Chính quyền Trump khẳng định việc Lầu Năm Góc đưa Anthropic vào “danh sách đen” là hợp pháp vì lý do an ninh quốc gia, bác bỏ lập luận rằng đây là hành vi trả đũa liên quan đến quan điểm an toàn AI của công ty.
Tranh chấp leo thang sau khi Anthropic nộp hai đơn kiện liên bang, cho rằng việc bị liệt kê rủi ro chuỗi cung ứng là biện pháp trừng phạt vì công ty không gỡ các rào chắn ngăn AI dùng cho vũ khí tự trị và giám sát diện rộng. Vụ việc có thể định hình cách Chính phủ Mỹ mua sắm và kiểm soát AI.
- Chính quyền Trump cho rằng “danh sách đen” Anthropic dựa trên an ninh quốc gia, không phải trả đũa.
- Anthropic phản đối điều khoản “mọi mục đích sử dụng hợp pháp” vì lo rủi ro vũ khí tự trị và giám sát.
- Anthropic vẫn hợp tác với quân đội Mỹ ở một số mảng, nhưng giữ lập trường “không” với vũ khí tự động và giám sát trong nước.
Lầu Năm Góc đưa Anthropic vào danh sách rủi ro chuỗi cung ứng vì an ninh quốc gia
Trong hồ sơ tòa án nộp ngày thứ Ba, chính quyền Trump nói điều khoản dịch vụ AI của Anthropic trở nên “không thể chấp nhận” với Nhánh Hành pháp vì lý do an ninh quốc gia, nên việc chuyển sang nhà cung cấp AI khác là hợp lệ.
Theo hồ sơ, ngày 3/3, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã phân loại Anthropic là rủi ro chuỗi cung ứng do quan ngại an ninh quốc gia. Lập luận trọng tâm của phía chính phủ là họ có quyền không sử dụng dịch vụ của Anthropic và có thể chuyển đổi sang nhà cung cấp AI khác mà không vi phạm quyền hiến định của doanh nghiệp.
Hồ sơ cũng phản bác rằng lập luận Tu chính án thứ Nhất của Anthropic là “khiên cưỡng” và khó đứng vững khi bị xem xét pháp lý. Theo chính quyền, quyết định liên quan hoàn toàn đến an ninh quốc gia, không nhằm trừng phạt quan điểm an toàn AI.
Phía chính phủ còn nêu rằng, trong các cuộc trao đổi, “thái độ tổng thể” của Anthropic khiến các cơ quan cân nhắc lại mức độ phù hợp của công ty với Bộ Quốc phòng. Đây là cách lập luận rằng vấn đề nằm ở rủi ro vận hành và độ tin cậy nhà cung cấp, không phải tranh luận chính trị.
Một điểm lo ngại khác trong hồ sơ là nguy cơ dễ tổn thương của chuỗi cung ứng quốc phòng. Quan chức chính phủ được cho là sợ Anthropic có thể ngắt hoặc hạn chế hệ thống giữa xung đột nếu không đồng ý cách công nghệ bị sử dụng, tạo rủi ro gián đoạn nhiệm vụ.
Chi tiết hồ sơ tòa án được dẫn tại tài liệu nộp tòa.
Anthropic cho rằng bị trả đũa vì kiên quyết giữ rào chắn an toàn AI
Anthropic nói họ bị đưa vào danh sách đen để trừng phạt vì không chịu gỡ các quy tắc an toàn ngăn Claude dùng cho giám sát hàng loạt và tác chiến tự động, và cho rằng điều này xâm phạm quyền theo Tu chính án thứ Nhất.
Anthropic đã khởi kiện liên bang, lập luận rằng họ đối mặt “trả đũa bất hợp pháp” do vận động an toàn AI. Theo cáo buộc, các quan chức Lầu Năm Góc dùng cơ chế danh sách đen để gây sức ép buộc công ty nới tiêu chuẩn, đặc biệt liên quan đến vũ khí tự trị và giám sát.
Đàm phán bị đình trệ nhiều tháng quanh việc Anthropic từ chối bỏ các quy tắc chặn AI dùng trong giám sát diện rộng hoặc chiến đấu tự động. Công ty cho rằng yêu cầu “cho phép mọi mục đích sử dụng hợp pháp” theo mong muốn của Bộ Quốc phòng sẽ mâu thuẫn với nguyên tắc an toàn cốt lõi và làm tăng nguy cơ lạm dụng hệ thống Claude.
