Cuộc gặp giữa Vladimir Putin và Tập Cận Bình ở Bắc Kinh tập trung vào năng lượng, Iran và các rào cản địa chính trị, thay vì những tín hiệu ngoại giao mang tính biểu tượng.
Điểm đáng chú ý nhất là Nga tiếp tục thúc ép dự án đường ống Power of Siberia 2, trong khi các trao đổi kín cũng cho thấy Moskva đã nhắc tới đề xuất liên quan đến uranium làm giàu của Iran.
- Putin rời Bắc Kinh với các thỏa thuận song phương mới, nhưng chưa có mốc thời gian rõ ràng cho Power of Siberia 2.
- Xi Jinping không công khai đề cập đến đường ống này, cho thấy Trung Quốc chưa cam kết dứt khoát.
- Putin cũng chia sẻ với Xi đề xuất của Nga về việc tiếp nhận uranium làm giàu của Iran, trong lúc thị trường dầu vẫn phản ứng với tin tức trái chiều về đàm phán Mỹ-Iran.
Putin chưa giành được cam kết rõ ràng cho Power of Siberia 2
Cuộc thảo luận về Power of Siberia 2 là điểm trung tâm trong chuyến đi của Putin, nhưng đến cuối cùng vẫn chưa có lịch trình cụ thể cho dự án. Nga muốn đẩy nhanh đường ống này để chuyển hướng khí đốt sang Trung Quốc, sau khi xuất khẩu sang châu Âu giảm mạnh từ năm 2022.
Người phát ngôn Dmitry Peskov cho biết các vấn đề lớn của dự án không cần đàm phán thêm, nhưng một số chi tiết vẫn phải tiếp tục xử lý. Dù vậy, việc Xi không nhắc công khai đến đường ống này cho thấy Bắc Kinh vẫn giữ khoảng cách nhất định.
Trung Quốc hiện nhập một lượng lớn nhiên liệu từ Nga, nhưng không muốn phụ thuộc quá nhiều vào một nguồn cung duy nhất. Đây là lý do khiến các thỏa thuận năng lượng giữa hai bên vẫn được thúc đẩy, nhưng chưa hẳn đã chốt theo cách Nga mong muốn.
Đề xuất của Nga về uranium của Iran được đưa vào trao đổi kín
Peskov nói Putin đã chia sẻ với Xi về đề xuất của Nga nhằm tiếp nhận uranium làm giàu của Iran. Theo ông, Tehran và Washington cần trao đổi về ý tưởng này, nhưng phía Mỹ chưa chấp nhận.
Peskov không đi sâu vào chi tiết và nhấn mạnh đây là lý do cuộc nói chuyện diễn ra kín. Điều đó cho thấy nội dung bàn bạc không chỉ xoay quanh quan hệ Nga – Trung, mà còn chạm tới bài toán an ninh hạt nhân và đàm phán Mỹ-Iran.
Trong cùng bối cảnh, một dự thảo thỏa thuận Mỹ-Iran được nhắc tới với các điều khoản như ngừng bắn toàn diện, cấm tấn công hạ tầng, đảm bảo tự do hàng hải ở Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz, cùng lộ trình nới lỏng trừng phạt nếu Iran tuân thủ.
Thị trường dầu vẫn biến động theo tin tức về Mỹ-Iran
Giá dầu nhích lên vào cuối tuần sau ba phiên giảm liên tiếp, với Brent kỳ hạn tháng 7 ở mức 104,52 USD/thùng và WTI kỳ hạn tháng 6 ở mức 97,81 USD. Mức tăng lần lượt là 1,9% và 1,5%.
Biến động này xuất phát từ các thông tin trái chiều quanh đàm phán. Một mặt, Trump nói Mỹ đã đi tới giai đoạn cuối của переговоры với Iran; mặt khác, Reuters dẫn nguồn cho biết lãnh tụ tối cao Iran, Ayatollah Khamenei, muốn giữ lại lượng uranium làm giàu gần mức dùng cho vũ khí ở trong nước.
Việc hai luồng thông tin cùng tồn tại khiến tâm lý thị trường không cải thiện rõ rệt, dù kỳ vọng về một thỏa thuận vẫn được nhắc tới. Chưa có thêm chi tiết cho thấy tình hình đã chuyển sang một hướng rõ ràng hơn.
Tổng kết
Cuộc gặp ở Bắc Kinh cho thấy các vấn đề năng lượng và Iran vẫn là trọng tâm trong quan hệ giữa Nga, Trung Quốc và Mỹ. Với thị trường, mấu chốt cần theo dõi là tiến triển của Power of Siberia 2 và khả năng các cuộc đàm phán Mỹ-Iran tiếp tục tác động đến giá dầu.
