SEC có thể sớm đưa ra cơ chế miễn trừ cho cổ phiếu được token hóa, mở đường để các phiên bản số của chứng khoán niêm yết được giao dịch trên nền tảng crypto trong khuôn khổ giám sát.
Diễn biến này gắn với quá trình SEC xây dựng “innovation exemption” từ sau khi Chủ tịch Paul Atkins khởi động Project Crypto vào tháng 7/2025. Nếu được ban hành, đây sẽ là bước quan trọng cho mảng tokenized securities, nhưng chưa đồng nghĩa với việc mọi quy tắc hiện hành sẽ thay đổi ngay.
- SEC đang tiến gần cơ chế miễn trừ cho tokenized stock, có thể xuất hiện sớm nhất trong tuần này.
- DTCC dự kiến bắt đầu thử giao dịch tài sản token hóa trong môi trường test vào tháng 7, sau đó mở rộng vào tháng 10.
- Nasdaq, NYSE và các nền tảng crypto đã chuẩn bị hạ tầng trước khi khung pháp lý hoàn tất.
Cơ chế miễn trừ của SEC sẽ cho phép gì?
Cơ chế này cho phép các công ty đủ điều kiện hoạt động trong tối đa ba năm với yêu cầu pháp lý nới lỏng hơn, để phát hành và giao dịch chứng khoán token hóa trong giới hạn về khối lượng và người tham gia. Sau giai đoạn đó, dự án phải chứng minh mức độ phi tập trung đủ để chuyển sang giám sát của CFTC hoặc nộp hồ sơ đăng ký đầy đủ với SEC.
Điểm cốt lõi là tài sản cơ sở vẫn được xem là chứng khoán. Cách thể hiện chỉ chuyển từ giấy tờ hoặc bút toán lưu ký sang token trên blockchain, chứ không làm thay đổi bản chất pháp lý của cổ phiếu.
SEC cũng đã tách rõ giữa tokenized securities do chính tổ chức phát hành bảo chứng bằng quyền sở hữu thật và các sản phẩm tổng hợp của bên thứ ba chỉ cho người nắm giữ tiếp xúc với biến động giá mà không có quyền sở hữu hay quyền biểu quyết.
DTCC và các sàn lớn đã bắt đầu chuẩn bị hạ tầng
DTCC, đơn vị thanh toán và bù trừ gần như toàn bộ giao dịch cổ phiếu tại Mỹ, sẽ bắt đầu thử nghiệm giao dịch tài sản token hóa trong môi trường test vào tháng 7, trước khi mở rộng triển khai vào tháng 10. SEC Division of Trading & Markets đã cấp thư no-action để hỗ trợ chương trình thử nghiệm này.
Danh mục thí điểm gồm cổ phiếu và ETF có tài sản cơ sở được giữ trong hệ thống lưu ký của DTCC. Điều đó cho thấy hạ tầng thị trường truyền thống đang được chuẩn bị song song với khung pháp lý mới.
Ở phía thị trường niêm yết, Nasdaq đang xây dựng nền tảng phát hành cổ phiếu dựa trên blockchain nhưng vẫn giữ các quyền lợi gắn với cổ phiếu truyền thống. NYSE cũng dự kiến đưa ra quy tắc mới để cho phép cổ phiếu và ETF được token hóa giao dịch, thanh toán trên blockchain 24 giờ mỗi ngày.
Các nền tảng crypto đã có sản phẩm trước khi quy định hoàn tất
Khối crypto-native không đứng ngoài xu hướng này. Kraken, Robinhood, Securitize và tZERO đều đã có hoặc đang triển khai các sản phẩm liên quan đến giao dịch chứng khoán token hóa và tài sản thực.
Trong số các dữ liệu được nêu ra, Kraken’s xStock được cho là đã tạo ra hơn 25 tỷ USD khối lượng giao dịch tính đến hiện tại, còn blockchain mảng tài sản thực của Robinhood ghi nhận hơn 4 triệu giao dịch trong tuần đầu tiên. Securitize đã đưa giao dịch cổ phiếu lên blockchain với quyền sở hữu thực, trong khi tZERO đang chuẩn bị cho kế hoạch IPO.
Các con số này cho thấy nhu cầu với tài sản thực được token hóa đã hình thành, nhưng quy mô phát triển tại Mỹ vẫn phụ thuộc lớn vào mức độ rõ ràng của quy định.
Vì sao vẫn còn tranh luận?
Không phải bên nào cũng muốn quá trình này diễn ra nhanh. Hester Peirce cho rằng cơ chế miễn trừ có thể là một bước tiến quan trọng, nhưng sẽ không làm thay đổi toàn bộ hệ thống tài chính chỉ sau một đêm.
Quan điểm thận trọng này phản ánh hai luồng lo ngại khác nhau: một phía muốn cơ chế đủ linh hoạt để không bóp nghẹt đổi mới, phía còn lại lo rằng quy định nới quá mức có thể làm suy yếu bảo vệ nhà đầu tư. Citadel Securities trước đó cũng đã kêu gọi cần có quy trình xây dựng quy tắc rõ ràng trước khi mở rộng tokenized securities.
Một điểm chưa được giải quyết dứt khoát là liệu cơ chế thanh toán tức thời trên blockchain có phù hợp với các quy định hiện có về chu kỳ thanh toán T+1 cho giao dịch truyền thống hay không.
Tổng kết
SEC đang tiến gần một khung miễn trừ có thể tạo lối đi hợp pháp cho cổ phiếu token hóa tại Mỹ, trong khi DTCC, Nasdaq, NYSE và các nền tảng crypto đã chuẩn bị hạ tầng từ trước. Tuy vậy, mức độ nới lỏng cuối cùng và cách áp dụng với thanh toán, lưu ký và giám sát vẫn là những điểm cần theo dõi.
