Số lượng token được niêm yết trên các sàn giao dịch tập trung đã tăng vọt trong chu kỳ thị trường gần đây, với tốc độ gần như “niêm yết ngay”, nhưng hiệu suất sau niêm yết nhìn chung vẫn thấp.
Động lực cạnh tranh giữa CEX và thanh khoản tức thì của DEX, cùng việc các hệ sinh thái như BNB Chain thúc đẩy ra mắt token, đã khiến quy trình niêm yết được nới lỏng và tăng mạnh, dù nhà đầu tư kém hào hứng với altcoin.
- Niêm yết token trên CEX tăng nhanh, đạt 5,35 nghìn token mới trong 700 ngày theo CryptoRank.
- Lợi suất trung vị của các token mới niêm yết chỉ khoảng 0,3X, nhiều tài sản giảm sau khi lên sàn.
- BNB Chain và các meme token thúc đẩy số lượng niêm yết; Binance siết minh bạch về market maker.
Niêm yết token trên CEX tăng gấp đôi so với các chu kỳ trước
Trong chu kỳ gần đây, số token mới được niêm yết tăng mạnh, rút ngắn thời gian chờ từ vài tháng xuống gần như ngay lập tức, nổi bật là MEXC.
Dữ liệu theo CryptoRank cho thấy các sàn đã niêm yết 5,35 nghìn token mới chỉ trong 700 ngày, trong khi chu kỳ trước cần tới 1.444 ngày để đạt mức niêm yết thấp hơn.
Việc “mở rộng danh mục” diễn ra ngay cả khi sự hứng thú với altcoin suy giảm. Các sàn giao dịch tập trung vẫn đẩy nhanh niêm yết nhằm tăng lựa chọn tài sản mới, thu hút dòng tiền và khối lượng giao dịch trong bối cảnh nhà đầu tư tỏ ra thận trọng với các coin/token từ những bull market trước.
Hiệu suất sau niêm yết nhìn chung thấp, rủi ro thua lỗ cao
Lợi suất của token mới niêm yết không cao, với mức trung vị khoảng 0,3X; một số tài sản bắt đầu chuyển sang thua lỗ sau khi có thể giao dịch trên CEX.
Bức tranh lợi nhuận thấp phản ánh việc niêm yết nhanh không đồng nghĩa với chất lượng dự án cao hơn. Khi token lên sàn tập trung, hoạt động giao dịch có thể tập trung hơn so với DEX, khiến giá dễ bị tác động mạnh bởi dòng lệnh và thanh khoản ngắn hạn.
Trong thực tế, không ít token có thể trải qua nhịp tăng ngắn (pump) do kỳ vọng “hiệu ứng niêm yết”, nhưng cũng có nguy cơ đảo chiều nhanh nếu áp lực bán chiếm ưu thế hoặc nếu cấu trúc thanh khoản không cân bằng.
Động lực khiến tốc độ niêm yết tăng mạnh trong chu kỳ này
CEX tăng tốc niêm yết để cạnh tranh với DEX về tốc độ tạo thanh khoản, đồng thời đáp ứng nhu cầu “tài sản mới” khi trader kém tin tưởng các token cũ do lượng nắm giữ của insider và cá voi.
Ở chu kỳ tăng trước, quá trình niêm yết thường cần nhiều tháng chuẩn bị và yêu cầu kỹ thuật đa dạng hơn. Ngoài ra, nhiều token được hậu thuẫn bởi quỹ đầu tư mạo hiểm (VC) thường chờ “thời điểm phù hợp” để lên sàn nhằm tối ưu định giá và thanh khoản.
Trong chu kỳ này, việc ra mắt token và niêm yết lại có xu hướng tập trung quanh một số hệ sinh thái nhất định. Khi nguồn cung dự án đổ về các “điểm nóng” hệ sinh thái, sàn có thêm lý do để rút ngắn quy trình nhằm bắt kịp nhịp phát hành token dày đặc.
Một yếu tố cạnh tranh rõ rệt là DEX thường mang lại thanh khoản gần như tức thì sau khi token ra mắt. Để không mất người dùng và khối lượng, các sàn tập trung đã xem xét lại thủ tục, đặc biệt với các dự án token được tuyển chọn (curated) hoặc ươm tạo (incubated).
