Các dự án hạ tầng tính toán cho AI của nhiều “ông lớn” công nghệ đang gặp trục trặc vì chi phí vốn, thiếu điện và thiếu thiết bị, dẫn tới chậm tiến độ, hủy kế hoạch và cắt giảm nhân sự.
Làn sóng xây trung tâm dữ liệu phục vụ AI đáng chú ý vì nó tác động trực tiếp tới tốc độ mở rộng năng lực tính toán, chi phí vận hành và kế hoạch tăng trưởng của các công ty công nghệ. Những vướng mắc này cũng làm nổi bật giới hạn của hạ tầng điện và chuỗi cung ứng khi nhu cầu AI tăng nhanh.
- Dự án cơ sở tính toán của OpenAI tại Anh chưa mở cửa dù từng công bố lắp khoảng 8.000 chip Nvidia trước đầu 2026.
- Oracle cắt giảm nhân sự quy mô lớn trong bối cảnh chi phí vay tăng và cổ phiếu giảm mạnh, dù lợi nhuận quý trước tăng 95% lên hơn 6 tỷ USD.
- Nhiều dự án trung tâm dữ liệu AI ở Mỹ đứng trước nguy cơ trì hoãn hoặc hủy, chủ yếu do hạn chế nguồn điện và thiếu thiết bị như pin, máy biến áp.
Chuyện gì đang xảy ra với các dự án hạ tầng AI?
Nhiều kế hoạch xây trung tâm dữ liệu và cơ sở tính toán cho AI đang bị chậm, bị hủy hoặc phải thu hẹp do nút thắt về vốn, điện năng và thiết bị.
Để vận hành và huấn luyện mô hình AI quy mô lớn, các công ty cần những cụm máy chủ có công suất điện cao, hệ thống làm mát và chuỗi cung ứng phần cứng ổn định. Khi hàng loạt dự án triển khai cùng lúc, các rào cản hạ tầng xuất hiện rõ hơn, từ thủ tục xây dựng đến khả năng cấp điện và cung ứng linh kiện.
Dự án của OpenAI tại Anh vì sao bị “đứng hình”?
Kế hoạch của OpenAI mở cơ sở tại Cobalt Park (Tyneside) cùng Nscale bị đình trệ nhiều tháng và chưa có lịch vận hành, dù từng công bố mục tiêu lắp khoảng 8.000 chip Nvidia trước đầu 2026.
OpenAI thông báo vào tháng 9 rằng sẽ hợp tác với Nscale để triển khai hoạt động tại địa điểm này. Tuy nhiên, cơ sở vẫn chưa mở cửa, và OpenAI không nêu thời điểm có thể bắt đầu chạy.
Dự án tại Anh được đặt trong chương trình Stargate trị giá 500 tỷ USD mà Sam Altman công bố vào tháng 1/2025 tại một sự kiện báo chí ở Nhà Trắng với Donald Trump. OpenAI cũng mời George Osborne, cựu người đứng đầu cơ quan phụ trách ngân khố của Anh, tham gia xử lý mảng tăng trưởng quốc tế.
Tại Mỹ, các cuộc thảo luận với các nhà đầu tư như SoftBank diễn ra chậm. OpenAI cũng hủy kế hoạch mở rộng một địa điểm ở Texas đang phát triển cùng Oracle.
Oracle cắt giảm nhân sự và áp lực tài chính liên quan hạ tầng AI
Oracle gửi email chấm dứt công việc vào ngày 31/3 và được ước tính đã cắt giảm 10.000–30.000 vị trí, trong bối cảnh công ty chịu áp lực tài chính khi mở rộng hạ tầng AI.
Nội dung email nêu rằng công ty quyết định loại bỏ vai trò của nhân viên như một phần của thay đổi tổ chức và ngày 31/3 là ngày làm việc cuối. Ước tính cao nhất (30.000) tương đương gần 19% trong tổng số 162.000 nhân viên của Oracle.
Nina Lewis, người làm trong mảng an ninh 34 năm, viết trên LinkedIn rằng bà nằm trong nhóm “khoảng 30.000 người bị cho nghỉ hôm nay” và mô tả đây là “một cú sốc”, đồng thời nhận xét việc cắt giảm có xu hướng rơi vào nhóm đóng góp cá nhân cấp cao và quản lý trung cấp.
“Tôi là một trong ‘khoảng 30.000 người bị cho nghỉ hôm nay’. Khá sốc.”
