Ngân hàng Trung ương Nga sẽ trở thành cơ quan kiểm soát chính của thị trường tiền mã hóa được hợp pháp hóa, nắm quyền cấp phép, cho phép hoặc cấm giao dịch và xác định hoạt động nào là hợp pháp.
Quốc hội Nga đã tiến thêm một bước với dự luật mở đường cho tiền mã hóa hoạt động trong khuôn khổ pháp lý. Nếu được thông qua đầy đủ, thị trường này sẽ chịu sự giám sát chặt của cơ quan tiền tệ và chỉ một số tài sản đủ điều kiện mới được giao dịch.
- Duma Quốc gia Nga đã thông qua dự luật “Về tiền tệ số và quyền số” ở lần đọc đầu tiên với 327 phiếu thuận.
- Ngân hàng Trung ương Nga sẽ cấp phép cho các trung gian, sàn, môi giới, ngân hàng và đơn vị lưu ký tham gia thị trường.
- Tiền mã hóa được coi là tài sản, không được dùng để thanh toán trong nước nhưng có thể dùng cho một số giao dịch xuyên biên giới và đầu tư qua kênh được cấp phép.
Duma Quốc gia Nga đã thông qua gì?
Duma Quốc gia, tức hạ viện của Nga, đã thông qua dự luật “Về tiền tệ số và quyền số” ở lần đọc đầu tiên. Có 327 nghị sĩ bỏ phiếu ủng hộ văn bản này, vốn đặt nền tảng pháp lý cho việc hợp pháp hóa tiền mã hóa và điều chỉnh cách chúng được lưu thông trong nền kinh tế Nga.
Dự luật cũng bao phủ hoạt động của các tổ chức làm việc với tài sản số, gồm trung gian, sàn giao dịch, môi giới, ngân hàng và đơn vị lưu ký. Theo hướng hiện tại, Ngân hàng Trung ương Nga sẽ là cơ quan cấp phép và cơ quan giám sát chính của thị trường này.
Ngân hàng Trung ương Nga sẽ kiểm soát thị trường như thế nào?
Ngân hàng Trung ương Nga sẽ có quyền cấp phép cho người tham gia thị trường, đặt yêu cầu với các tổ chức ngân hàng, và quyết định giao dịch crypto nào được phép hoặc bị cấm. Cơ quan này cũng có thể chặn một số đồng coin đối với các tổ chức không phải ngân hàng.
Vai trò đó khiến thị trường crypto tại Nga đi theo mô hình quản lý tập trung, thay vì mở tự do. Trọng tâm của khung pháp lý là kiểm soát đường vào thị trường, giám sát loại tài sản được phép giao dịch và siết chặt hoạt động của các định chế tài chính liên quan.
Tiền mã hóa sẽ được đối xử ra sao trong luật mới?
Tiền mã hóa được đề xuất công nhận là tài sản, nhưng không được dùng để thanh toán hàng hóa và dịch vụ trong nội địa Nga. Đồng rúp, bao gồm cả phiên bản số, vẫn là đồng tiền pháp định duy nhất trong nước.
Dù vậy, doanh nghiệp và các thực thể khác có thể dùng tiền mã hóa cho một số khoản thanh toán trong thương mại đối ngoại. Các trường hợp được nhắc đến gồm chuyển nhượng chứng khoán, quyền số, thù lao lao động, cung cấp dịch vụ, thông tin và tài sản trí tuệ.
Ai được phép đầu tư và đồng nào có thể được giao dịch?
Người dân Nga sẽ có thể mua tài sản số hợp pháp thông qua trung gian được cấp phép. Nhà đầu tư được chia thành hai nhóm: đủ điều kiện và không đủ điều kiện; nhóm sau phải kiểm tra trước khi được tham gia.
Việc mua vào còn có thể bị giới hạn theo hạn mức hằng năm, nhưng con số cuối cùng chưa được chốt. Ngân hàng Trung ương Nga từng đề xuất mức 300.000 ruble, tương đương chưa đến 4.000 USD theo tỷ giá hiện tại.
Ban đầu, chỉ những đồng có thanh khoản và vốn hóa lớn mới được đưa vào thị trường. Điều kiện gồm vốn hóa trung bình trên 5 nghìn tỷ ruble trong 2 năm, khối lượng giao dịch bình quân mỗi ngày trên 1 nghìn tỷ ruble trong cùng giai đoạn và có lịch sử giao dịch ít nhất 5 năm.
Những tài sản có thể nằm trong danh sách ban đầu gồm Bitcoin, Ethereum, Solana, BNB và TRON, cùng một số đồng khác. Danh sách này sẽ do Ngân hàng Trung ương Nga lựa chọn và công bố.
Vì sao khung pháp lý này gây tranh cãi?
Nhiều ý kiến cho rằng dự luật hiện quá chặt. Hai ủy ban nghị viện đã đề nghị sửa đổi, trong đó có lo ngại rằng quy định quá nghiêm ngặt có thể khiến người dùng và doanh nghiệp tiếp tục hoạt động ngoài vùng pháp lý.
Ủy ban Bảo vệ Cạnh tranh của Duma cho rằng cần nới yêu cầu với người tham gia thị trường nếu muốn đưa khu vực crypto ra khỏi “vùng xám”. Một số ngân hàng Nga cũng muốn giảm bớt rào cản và mở rộng số lượng tài sản được chấp nhận.
Ủy ban Thị trường Tài chính lại muốn bảo đảm quyền bảo vệ pháp lý cho tài sản crypto, kể cả khi chủ sở hữu chưa khai báo với Cơ quan Thuế Liên bang. Yêu cầu này cũng được nhắm tới các ví không lưu ký.
Hình phạt với hoạt động crypto trái phép là gì?
Dự luật đi kèm một gói sửa đổi khác để đưa trách nhiệm hình sự vào các hoạt động crypto trái phép. Các mức phạt dự kiến có thể lên tới 1 triệu ruble, tức hơn 13.000 USD.
Trong trường hợp nghiêm trọng hơn, án tù có thể kéo dài tới 7 năm. Điều đó cho thấy Nga không chỉ hợp pháp hóa một phần thị trường mà còn song song siết mạnh phần hoạt động ngoài khuôn khổ.
Những điều cần theo dõi tiếp theo
Dự luật phải được thông qua muộn nhất vào ngày 1 tháng 7 năm 2026. Trước vòng đọc thứ hai, văn bản vẫn có thể được sửa đổi trong vài tuần tới, nên các điều khoản về hạn mức đầu tư, danh sách tài sản và phạm vi kiểm soát có thể còn thay đổi.
Điểm quan trọng nhất là Nga đang tiến tới một mô hình quản lý crypto có cấp phép, hạn chế danh mục và cấm thanh toán nội địa. Tác động thực tế sẽ phụ thuộc vào mức độ nới hay siết ở các vòng sửa đổi tiếp theo.
Tổng kết
Khung pháp lý mới cho thấy Nga muốn hợp thức hóa một phần thị trường tiền mã hóa nhưng đặt dưới sự kiểm soát rất chặt của Ngân hàng Trung ương. Nhà đầu tư cần theo dõi các sửa đổi tiếp theo vì chúng sẽ quyết định ai được tham gia, tài sản nào được giao dịch và mức độ hạn chế của thị trường.
