Polygon đề xuất PIP-85 để phân phối lại 50% doanh thu “priority fee” cho người stake (delegator) và tái cấu trúc phần thưởng validator, nhằm giảm mất cân bằng lợi ích trong hệ sinh thái staking.
Động thái này diễn ra khi POL suy yếu mạnh trong 12 tháng qua và Polygon chịu cạnh tranh gay gắt từ các Ethereum layer-2 như Base và Arbitrum. Việc điều chỉnh tokenomics và cơ chế phí được kỳ vọng cải thiện động lực tham gia mạng lưới và củng cố vị thế trong cuộc đua TVL.
- PIP-85 đề xuất chuyển 50% “priority fee” của validator sang chia cho staker (delegator) qua cơ chế claim trên giao diện staking và bên tích hợp.
- Phần “validator pool” còn lại được chia 75% theo hiệu suất (equal-weighted, performance-adjusted) và 25% theo công thức stake-weight hiện tại.
- Polygon đối mặt cạnh tranh TVL: Base dẫn đầu, Arbitrum thứ hai, Polygon đứng thứ tư theo dữ liệu DefiLlama trong bài.
PIP-85 nhắm đến việc chia sẻ phí cho delegator để cân bằng lợi ích staking
PIP-85 đề xuất chuyển hướng một nửa doanh thu priority fee để phân bổ cho người stake (delegator), nhóm đang khóa vốn hỗ trợ validator nhưng bị cho là chưa nhận phần phí tương xứng trong mô hình hiện tại.
Đề xuất được công bố ngày 25/03 và do đội ngũ lãnh đạo Polygon chấp bút, bao gồm nhà sáng lập kiêm CEO Polygon Foundation Sandeep Nailwal. Mục tiêu chính là điều chỉnh cách mạng lưới phân phối phí, trong bối cảnh POL sụt giảm mạnh và Polygon không còn là L2 dẫn đầu như giai đoạn 2021–2023.
POL hiện giao dịch quanh mức 0,09 USD, vốn hóa khoảng 1 tỷ USD, theo trang CoinMarketCap của POL. Token này từng đạt đỉnh 1,29 USD vào 03/2024, sau đó giảm kéo dài và tiến gần vùng đáy lịch sử khoảng 0,085 USD, ghi nhận gần nhất vào 02/2026.
Mâu thuẫn giữa validator và delegator đến từ cơ chế phí PIP-65/PIP-85
Polygon cho rằng cơ chế phí hiện tại đã trở nên “thiên lệch”, khi priority fee tăng mạnh và chủ yếu chảy về validator, trong khi delegator lại không thấy phần phí được chuyển tiếp một cách rõ rệt.
Cốt lõi tranh chấp nằm ở việc ai được hưởng lợi từ “priority fees”. Theo mô tả trong đề xuất, kể từ khi khung phí hiện tại PIP-65 được triển khai, priority fee trên nền tảng L2 này đã tăng gấp 10 lần. Riêng trong tháng 02, hơn 5,4 triệu POL đã được phân phối cho validator.
Delegator là nhóm khóa vốn để ủy quyền, giúp validator duy trì vị thế và vận hành xác thực. Tuy nhiên, dù hoạt động thương mại tăng, họ bị cho là không nhận được “lợi ích bất thường” tương ứng.
“Delegators are not seeing these fees passed on in any meaningful manner, and there is great variability in the reward distribution amongst the validator set.”
– Trích đề xuất PIP-85, Polygon Forum/2026
Đề xuất PIP-85 và bối cảnh điều chỉnh được công bố công khai trên diễn đàn Polygon tại bài đăng PIP-85 trên Polygon Forum.
PIP-85 thay đổi cách chia priority fee và tái cấu trúc “validator pool”
PIP-85 chuyển 50% quỹ priority fee của validator sang cho staker (delegator) và đồng thời sửa công thức phân phối phần còn lại cho validator theo hướng ưu tiên đóng góp/hiệu suất thay vì chỉ dựa vào quy mô stake.
Cụ thể, dưới PIP-85, 50% “validator priority fee pool” sẽ được chuyển hướng để phân phối cho người stake. Đề xuất cũng kêu gọi giao diện staking của Polygon và các bên tích hợp bên thứ ba bổ sung cơ chế “claim” trực tiếp trong nền tảng, để delegator có thể nhận phần phí.
Với phần “validator pool” còn lại, PIP-85 đề xuất tái cấu trúc: 75% phân phối theo cơ chế “equal-weighted, performance-adjusted”, tức ưu tiên validator theo mức đóng góp/hiệu suất thay vì kích thước stake. 25% còn lại vẫn phân bổ theo công thức stake-weight hiện tại.
