Trung Quốc: Lượng token AI dùng mỗi ngày tăng 1.000 lần sau 2 năm

Việc sử dụng token AI tại Trung Quốc đã tăng vọt hơn 1.000 lần chỉ trong hơn hai năm, trong khi các mô hình AI Trung Quốc cũng đang giành thêm thị phần ở thị trường phương Tây.

Tốc độ tăng này phản ánh nhu cầu AI đang được thương mại hóa nhanh hơn, với giá cả trở thành yếu tố cạnh tranh chính giữa các nhà cung cấp. Đồng thời, các rủi ro về dữ liệu, chính sách và địa chính trị vẫn là phần không thể tách rời của câu chuyện này.

Token AI đang trở thành một chỉ số hoạt động mới

Token AI là đơn vị dữ liệu nhỏ mà mô hình AI dùng để xử lý và tạo phản hồi. Tại Trung Quốc, lượng token sử dụng mỗi ngày đã tăng từ 100 tỷ vào đầu năm 2024 lên 100 nghìn tỷ vào cuối năm, rồi vượt 140 nghìn tỷ vào tháng 3/2025.

Với quy mô dân số 1,4 tỷ người, mức này tương đương khoảng 100.000 token cho mỗi người. Một số chuyên gia trong nước cho rằng token đang dần trở thành nền tảng để định giá và bán dịch vụ AI như một loại hàng hóa kỹ thuật số.

Mô hình AI Trung Quốc đang tăng thị phần ở phương Tây

Các mô hình AI Trung Quốc hiện đã xuất hiện nhiều hơn trong lưu lượng doanh nghiệp toàn cầu. Từ tháng 2/2026, chúng chiếm ít nhất 30% lưu lượng AI doanh nghiệp trên OpenRouter, nền tảng phân phối yêu cầu AI tới nhiều nhà cung cấp.

Đến giữa năm 2026, tỷ lệ này đạt đỉnh 46%, tăng mạnh so với mức trung bình 11% của năm trước và 4,5% vào đầu năm 2025. Cùng thời điểm, tổng lưu lượng AI trên OpenRouter cũng tăng từ hơn 5 nghìn tỷ token mỗi tuần vào tháng 4/2025 lên hơn 20 nghìn tỷ vào tháng 4/2026.

Giá thấp là lợi thế lớn nhất của các mô hình Trung Quốc

Chi phí là lý do chính khiến nhiều doanh nghiệp chọn mô hình AI Trung Quốc. Các mô hình mã nguồn mở của Trung Quốc thường rẻ hơn 60% đến 90% so với các sản phẩm hàng đầu như Anthropic và OpenAI.

Vào tháng 6/2026, GPT-5.5 của OpenAI tính 5 USD cho mỗi 1 triệu token đầu vào, trong khi DeepSeek V4 Flash chỉ tính 0,14 USD. Trong tuần 9–15/2, các mô hình Trung Quốc lần đầu vượt mô hình Mỹ trên OpenRouter, xử lý 4,12 nghìn tỷ token.

DeepSeek và Qwen đang dẫn đầu về khối lượng

DeepSeek hiện là nhà cung cấp lớn nhất trên OpenRouter với 17,6% lượng token được định tuyến, tương đương 5,13 nghìn tỷ token mỗi tuần. Xếp sau là Qwen của Alibaba với 13,9% và 2,77 nghìn tỷ token mỗi tuần.

Tính chung, mô hình AI Trung Quốc tạo ra 46,4% tổng số token đi qua nền tảng, trong khi mô hình có xuất xứ Mỹ chiếm 35,7%. Anthropic là nhà cung cấp Mỹ lớn nhất nhưng chỉ nắm 14,8%.

Alibaba Cloud là điểm hưởng lợi đáng theo dõi

Alibaba Cloud đang nổi lên như một phần trung tâm của xu hướng này. Ngày 8/7, Citi Research và UBS analyst Kenneth Fong đã nâng dự báo tăng trưởng doanh thu quý I tài khóa 2027 của Alibaba Cloud từ mức 40% lên trên 45% so với cùng kỳ.

Trước đó, trong quý IV tài khóa 2026, Cloud Intelligence Group của Alibaba ghi nhận doanh thu khách hàng bên ngoài tăng 40%, đánh dấu quý thứ 11 liên tiếp mảng sản phẩm AI tăng trưởng ba chữ số. Đến thời điểm đó, sản phẩm AI đã chiếm 30% doanh thu cloud từ khách hàng bên ngoài.

Rủi ro dữ liệu và chính sách vẫn là biến số lớn

Việc sử dụng AI giá rẻ không đồng nghĩa với rủi ro thấp hơn. Doanh nghiệp có thể phải cân nhắc yêu cầu công bố dữ liệu theo National Intelligence Law của Trung Quốc, vốn làm dấy lên lo ngại về quyền riêng tư.

Ở chiều ngược lại, các hạn chế của Mỹ cũng có thể làm méo mó lựa chọn của thị trường. Ví dụ, quy định xuất khẩu của Mỹ từng khiến Anthropic ngừng hai mô hình Fable 5 và Mythos 5 vào ngày 12/6, rồi khôi phục lại vào ngày 1/7.

Tổng kết

Sự bùng nổ token AI tại Trung Quốc cho thấy nhu cầu đang tăng nhanh và cạnh tranh toàn cầu đang nghiêng nhiều hơn về giá. Tuy vậy, triển vọng của lĩnh vực này vẫn phụ thuộc vào bài toán dữ liệu, chính sách và quan hệ Mỹ–Trung.