Mỹ cấp giấy phép tạm thời cho phép giao và bán dầu Iran đã được chất lên tàu trước ngày 20/03, nhằm bổ sung nguồn cung và hạ nhiệt áp lực lên thị trường dầu toàn cầu.
Động thái này diễn ra khi căng thẳng quân sự tại Vịnh Ba Tư làm gián đoạn vận chuyển, khiến giá dầu tăng mạnh và gia tăng rủi ro cho các nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu nhiên liệu.
- Mỹ cho phép giao dịch đối với dầu và sản phẩm dầu mỏ Iran đã nằm trên tàu tính đến ngày 20/03, theo giấy phép 30 ngày.
- Chính phủ Mỹ kỳ vọng giải phóng hàng triệu thùng dầu; quan chức Bộ Tài chính nêu ước tính khoảng 140 triệu thùng ra thị trường.
- Giấy phép mới là một phần chuỗi biện pháp “nới” có điều kiện để hạ nhiệt giá dầu trong bối cảnh xung đột và rủi ro tại eo biển Hormuz.
Mỹ cho phép mua bán dầu Iran đã được chất lên tàu
Mỹ ban hành giấy phép tạm thời cho phép giao và bán dầu Iran cùng sản phẩm dầu mỏ đã được chất lên tàu trước ngày 20/03; giấy phép có hiệu lực 30 ngày đến 19/04.
Giấy phép 30 ngày do Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ công bố sau khi thị trường đóng cửa ngày thứ Sáu, có hiệu lực đến 19/04. Văn bản được đăng tại giấy phép tạm thời của OFAC.
Giấy phép cho phép các giao dịch liên quan, bao gồm cả việc nhập khẩu vào Mỹ khi cần thiết. Theo thông tin được nhắc trong bài, Mỹ đã không nhập dầu từ Iran kể từ cuộc cách mạng dẫn đến sự ra đời của Cộng hòa Hồi giáo cách đây hơn bốn thập kỷ.
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết biện pháp này dự kiến đưa khoảng 140 triệu thùng dầu ra thị trường toàn cầu. Ông nêu quan điểm trên mạng xã hội và chia sẻ thêm trong bài đăng trên X của Scott Bessent.
Giá dầu tăng mạnh và rủi ro vận tải qua eo biển Hormuz
Giá dầu được cho là đã tăng khoảng 50% từ cuối tháng 2, vượt 100 USD/thùng, khi xung đột leo thang và eo biển Hormuz bị ảnh hưởng, đe dọa dòng chảy dầu toàn cầu.
Bài viết nêu giá dầu tăng khoảng 50% kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu các cuộc không kích phối hợp vào cuối tháng 2, đẩy giá vượt 100 USD/thùng. Trong bối cảnh đó, các đòn đáp trả và tấn công qua lại vào mục tiêu tại các quốc gia Arab vùng Vịnh đã làm gián đoạn vận tải.
Eo biển Hormuz được mô tả là bị “đóng” trên thực tế, và tuyến đường này chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu vận chuyển. Điều này làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt ngắn hạn, khiến các nhà nhập khẩu và doanh nghiệp phải đối mặt biến động giá và chi phí bảo hiểm/tàu biển cao hơn.
Dù chưa rõ Mỹ có nhập dầu thô Iran hay không, việc gỡ hạn chế được kỳ vọng giúp hàng hóa đến các cảng châu Á trong vài ngày. Trước đó, Trung Quốc được xem là bên hưởng lợi khi mua dầu Iran chịu trừng phạt với mức giá chiết khấu.
Tại châu Âu, nơi giá nhiên liệu tăng mạnh do xung đột, các quốc gia như Italy và Hy Lạp từng là khách hàng lớn của dầu Iran trước khi lệnh trừng phạt của Mỹ được thực thi vào năm 2018. Việc nới giấy phép có thể tác động đến kỳ vọng nguồn cung ngắn hạn, dù phạm vi áp dụng bị giới hạn theo điều kiện của giấy phép.
