một liên minh như vậy sẽ là điều “vinh dự”. Tuy nhiên, lập trường này khác hẳn với thông điệp cứng rắn từ phía Iran về việc không ký theo các điều kiện hiện tại.
Những câu hỏi thường gặp
Iran đang phản đối điều gì trong đàm phán với Mỹ?
Iran bác bỏ các báo cáo nói rằng một thỏa thuận sẽ bao gồm cam kết hạt nhân hoặc bàn giao uranium làm giàu.
Vì sao Strait of Hormuz được nhắc đến trong bối cảnh này?
Vì đây là tuyến hàng hải chiến lược giữa Iran và Oman, nên mọi phát biểu về an ninh và điều phối ở khu vực này đều có ý nghĩa lớn với vận tải biển.
Trump đang muốn điều gì từ các nước Trung Đông?
Ông muốn nhiều nước cùng ký Abraham Accords và đặt một thỏa thuận với Iran trong một khuôn khổ khu vực rộng hơn.
Hiện hai bên đang gần thỏa thuận hay gần đổ vỡ hơn?
Thông điệp từ Iran cho thấy nguy cơ đổ vỡ đang tăng lên, trong khi Trump lại mô tả tiến trình là đang đi theo hướng tích cực.
Tổng kết
Các phát biểu mới nhất cho thấy khoảng cách giữa Tehran và Washington vẫn rất lớn, trong khi hồ sơ Iran tiếp tục gắn với cả vấn đề hạt nhân lẫn ổn định hàng hải khu vực.
