Cơ quan thuế Nga đang đề nghị tòa án mở thủ tục phá sản với BitRiver-B, công ty con gắn với dự án trung tâm dữ liệu 100 MW tại Buryatia từng được kỳ vọng lớn nhưng không thể vận hành, bị cho là cú đánh khiến BitRiver lao dốc.
Vụ việc diễn ra trong bối cảnh Nga siết hoạt động đào tiền điện tử tại Siberia, nợ và kiện tụng gia tăng, còn lãnh đạo BitRiver vướng cáo buộc trốn thuế. Hồ sơ phá sản được nộp tại tòa trọng tài địa phương, nơi dự án đặt cơ sở hạ tầng.
- Cơ quan Thuế Liên bang Nga (FNS) nộp đơn yêu cầu phá sản BitRiver-B tại Buryatia, liên quan dự án trung tâm dữ liệu 100 MW không thể chạy.
- Dự án bị chậm kéo dài, vấp hạn chế đào tiền điện tử và cuối cùng Buryatia bị cấm đào Bitcoin 5 năm từ tháng 1/2026.
- Nội bộ BitRiver chịu áp lực tài chính, kiện tụng, và CEO bị điều tra trốn thuế; Nga yêu cầu thợ đào đăng ký và nộp thuế từ 2024.
FNS nộp đơn yêu cầu phá sản BitRiver-B tại Buryatia
FNS đã nộp kiến nghị phá sản đối với BitRiver-B lên Tòa Trọng tài Cộng hòa Buryatia, mở đường cho thủ tục xử lý nợ của pháp nhân phụ trách dự án trung tâm dữ liệu 100 MW.
Đơn đề nghị được ghi nhận trong hồ sơ tòa án, liên quan tới công ty thuộc nhóm khai thác tiền điện tử BitRiver. Thông tin về vụ việc xuất hiện sau khi truyền thông địa phương phát hiện tài liệu trong hệ thống tòa án.
Hồ sơ liên quan có thể xem tại tài liệu trên cổng tòa án. Theo mô tả trong các báo cáo, trọng tâm tranh chấp nằm ở dự án trung tâm xử lý dữ liệu quy mô lớn đặt tại huyện Mukhorshibirsky (Buryatia).
Trung tâm dữ liệu 100 MW ở Mukhorshibir không thể vận hành đúng kế hoạch
Dự án trung tâm dữ liệu 100 MW tại Mukhorshibir được công bố từ 2020, khởi công 2022 và dự kiến vận hành nửa cuối 2024, nhưng đến nay vẫn không được cấp điện để hoạt động như kế hoạch.
BitRiver-B được thành lập tại Mukhorshibir để triển khai dự án, với vốn điều lệ đăng ký 100.000 RUB. Dự án được cho là gắn trực tiếp với sáng kiến của nhà sáng lập kiêm CEO Igor Runets.
Tính đến tháng 2/2024, khoản đầu tư vào cơ sở này đạt 1,4 tỷ RUB (hơn 18 triệu USD), theo số liệu được trích dẫn từ RBC. Cơ sở dự kiến đặt thiết bị xử lý dữ liệu lớn, khai thác tiền điện tử và điện toán đám mây, cùng mục tiêu tạo 100 việc làm tại địa phương.
Tuy nhiên, tiến độ triển khai trùng thời điểm các hạn chế đối với hoạt động “đào coin” mở rộng tại khu vực Siberia. Điều này làm suy yếu khả năng đưa hạ tầng vào khai thác đúng mục tiêu ban đầu.
Lệnh cấm đào Bitcoin tại Buryatia làm tăng rủi ro với mô hình khai thác
Chính quyền Nga áp lệnh cấm hoàn toàn đào Bitcoin ở Buryatia trong 5 năm kể từ tháng 1/2026, khiến khả năng vận hành dự án theo hướng khai thác tiền điện tử gần như bị triệt tiêu tại địa phương.
Các báo cáo cho biết vào mùa xuân 2025, cơ sở được cho là đã sẵn sàng bắt đầu hoạt động nhưng theo hướng chuyển đổi công năng để phục vụ nhu cầu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Dù vậy, đến đầu 2026, môi trường pháp lý tại Buryatia trở nên nghiêm ngặt hơn khi lệnh cấm đào Bitcoin được áp đặt cho giai đoạn 5 năm.
Việc siết đào tiền điện tử tác động trực tiếp đến bài toán doanh thu của các trung tâm dữ liệu dựa vào tiêu thụ điện và khai thác. Với một dự án được thiết kế để chứa thiết bị cho khai thác và tính toán hiệu năng cao, các thay đổi pháp lý có thể khiến công suất 100 MW khó được khai thác đúng kỳ vọng.
