Trung Quốc phủ nhận việc yêu cầu các công ty công nghệ nội địa né vốn ngoại, nhưng lo ngại về an ninh và quy định vẫn khiến nhà đầu tư quốc tế rút lui khỏi một số mảng hạ tầng số.
Tuyên bố của cơ quan hoạch định kinh tế được đưa ra trong lúc thị trường vẫn ghi nhận các thương vụ bị soi kỹ hơn, từ đầu tư công nghệ đến trung tâm dữ liệu. Khoảng cách giữa thông điệp mở cửa và quy trình phê duyệt thực tế tiếp tục là điểm khiến vốn ngoại thận trọng.
- Trung Quốc nói chưa từng chỉ đạo doanh nghiệp IT tránh xa vốn nước ngoài.
- Quy trình phê duyệt an ninh quốc gia vẫn khiến nhà đầu tư khó đoán mức độ tham gia phù hợp.
- Vốn ngoại đang thu hẹp ở mảng trung tâm dữ liệu, trong khi một số quỹ chuyển sang Malaysia, Nhật Bản và Ấn Độ.
Trung Quốc bác bỏ cáo buộc hạn chế vốn ngoại trong ngành công nghệ
Ngày 22/5, một quan chức thuộc Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia cho biết chính phủ chưa từng yêu cầu các công ty CNTT Trung Quốc tránh nguồn vốn nước ngoài.
Ông cũng nói Trung Quốc ủng hộ hợp tác quốc tế và sẽ tiếp tục mở cửa nền kinh tế đối với doanh nghiệp và nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, chính sách mở cửa này vẫn đi kèm điều kiện là dòng vốn không được gây ảnh hưởng đến an ninh quốc gia.
Một đoạn link công khai từ phát biểu của Li nhấn mạnh rằng đầu tư nước ngoài phải tuân thủ luật Trung Quốc và không được đe dọa an ninh quốc gia hay các lợi ích khác.
Vì sao các tín hiệu từ cơ quan quản lý khiến nhà đầu tư thận trọng
Điểm khiến thị trường khó đoán nằm ở chỗ quy trình phê duyệt an ninh quốc gia được xem là thiếu ổn định, nên doanh nghiệp và quỹ đầu tư khó xác định ranh giới tham gia.
Trong thực tế, các tín hiệu quản lý có thể nằm giữa chính sách chính thức và hướng dẫn hành chính, thường được gọi là “window guidance” trong thực tiễn quản lý tại Trung Quốc. Cách vận hành này làm tăng cảm nhận rủi ro, ngay cả khi thông điệp công khai vẫn là ủng hộ đầu tư quốc tế.
Ủy ban này cũng phụ trách Danh sách hạn chế tiếp cận thị trường, vốn đặt giới hạn với vốn ngoại trong một số lĩnh vực nhất định. Điều đó khiến nhà đầu tư càng phải cân nhắc kỹ ở các ngành liên quan đến dữ liệu và hạ tầng số.
Thương vụ Meta và Manus làm gia tăng lo ngại về an ninh
Áp lực với vốn ngoại trở nên rõ hơn sau khi các nhà quản lý được cho là đã chặn Meta Platforms mua startup AI Manus trị giá 2 tỷ USD.
Manus đăng ký tại Singapore nhưng sản phẩm được tạo ra ở đại lục. Theo lập luận của cơ quan quản lý, thương vụ này tiềm ẩn rủi ro an ninh quốc gia nên phải hủy.
Sau động thái đó, Manus được cho là đang tìm cách huy động gần 1 tỷ USD từ nhà đầu tư bên ngoài để đáp ứng yêu cầu đảo ngược thương vụ mua lại. Hiện chưa rõ tiến trình này sẽ diễn ra ra sao.
Vốn ngoại đang rời khỏi mảng trung tâm dữ liệu ở Trung Quốc
Ở lĩnh vực trung tâm dữ liệu, xu hướng thoái vốn của nhà đầu tư quốc tế đã rõ hơn sau nhiều năm đổ tiền vào hạ tầng điện toán đám mây của Trung Quốc.
Princeton Digital Group, được Warburg Pincus hậu thuẫn, đang rao bán tài sản tại Trung Quốc trong một thương vụ có thể đem về tới 1 tỷ USD. Nếu hoàn tất, việc này gần như khép lại nỗ lực kéo dài khoảng một thập kỷ của các quỹ toàn cầu nhằm đầu tư trực tiếp vào hạ tầng số tại nước này.
Các quỹ lớn như Bain Capital, Warburg Pincus và The Carlyle Group bắt đầu rót mạnh vào lĩnh vực này từ năm 2017, nhờ nhu cầu tăng từ các nhà cung cấp đám mây liên quan đến Alibaba, Tencent và ByteDance. Nhưng quy định chặt hơn về an ninh mạng và quản lý dữ liệu đã làm quyền sở hữu hạ tầng số nhạy cảm trở nên khó duy trì hơn.
Một số thương vụ thoái vốn đã diễn ra trước đó. Năm ngoái, Bain bán tài sản trung tâm dữ liệu tại Trung Quốc với giá 4 tỷ USD cho một liên danh do Shenzhen Dongyangguang Industry dẫn đầu, trong khi vẫn giữ Bridge Data Centers bên ngoài Trung Quốc. Carlyle cũng đã giảm dần mức độ hiện diện trong hai năm gần đây sau khoản đầu tư vào VNET Group năm 2020 và thoái vốn hoàn toàn khi CATL mua lại công ty này.
Dòng tiền đang chuyển sang các thị trường châu Á khác
Khi rút khỏi mảng trung tâm dữ liệu ở Trung Quốc, nhiều quỹ private equity toàn cầu đang phân bổ hàng tỷ USD sang Malaysia, Nhật Bản và Ấn Độ.
Những thị trường này được đánh giá hấp dẫn hơn nhờ nhu cầu liên quan đến AI tăng và khung pháp lý ổn định hơn. Trong khi đó, Trung Quốc vẫn là một thị trường lớn, nhưng mức độ chắc chắn về quy định đang là yếu tố làm giảm sức hấp dẫn đối với vốn ngoại.
Việc nhà đầu tư chuyển hướng không có nghĩa là họ rời bỏ hoàn toàn khu vực, mà là đang tái phân bổ sang nơi có mức độ rủi ro chính sách dễ dự đoán hơn.
Tổng kết
Trung Quốc tiếp tục khẳng định lập trường mở cửa với đầu tư quốc tế, nhưng các quy trình kiểm soát an ninh và dữ liệu vẫn là rào cản khiến nhiều nhà đầu tư nước ngoài giảm hiện diện, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ và hạ tầng số.
