Hai robot hình người điều khiển từ xa đã thực hiện hai ca phẫu thuật tại Đại học California, San Diego, đánh dấu lần đầu tiên máy đa dụng dạng humanoid được dùng trên cơ thể sống.
Thử nghiệm này cho thấy một hướng đi mới cho phẫu thuật ở những nơi thiếu bác sĩ chuyên khoa hoặc hệ thống robot cồng kềnh. Dữ liệu hiện có cho thấy trọng tâm không nằm ở thay thế con người, mà ở việc mở rộng khả năng tiếp cận y tế bằng thiết bị nhỏ gọn hơn.
- Hai robot hình người đã thực hiện hai ca phẫu thuật từ xa tại UC San Diego.
- Robot Surgie cao 5 feet, nặng 60 pound, nhẹ hơn nhiều so với robot phẫu thuật tiêu chuẩn khoảng 1.800 pound.
- Nhóm nghiên cứu vẫn xem đây là thử nghiệm nguyên mẫu, với các vấn đề như độ trễ và hiệu chỉnh cần tiếp tục xử lý.
Hai ca phẫu thuật từ xa bằng robot hình người đã được thực hiện như thế nào
Hai robot hình người đã thực hiện hai ca phẫu thuật trên động vật có vú lớn, không phải linh trưởng, tại UC San Diego. Đây là lần đầu tiên máy đa dụng dạng humanoid được dùng trên sinh vật sống trong bối cảnh phẫu thuật.
Ở ca đầu tiên, robot phối hợp với một bác sĩ thật để cắt túi mật. Ở ca thứ hai, hai robot làm việc cùng nhau mà không có ai trực tiếp đứng ở bàn mổ.
Surgie là gì và vì sao nhóm nghiên cứu chọn robot hình người
Surgie là tên của hệ robot hình người mà các kỹ sư và bác sĩ trong nghiên cứu sử dụng. Robot cao 5 feet, nặng 60 pound, được thiết kế để nhẹ, gọn và có thể di chuyển như con người.
Nhóm nghiên cứu chọn hướng humanoid vì mục tiêu là xử lý nhiều công việc trong phòng mổ, thay vì chỉ một thao tác chuyên biệt. Robot cần các bộ chuyển đổi để cầm được dụng cụ phẫu thuật thông thường, nhưng vẫn được đánh giá là phù hợp với quy trình làm việc hơn kỳ vọng ban đầu.
So với một robot phẫu thuật tiêu chuẩn nặng khoảng 1.800 pound, Surgie có ưu thế lớn về không gian và khả năng triển khai. Mô hình này được xem là hữu ích hơn ở khu vực nông thôn, chiến trường hoặc thậm chí trong không gian, theo lời mô tả của nhóm nghiên cứu.
Những giới hạn kỹ thuật còn lại của thử nghiệm
Đây vẫn chỉ là một thử nghiệm nguyên mẫu. Trong quá trình mổ, robot phải được hiệu chỉnh lại nhiều lần, khiến thời gian kéo dài hơn hệ thống phẫu thuật thông thường.
Độ trễ cũng là vấn đề chính: robot phản hồi chậm hơn khi bác sĩ điều khiển ở khoảng cách xa hơn. Nhóm nghiên cứu đang tìm cách giảm độ trễ để có thể mở rộng sang các ca mổ ở khoảng cách lớn hơn và khu vực xa hơn.
Ý nghĩa của nghiên cứu với thị trường robot phẫu thuật
Nghiên cứu từ UC San Diego xuất hiện trong lúc thị trường robot phẫu thuật cạnh tranh hơn trước. Intuitive Surgical vẫn dẫn đầu lâu năm với da Vinci, nhưng Medtronic đã ghi nhận các ca thương mại đầu tiên tại Mỹ với robot Hugo, còn Johnson & Johnson cũng đã nộp yêu cầu mới lên FDA cho hệ Ottava.
Điểm khác biệt của nhóm UC San Diego là họ không đi theo mô hình cánh tay cố định, chuyên dụng. Cách tiếp cận humanoid nhấn mạnh tính linh hoạt, di động và khả năng dùng chung công cụ với con người.
UC San Diego đang hướng tới điều gì tiếp theo
Michael Yip và các đồng tác giả xem Surgie như một công cụ hỗ trợ trước mắt, chưa phải hệ thống thay thế bác sĩ. Mục tiêu ngắn hạn là để robot có thể chuyền dụng cụ, dọn dẹp sau thủ thuật và hỗ trợ các công việc thể chất trong phòng mổ.
Nhóm nghiên cứu cho rằng một trợ lý phẫu thuật tự động có thể giúp bù đắp thiếu hụt nhân sự, từ đó mở rộng khả năng chăm sóc cho bệnh nhân ở nơi khó tiếp cận bác sĩ chuyên khoa.
Tổng kết
Hai ca phẫu thuật bằng robot hình người tại UC San Diego cho thấy một hướng thử nghiệm mới trong y tế từ xa, nhưng công nghệ này vẫn còn ở giai đoạn sớm và cần xử lý thêm độ trễ, hiệu chỉnh và khả năng triển khai thực tế.