Dự án thất bại bị xem là điểm gãy tài chính của BitRiver
Nguồn tin am hiểu diễn biến cho rằng dự án trung tâm dữ liệu ở Buryatia thất bại đã gây cú sốc lớn khiến BitRiver khó phục hồi, kéo theo việc phải dừng hoạt động khai thác ở các địa điểm khác.
Theo tường thuật được trích dẫn, nhóm công ty gặp tình trạng nhân sự rời bỏ hàng loạt và số vụ kiện tăng lên từ nhà thầu cũng như nhà cung cấp năng lượng. Khi chi phí vốn đã bỏ ra lớn nhưng tài sản chưa tạo dòng tiền, áp lực thanh khoản thường dồn nhanh sang các pháp nhân dự án, làm gia tăng khả năng bị chủ nợ và cơ quan chức năng kích hoạt thủ tục phá sản.
BitRiver được thành lập năm 2017 và từng được mô tả là nhà vận hành trang trại khai thác tiền điện tử lớn nhất Nga, đồng thời là đơn vị nhập khẩu phần cứng khai thác hàng đầu tại quốc gia này.
CEO Igor Runets bị cáo buộc trốn thuế, còn ngành đào phải đăng ký với FNS từ 2024
Igor Runets bị cáo buộc trốn thuế, bị tạm giữ và áp dụng biện pháp quản thúc tại nhà; trong khi đó, từ 2024 Nga yêu cầu hoạt động khai thác tiền điện tử phải đăng ký với FNS và nộp thuế.
Nhà chức trách Nga đã hợp pháp hóa việc “minting” (đào/khai thác) tiền kỹ thuật số trong năm 2024, kèm điều kiện các đơn vị tham gia phải đăng ký với cơ quan thuế và thực hiện nghĩa vụ thuế. Trang thông tin của FNS có tại cổng FNS.
Ước tính của chính phủ cho thấy chỉ khoảng một phần ba doanh nghiệp khai thác được biết đến đã hoàn tất đăng ký. Bên cạnh đó, các báo cáo tại Nga cũng mô tả những nghi vấn về cách một số doanh nghiệp che giấu thu nhập liên quan crypto bằng cách khai báo thiết bị đang phục vụ các dịch vụ tính toán khác.
Doanh thu BitRiver năm 2024 vượt 10 tỷ RUB dù áp lực pháp lý tăng
BitRiver ghi nhận doanh thu năm 2024 vượt 10 tỷ RUB (khoảng 130 triệu USD), nhưng các biến cố pháp lý, dự án đình trệ và áp lực nợ có thể làm suy yếu năng lực vận hành trong giai đoạn sau.
Dù đạt doanh thu lớn, các vấn đề vận hành và pháp lý vẫn là biến số chính ảnh hưởng triển vọng. Trong môi trường mà chính quyền tăng cường giám sát thuế với hoạt động tiền điện tử, các mô hình doanh thu dựa vào khai thác cũng chịu rủi ro cao hơn khi địa phương áp hạn chế tiêu thụ điện hoặc cấm đào.
Những câu hỏi thường gặp
BitRiver-B là đơn vị nào và vì sao bị yêu cầu phá sản?
BitRiver-B là công ty con thuộc nhóm BitRiver, được lập để triển khai dự án trung tâm dữ liệu 100 MW tại Mukhorshibir (Buryatia). FNS đã nộp đơn đề nghị tòa mở thủ tục phá sản đối với pháp nhân này trong bối cảnh dự án không thể vận hành và áp lực nợ gia tăng.
Dự án trung tâm dữ liệu 100 MW ở Buryatia đã diễn ra thế nào?
Dự án được công bố năm 2020, khởi công năm 2022 và dự kiến chạy nửa cuối 2024 nhưng không thành. Tính đến tháng 2/2024, BitRiver đã đầu tư 1,4 tỷ RUB (hơn 18 triệu USD) vào cơ sở, song việc triển khai trùng lúc khu vực siết hoạt động đào tiền điện tử.
Lệnh cấm đào Bitcoin tại Buryatia ảnh hưởng gì?
Từ tháng 1/2026, Nga cấm hoàn toàn đào Bitcoin ở Buryatia trong 5 năm. Điều này làm giảm đáng kể khả năng khai thác công suất trung tâm dữ liệu theo mô hình đào tiền điện tử tại địa phương và làm tăng rủi ro đối với các dự án phụ thuộc vào doanh thu từ khai thác.
Nga quản lý thuế đối với hoạt động khai thác tiền điện tử ra sao?
Nga hợp pháp hóa hoạt động “minting” tiền kỹ thuật số trong 2024 và yêu cầu các đơn vị khai thác phải đăng ký với FNS và nộp thuế. Theo ước tính của chính phủ, chỉ khoảng một phần ba doanh nghiệp khai thác được biết đến đã thực hiện đăng ký.