– Nina Lewis, chia sẻ trên LinkedIn về đợt cắt giảm tại Oracle
Đợt cắt giảm diễn ra dù Oracle báo cáo lợi nhuận quý trước tăng 95%, đạt hơn 6 tỷ USD. Cùng ngày có thông tin cắt giảm, cổ phiếu Oracle đóng cửa ở mức 147,11 USD, giảm khoảng 55% so với đỉnh 326,90 USD vào tháng 9.
Năm trước, Oracle ký thỏa thuận 300 tỷ USD với OpenAI để cung cấp hạ tầng tính toán. Tuy nhiên, chi phí vay của Oracle đã tăng gấp đôi khi các ngân hàng thu hẹp tài trợ cho kế hoạch mở rộng. Một phân tích cho rằng cắt 20.000–30.000 vị trí có thể giúp Oracle tiết kiệm tới 10 tỷ USD.
Dữ liệu cho thấy làn sóng trì hoãn trung tâm dữ liệu AI ở Mỹ
Một nghiên cứu của Sightline Climate ước tính 30%–50% các cơ sở AI quy mô lớn dự kiến ở Mỹ trong năm nay sẽ bị trì hoãn hoặc bị hủy.
Sightline Climate phân tích 140 dự án xây dựng, đại diện cho ít nhất 16 gigawatt công suất dự kiến mở trước cuối 2026. Dù vậy, chỉ khoảng 5 gigawatt đang thực sự được xây dựng ở thời điểm hiện tại.
Xu hướng này đã xuất hiện từ năm trước: 26% công suất được công bố bị trì hoãn và 10% khác bị dời sang mốc muộn hơn. Với kế hoạch cho năm 2027, tổng công suất dự kiến vượt 25 gigawatt, nhưng dưới 10 gigawatt đang trong giai đoạn thi công.
Vì sao điện năng và thiết bị trở thành nút thắt?
Nguồn điện là rào cản lớn nhất khi mức tiêu thụ điện toàn cầu của các cơ sở này đạt khoảng 415 terawatt-giờ năm 2024 và có thể vượt 1.000 terawatt-giờ vào 2026.
Theo ước tính, tại Virginia, các cơ sở dạng này đã tiêu thụ 26% tổng điện năng. Ireland có thể đạt 32% vào cuối năm nay. Những con số này cho thấy vấn đề không chỉ là xây thêm máy chủ, mà còn là khả năng cấp điện và mở rộng lưới.
Ngoài điện, việc tiếp cận thiết bị cơ bản như pin và máy biến áp cũng trở nên khó khăn.
Vì sao ý tưởng “đưa trung tâm dữ liệu lên không gian” bị hoài nghi?
Một số doanh nghiệp đề xuất triển khai năng lực tính toán trên quỹ đạo bằng các chùm vệ tinh, nhưng các phân tích khoa học chỉ ra rào cản vật lý, chi phí và độ trễ truyền thông khiến ý tưởng này khó khả thi trong ngắn hạn.
SpaceX nộp hồ sơ ngày 30/1 để xin phóng tới 1 triệu vệ tinh nhằm tạo “chòm sao” có “năng lực tính toán chưa từng có” cho mô hình AI. Bảy tuần sau, Blue Origin nộp hồ sơ cho 51.600 vệ tinh trong Project Sunrise.
Starcloud gọi vốn 170 triệu USD vào tháng 3 với định giá 1,1 tỷ USD và xin phép phóng 88.000 vệ tinh. Aethero huy động 8,4 triệu USD cho hướng đi tương tự.
Các nhà khoa học lập luận việc tản nhiệt trong không gian rất khó: cần khoảng 1.200 m2 tấm tản nhiệt cho mỗi 1 megawatt công suất, trong khi bức xạ có thể làm hỏng chip. Độ trễ liên lạc cũng khiến việc huấn luyện mô hình AI gần như không khả thi.
IEEE Spectrum ước tính một cơ sở trên không gian công suất 1 gigawatt có thể tốn hơn 50 tỷ USD, khoảng gấp 3 lần phương án tương tự trên mặt đất. Sam Altman cũng gọi ý tưởng này là “vô lý” cho thập kỷ này, vì tương quan chi phí phóng so với chi phí điện “chưa thể hoạt động”.
Tổng kết
Cuộc đua xây hạ tầng AI đang vấp phải các giới hạn thực tế về điện năng, thiết bị và chi phí vốn, thể hiện qua dự án bị đình trệ của OpenAI tại Anh, việc Oracle cắt giảm nhân sự và nhiều dự án trung tâm dữ liệu ở Mỹ có nguy cơ trì hoãn hoặc hủy. Điểm cần theo dõi là tốc độ tháo gỡ nút thắt điện và chuỗi cung ứng, vì đây là yếu tố quyết định khả năng mở rộng năng lực AI.