Nhóm tác giả cho biết không cần thay đổi on-chain trực tiếp để triển khai đề xuất, tập trung vào điều chỉnh công thức và cách phân phối ở lớp hệ thống/giao diện.
Polygon vẫn chịu áp lực cạnh tranh TVL dù nâng cấp kỹ thuật liên tục
Điều chỉnh phí có thể cải thiện động lực staking, nhưng cạnh tranh cốt lõi của Polygon vẫn phụ thuộc vào tăng trưởng người dùng, thanh khoản và TVL so với các Ethereum layer-2 khác.
Bối cảnh cạnh tranh của Polygon không chỉ riêng dự án mà phản ánh cuộc đua chung của toàn bộ hệ layer-2. Theo dữ liệu TVL được nêu trong bài từ DefiLlama, Base dẫn đầu với TVL hơn 4,08 tỷ USD, Arbitrum đứng thứ hai khoảng 1,97 tỷ USD. Polygon đứng thứ tư với 1,26 tỷ USD, sau Plasma (thứ ba) với hơn 1,45 tỷ USD.
Về kỹ thuật, Polygon thông báo đã kích hoạt bản nâng cấp Lisovo Hardfork trên mainnet vào đầu tháng 03. Hardfork này bổ sung trợ cấp gas cho AI agents và cải thiện độ tin cậy giao dịch.
Polygon cũng cho biết chuỗi nâng cấp trong năm 2025 đã nâng thông lượng từ khoảng 1.000 lên mục tiêu 5.000 giao dịch/giây. Ở mảng doanh nghiệp, mạng lưới ghi nhận các tích hợp như Revolut và gần đây là Mastercard tham gia chương trình đối tác crypto để ứng dụng hạ tầng thanh toán on-chain của Polygon.
Phí on-chain tăng sau công bố, nhưng tác động lên POL cần thời gian kiểm chứng
Dữ liệu phí gần thời điểm công bố cho thấy hoạt động phí tăng, nhưng việc PIP-85 có thể cải thiện nhu cầu với POL hay không còn phụ thuộc mức độ áp dụng và hiệu quả phân phối phần thưởng.
Theo DefiLlama như bài viết đề cập, trong 24 giờ gần thời điểm quan sát, Polygon tạo ra hơn 71.000 USD phí mỗi ngày, chỉ xếp sau Base với hơn 76.000 USD trong nhóm layer-2. Đây là tín hiệu cho thấy mức độ sử dụng có thể cải thiện, dù TVL tổng thể vẫn xếp sau các đối thủ dẫn đầu.
Câu hỏi thị trường theo dõi là liệu việc “xoay trục” cơ chế phí và phần thưởng này có đủ tạo ra thay đổi bền vững cho sự tham gia staking, sức cạnh tranh hệ sinh thái, và từ đó phản ánh lên POL hay không.
Những câu hỏi thường gặp
PIP-85 của Polygon là gì?
PIP-85 là đề xuất điều chỉnh cơ chế phân phối priority fee trên Polygon, trong đó chuyển 50% revenue từ quỹ priority fee của validator sang chia cho người stake (delegator) và tái cấu trúc phần phân phối còn lại cho validator.
Vì sao delegator không hài lòng với cơ chế hiện tại?
Đề xuất cho rằng mô hình hiện tại khiến priority fee tăng mạnh và phần lớn chảy về validator, trong khi delegator, nhóm khóa vốn để hỗ trợ xác thực, không nhận được phần phí chuyển tiếp “một cách có ý nghĩa” và phân phối thưởng giữa các validator cũng biến động lớn.
PIP-85 thay đổi cách trả thưởng cho validator như thế nào?
Sau khi trích 50% priority fee cho staker, phần pool của validator còn lại được chia 75% theo cơ chế equal-weighted, performance-adjusted (ưu tiên đóng góp/hiệu suất) và 25% theo công thức stake-weight đang áp dụng.
PIP-85 có yêu cầu thay đổi on-chain không?
Theo nhóm tác giả, đề xuất không cần thay đổi on-chain trực tiếp để triển khai, mà chủ yếu yêu cầu cập nhật cơ chế claim trên giao diện staking của Polygon và các bên tích hợp.
Polygon đang đứng ở đâu trong cuộc đua TVL Ethereum layer-2?
Theo số liệu trong bài từ DefiLlama, Base dẫn đầu TVL hơn 4,08 tỷ USD; Arbitrum khoảng 1,97 tỷ USD; Polygon đứng thứ tư khoảng 1,26 tỷ USD, sau Plasma hơn 1,45 tỷ USD.