Lập trường của Anthropic về “lực lượng tự trị” vừa cứng rắn vừa thực dụng
Anthropic phản đối vũ khí tự trị và giám sát trong nước, nhưng vẫn hợp tác với quân đội Mỹ ở nhiều mảng kỹ thuật; công ty coi rủi ro lớn là việc một nhóm nhỏ có thể kích hoạt các đòn tấn công drone tự động quy mô lớn.
Trong khi một số nhà hoạt động phản chiến xem Anthropic như bên “chống quân sự hóa”, ban lãnh đạo công ty mô tả thực tế phức tạp hơn. Đồng sáng lập kiêm CEO Dario Amodei nói công ty và chính phủ “nhìn chung có cùng mục tiêu”, đồng thời bày tỏ lo ngại về vũ khí sinh học do AI tạo ra và can thiệp từ Trung Quốc.
“Nếu mọi người đang tìm người tốt và kẻ xấu, nơi ‘người tốt’ là người không ủng hộ chiến tranh, thì họ sẽ không tìm thấy điều đó ở đây.”
– Margaret Mitchell, Trưởng bộ phận khoa học đạo đức, Hugging Face
Amodei cũng nhấn mạnh ông ít lo việc AI “được dùng trong chiến tranh” theo nghĩa rộng, mà lo hơn kịch bản “một nút bấm” kích hoạt cuộc tấn công drone tự động, vô thức và quy mô lớn. Ông cho rằng các công ty AI có nghĩa vụ hỗ trợ chính phủ trong cuộc cạnh tranh công nghệ với các chế độ độc đoán, nhưng phải khóa chặt các kịch bản vũ khí tự trị và giám sát trong nước.
Ở khía cạnh hợp tác, Anthropic từng điều chỉnh mô hình AI cho Bộ Quốc phòng và triển khai Claude trong các mạng phân loại bảo mật cao, gồm hệ thống ảnh vệ tinh, phân tích tình báo, mô hình hóa và mô phỏng, và lập kế hoạch tác chiến.
Trong đơn kiện gần đây, Anthropic cũng thừa nhận cách áp dụng hạn chế có khác biệt: “Anthropic không áp các hạn chế với việc quân đội dùng Claude giống như với khách hàng dân sự. Claude Gov ít có xu hướng từ chối yêu cầu vốn bị cấm trong bối cảnh dân sự.”
Các phát biểu liên quan của Amodei được công bố tại bài viết của Anthropic.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao chính quyền Trump nói việc “danh sách đen” Anthropic là hợp pháp?
Họ lập luận rằng vì an ninh quốc gia, điều khoản dịch vụ AI của Anthropic trở nên không thể chấp nhận, và chính phủ có quyền không sử dụng dịch vụ cũng như chuyển sang nhà cung cấp AI khác. Theo họ, quyết định dựa trên rủi ro chuỗi cung ứng chứ không phải trừng phạt quan điểm.
Anthropic kiện Lầu Năm Góc về vấn đề gì?
Anthropic cho biết họ bị trả đũa vì vận động an toàn AI và vì từ chối gỡ các rào chắn ngăn AI dùng cho vũ khí tự trị và giám sát hàng loạt. Công ty cho rằng việc dùng danh sách đen để gây áp lực đã xâm phạm quyền theo Tu chính án thứ Nhất.
Vì sao Bộ Quốc phòng lo ngại Anthropic là rủi ro chuỗi cung ứng?
Hồ sơ nêu quan ngại rằng Anthropic có thể trở thành điểm yếu trong chuỗi cung ứng quốc phòng, bao gồm rủi ro công ty có thể ngắt hoặc hạn chế hệ thống giữa xung đột nếu không đồng ý cách công nghệ được sử dụng, gây gián đoạn hoạt động.
Anthropic có hoàn toàn từ chối hợp tác với quân đội Mỹ không?
Không. Anthropic duy trì lập trường “không” với vũ khí tự trị và giám sát trong nước, nhưng đã hợp tác ở nhiều mảng, như tích hợp Claude vào mạng phân loại bảo mật cao phục vụ ảnh vệ tinh, phân tích tình báo, mô hình hóa và lập kế hoạch.