Mỹ tiếp tục dùng các giấy phép dầu mỏ khác để hạ nhiệt thị trường
Trước giấy phép liên quan dầu Iran, Mỹ đã ban hành các cơ chế tương tự cho dầu Nga đang quá cảnh, sau đó gia hạn và thay thế bằng giấy phép mới với các ngoại lệ về khu vực bị loại trừ.
Bài viết cho biết Mỹ bắt đầu xử lý đà tăng giá dầu trong vòng một tuần sau khi tấn công Iran, trước hết cho phép Ấn Độ mua dầu Nga đang quá cảnh dù từng đe dọa áp thuế nếu làm vậy. Sau đó, Washington cho phép các bên khác mua dầu thô Nga bằng một giấy phép riêng.
Giấy phép cho dầu Nga được đề cập là có hiệu lực đến 11/04, và đến 19/03, OFAC đã thay thế bằng giấy phép mới. Các tài liệu liên quan gồm giấy phép trước đó, thông báo OFAC thay thế giấy phép, và giấy phép mới.
Giấy phép mới, tương tự cơ chế áp dụng lần này với dầu Iran, loại trừ các giao dịch liên quan đến Triều Tiên, Cuba, và Crimea (khu vực bị Nga sáp nhập), cùng một số khu vực khác. Theo bài đăng trên X, ông Bessent tóm lược rằng chính quyền đã làm việc để đưa khoảng 440 triệu thùng dầu bổ sung ra thị trường toàn cầu.
Ông Trump phát tín hiệu xem xét “hạ nhiệt” chiến dịch quân sự
Tổng thống Mỹ cho biết Mỹ đang tiến gần mục tiêu và đang cân nhắc giảm dần nỗ lực quân sự ở Trung Đông liên quan Iran, trong bối cảnh thị trường lo ngại rủi ro nguồn cung.
Trong một bài đăng trên Truth Social, ông Donald Trump nói chính phủ “rất gần” việc đạt mục tiêu và đang cân nhắc kết thúc các nỗ lực quân sự ở Trung Đông liên quan Iran. Nội dung trích dẫn nằm trong bài đăng trên Truth Social.
“Chúng ta đang tiến rất gần tới việc hoàn thành các mục tiêu khi cân nhắc giảm dần những nỗ lực quân sự lớn của mình tại Trung Đông liên quan tới chế độ khủng bố của Iran.”
– Donald Trump, bài đăng trên Truth Social (2026)
Bài viết cho biết ông Trump liệt kê các mục tiêu gồm làm suy yếu năng lực tên lửa của Iran, không để Iran tiến gần năng lực hạt nhân, và bảo vệ đồng minh của Mỹ trong khu vực. Ông cũng kêu gọi các quốc gia sử dụng eo Hormuz tham gia “kiểm soát” tuyến đường này khi mối đe dọa từ Iran bị loại bỏ, nhắc đến châu Âu, Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản.
Tín hiệu “rút lui” được đưa ra trong lúc các cuộc tấn công trả đũa qua lại nhằm vào hạ tầng dầu khí vẫn tiếp diễn, khiến xung đột leo thang lên mức nguy hiểm hơn trong vài ngày gần đây. Điều này có thể tiếp tục tác động mạnh đến kỳ vọng nguồn cung và biến động giá năng lượng.
Những câu hỏi thường gặp
Giấy phép dầu Iran của Mỹ áp dụng cho những lô hàng nào?
Giấy phép áp dụng cho dầu và sản phẩm dầu mỏ của Iran đã được chất lên tàu tính đến ngày 20/03, và cho phép giao hàng, mua bán trong thời hạn giấy phép.
Giấy phép miễn trừ này có hiệu lực đến khi nào?
Giấy phép được nêu là kéo dài 30 ngày và có hiệu lực đến ngày 19/04.
Giấy phép có cho phép nhập dầu Iran vào Mỹ không?
Văn bản mô tả cho phép các giao dịch liên quan “bao gồm nhập khẩu vào Mỹ khi cần thiết”, dù chưa rõ Mỹ có thực sự nhập dầu thô Iran hay không.
Vì sao eo biển Hormuz được nhắc đến như điểm nghẽn nguồn cung?
Bài viết nêu eo biển Hormuz chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu vận chuyển và xung đột đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến tuyến này, làm gia tăng rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng.