BNB Chain là một trong những hệ sinh thái dẫn đầu về số lượng niêm yết mới
BNB Chain nổi lên như một trung tâm niêm yết, nhiều trường hợp phối hợp với MEXC, góp phần đẩy mạnh số lượng token mới, đặc biệt là meme token.
BNB Chain thúc đẩy các đợt niêm yết meme token từ Four.meme, song song với các dự án có tính ứng dụng khác. Meme token cũng là nhóm tài sản giúp tăng nhanh “số lượng niêm yết thô” và giao dịch tổng thể, vì tốc độ phát hành và vòng đời giao dịch thường rất gấp.
Trong mảng dữ liệu giao dịch, phần mô tả từ biểu đồ cho thấy Binance ghi nhận số lượng giao dịch token lớn trong năm qua sau giai đoạn niêm yết tài sản mới đều đặn. Tham khảo bảng điều khiển tại Dune Analytics.
Market maker trở thành điểm nóng rủi ro khi token niêm yết ồ ạt
Việc niêm yết nhiều token làm nổi bật rủi ro từ market maker, khi một số bên có thể tạo thanh khoản một chiều hoặc thao túng điều kiện giao dịch, dẫn tới biến động mạnh và thậm chí sụp giá.
Mỗi dự án thường lựa chọn market maker có thể ảnh hưởng đáng kể đến diễn biến giao dịch. Khác với môi trường DEX, token trên CEX có thể kỳ vọng khối lượng tập trung hơn, tạo điều kiện cho các nhịp tăng mạnh, nhưng điều này cũng có thể bị lợi dụng để thiết lập “kịch bản” giảm sâu.
Trước bối cảnh đó, Binance phát hành khuyến nghị mới, yêu cầu các dự án công bố market maker và lượng nắm giữ liên quan. Binance cũng khuyến cáo dự án cần đảm bảo market maker đồng thuận với mục tiêu, không bán token quá mức hoặc tạo thanh khoản lệch về phía bán.
“Tạo lập thị trường lành mạnh nên hỗ trợ thanh khoản hai chiều. Mô hình duy trì lệnh bán kéo dài mà không có hoạt động mua tương ứng có thể tạo áp lực giá và làm suy yếu tính trật tự của thị trường.”
– Đội ngũ Binance, bài viết Education trên Binance Blog
Những câu hỏi thường gặp
Niêm yết token trên CEX đã tăng nhanh đến mức nào trong chu kỳ gần đây?
Theo dữ liệu được dẫn từ CryptoRank, số token mới được niêm yết đạt 5,35 nghìn trong 700 ngày, nhanh hơn đáng kể so với chu kỳ trước (1.444 ngày).
Vì sao lợi suất token mới niêm yết thường thấp?
Nhiều token chịu áp lực bán sau khi lên sàn tập trung, trong khi thanh khoản và dòng lệnh có thể bị chi phối mạnh. Dữ liệu nêu mức lợi suất trung vị khoảng 0,3X, cho thấy phần lớn không tạo lợi nhuận cao.
Vai trò của BNB Chain trong làn sóng niêm yết mới là gì?
BNB Chain là một trong các hệ sinh thái dẫn đầu về số lượng token mới, thúc đẩy niêm yết thông qua các chương trình và động lực hệ sinh thái, trong đó meme token là nhóm đóng góp lớn vào lượng niêm yết.
Market maker có thể tạo rủi ro gì với token mới niêm yết?
Market maker có thể tạo thanh khoản một chiều hoặc điều kiện giao dịch bất lợi, làm giá biến động mạnh. Điều này có thể dẫn đến các nhịp tăng ngắn rồi giảm sâu nếu cấu trúc lệnh thiên về phía bán.
Binance đã yêu cầu minh bạch gì đối với dự án token?
Binance khuyến nghị dự án phải công bố market maker và lượng nắm giữ liên quan, đồng thời đảm bảo market maker hỗ trợ thanh khoản hai chiều và không bán token hoặc tạo thanh khoản lệch về phía bán.
