Japan đang tiến gần hơn tới việc cho phép quỹ ETF crypto, nhưng cùng lúc lại xuất hiện một đề xuất có thể loại một số doanh nghiệp nắm nhiều tài sản số khỏi chỉ số TOPIX.
CEO Hiromi Yamaji của Japan Exchange Group (JPX) nói với Bloomberg rằng ETF tiền mã hóa đầu tiên tại Nhật có thể được niêm yết sớm nhất vào năm tới. Mốc này sớm hơn đáng kể so với dự đoán trước đó của giới quản lý và thị trường, vốn nghiêng về năm 2028.
- JPX cho biết quy trình niêm yết ETF crypto có thể bắt đầu khi khung pháp lý và thuế được hoàn tất.
- Song song với đó, JPX đang lấy ý kiến về đề xuất loại các công ty có hơn 50% tài sản là crypto khỏi TOPIX.
- Hai mốc cần theo dõi là thời hạn góp ý ngày 7/5 và các bước lập pháp liên quan đến quỹ đầu tư cùng cải cách thuế.
JPX đưa thời điểm ETF crypto lên sớm hơn dự kiến
JPX bắt đầu quan tâm đến các sản phẩm tài chính gắn với crypto khoảng tháng 3/2025, với mục tiêu thu hút vốn toàn cầu. Khi đó, thị trường vẫn cho rằng Nhật Bản khó có ETF crypto trước năm 2028. Phát biểu mới của Yamaji đã đẩy kỳ vọng lên sớm hơn, khi ông nói các công ty quản lý tài sản đang quan tâm mạnh đến việc phát triển sản phẩm ETF crypto và JPX sẵn sàng bắt đầu quy trình niêm yết nếu khung pháp lý và thuế đã hoàn tất.
Khung pháp lý và thuế vẫn là điều kiện then chốt
Dữ liệu hiện có cho thấy Nhật Bản đang cân nhắc hai thay đổi lớn. Cơ quan Dịch vụ Tài chính Nhật Bản dự kiến phân loại tài sản số là công cụ tài chính theo Luật Công cụ Tài chính và Giao dịch vào năm 2026. Đồng thời, cải cách thuế có thể hạ thuế lãi crypto từ mức cao nhất 55% theo diện “thu nhập vặt” xuống mức cố định 20%, tương tự cổ phiếu và quỹ đầu tư. Nếu hai thay đổi này cùng được thông qua, các rào cản chính mà Yamaji đề cập sẽ giảm bớt. Tuy vậy, hiện chưa rõ tiến trình lập pháp sẽ đi nhanh đến đâu.
Các tổ chức tài chính lớn đã bắt đầu chuẩn bị
Nomura Asset Management, SBI Global Asset Management và Daiwa Asset Management được cho là đã nghiên cứu hoặc chuẩn bị các sản phẩm ETF. SBI Holdings cũng đã công bố kế hoạch về một quỹ theo dõi Bitcoin và XRP, cùng một quỹ hỗn hợp phân bổ 51% vào ETF vàng và 49% vào ETF Bitcoin. Những động thái này cho thấy thị trường nội địa đã bắt đầu chuẩn bị cho khả năng ETF crypto được chấp thuận, dù thời điểm cụ thể vẫn phụ thuộc vào quy định.
Đề xuất TOPIX có thể tạo áp lực ngược lên các công ty nắm nhiều crypto
Trong khi ETF crypto có thể mở thêm dòng vốn mới vào thị trường, một đề xuất khác của JPX lại có hướng tác động ngược. JPX đang lấy ý kiến về quy định loại các doanh nghiệp có hơn 50% tổng tài sản bằng crypto khỏi TOPIX. Theo Dylan LeClair, người phụ trách chiến lược Bitcoin của Metaplanet, đề xuất này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến Metaplanet, Remixpoint và ANAP Holdings khi chỉ số tái cân bằng vào tháng 10/2026. Ông cũng kêu gọi những người ủng hộ ký một thư chung trước hạn chót ngày 7/5.
Vì sao quy tắc chỉ số này được theo dõi sát
Việc một công ty có mặt trong chỉ số thường kéo theo dòng tiền thụ động từ các quỹ bám chỉ số. Nếu bị loại, dòng tiền đó có thể đảo chiều. Câu chuyện này từng xuất hiện ở Mỹ khi MSCI đề xuất loại các công ty kho bạc tài sản số khỏi các chỉ số Global Investable Market Indexes. Theo thông tin được nêu, JPMorgan từng cảnh báo việc Strategy bị loại khỏi MSCI có thể kéo theo khoảng 2,8 tỷ USD dòng tiền rời ra, và thêm 8,8 tỷ USD có nguy cơ bị ảnh hưởng nếu các nhà cung cấp chỉ số khác làm theo. Tuy nhiên, trong đợt rà soát tháng 2/2026, MSCI đã quyết định không tiếp tục phương án loại trừ đó.
Những mốc cần theo dõi trong thời gian tới
Hai thời điểm có thể quyết định diễn biến ngắn hạn là ngày 7/5, khi JPX đóng góp ý kiến cho đề xuất liên quan đến TOPIX, và tiến trình tại Quốc hội Nhật Bản đối với sửa đổi Luật Quỹ đầu tư cùng dự luật cải cách thuế. Đây là các điều kiện cần trước khi JPX có thể bắt đầu quy trình niêm yết ETF crypto. Về tỷ giá, Yamaji nói đồng yên đã có lúc yếu hơn 160 yên đổi 1 USD trong ngày và cho rằng mức này “quá yếu”, trong khi vùng 130 đến 140 yên đổi 1 USD sẽ phù hợp hơn. Ông cũng nói tỷ giá ổn định là cách tốt nhất để hút vốn toàn cầu.
Tổng kết
Thông tin mới từ JPX cho thấy ETF crypto tại Nhật có thể đến sớm hơn kỳ vọng cũ, nhưng đường đi vẫn phụ thuộc vào khung pháp lý và thuế. Cùng lúc đó, đề xuất về TOPIX có thể gây sức ép với các công ty đang nắm nhiều tài sản số. Vì vậy, bức tranh hiện tại không chỉ là câu chuyện mở cửa cho ETF, mà còn là cách thị trường chứng khoán Nhật điều chỉnh vị thế của các doanh nghiệp liên quan đến crypto trong hệ thống chỉ số.
