Vitalik Buterin phản đối dự án “Web 4.0” của Sigil Wen vì cho rằng việc gọi AI là “tự chủ” trong khi phụ thuộc hạ tầng Big Tech là sai lệch và làm suy yếu tinh thần chống tập trung của Ethereum.
Tranh luận xoay quanh tuyên bố về một AI có thể “tự kiếm sống, tự cải thiện, tự nhân bản” không cần con người. Buterin cảnh báo cách tiếp cận này vừa tăng rủi ro an toàn, vừa kéo dài khoảng cách phản hồi giữa con người và tác động của AI trong thế giới thực.
- Buterin phản đối lập luận “AI tự chủ” khi hệ thống vẫn chạy trên hạ tầng của OpenAI và Anthropic.
- Ông lo ngại việc loại con người khỏi vòng phản hồi khiến rủi ro AI và lỗi phần mềm tăng mạnh trong crypto/DeFi.
- Quan điểm này nối dài chuỗi chỉ trích của Buterin về “corposlop” và xu hướng công ty hóa công nghệ gắn với blockchain.
Sigil Wen tuyên bố tạo ra AI có thể tự kiếm sống, tự cải thiện và tự nhân bản
Sigil Wen nói mình đã xây dựng một AI có thể “tự tồn tại” mà không cần con người, đồng thời công bố bản tuyên ngôn về “The Automaton” và “Web 4.0”.
Ngày 17/2, Wen đăng trên X rằng ông đã “xây dựng AI đầu tiên tự kiếm sống, tự cải thiện và tự nhân bản mà không cần con người”, kèm liên kết đến tuyên ngôn. Wen mô tả “The Automaton” như công nghệ giúp AI có “quyền ghi” lên thế giới và hình dung một “internet mới” nơi tác nhân AI hoạt động thay con người hoặc tự hoạt động.
Trong tuyên ngôn, Wen dự đoán phần lớn người tham gia internet sắp tới sẽ là AI, và số lượng sẽ vượt người dùng thật “theo bậc độ lớn”. Ông gọi đây là sự ra đời của “sự sống siêu trí tuệ” và gắn nhãn “Web 4.0”, đồng thời nhắc tới việc xây dựng Conway như hạ tầng cho “internet mới”.
Buterin bác bỏ khung “tự chủ” vì dự án phụ thuộc hạ tầng tập trung
Buterin cho rằng gọi dự án là “tự chủ” là không đúng khi hệ thống vận hành trên hạ tầng do OpenAI và Anthropic cung cấp.
Vitalik Buterin phản hồi trên X bằng việc phủ nhận lập luận cốt lõi, mở đầu: “Bro, this is wrong.” Mối lo lớn nhất của ông là tuyên bố “sovereignty” (tự chủ) trong khi The Automaton chạy trên hạ tầng của các nhà cung cấp AI tập trung.
Buterin lập luận cách đóng khung “tự chủ” như vậy vừa không chính xác, vừa phản tác dụng: nó cổ vũ tâm lý rằng các giả định niềm tin tập trung có thể bị “để vào một góc và bỏ qua”, trong khi đó là điều Ethereum tìm cách chống lại. Theo ông, nếu một dự án tự nhận là tiên phong AI phi tập trung nhưng vẫn định tuyến qua máy chủ của Big Tech, thì mâu thuẫn này không phải chi tiết có thể lờ đi mà chính là vấn đề cốt lõi.
“Bạn đang duy trì tâm lý rằng các giả định tin cậy tập trung có thể bị nhét vào một góc và bỏ qua, chính là thứ mà Ethereum đang chiến đấu chống lại.”
– Vitalik Buterin, đồng sáng lập Ethereum, bài đăng trên X
Khoảng cách phản hồi giữa con người và AI bị kéo dài làm tăng rủi ro cho thế giới crypto
Buterin phản đối việc loại con người khỏi vòng phản hồi, vì điều đó làm tăng nguy cơ sai lệch, lỗi hệ thống và hậu quả khó đảo ngược khi AI hành động trong thực tế.
Một phản đối khác là việc giảm vai trò con người trong “feedback loop” giữa AI và kết quả. Buterin cho rằng việc “kéo dài khoảng cách phản hồi giữa con người và AI” không có lợi cho thế giới, đặc biệt khi AI bắt đầu tạo tác động trực tiếp lên hệ thống tài chính và phần mềm.
Nội dung cũng nêu một ví dụ về rủi ro trong DeFi: giao thức cho vay Moonwell bị mất 1,78 triệu USD do lỗi liên quan đến mã Solidity được tạo một phần bởi mô hình Claude Opus 4.6 của Anthropic. Trường hợp này thường được nhắc đến như cảnh báo rằng việc dựa vào mã do AI sinh ra, nếu thiếu kiểm chứng nghiêm ngặt, có thể dẫn đến sự cố an toàn với thiệt hại tài chính rõ ràng.
Buterin còn chỉ trích dự án tạo “slop” (nội dung rác) thay vì giải quyết vấn đề hữu ích cho con người, và không tối ưu cho yếu tố “vui” theo hướng có lợi. Ông cảnh báo khi AI đủ mạnh để thật sự nguy hiểm, việc tối đa hóa khả năng tự vận hành có thể tăng rủi ro dẫn đến một kết cục “chống con người” không thể đảo ngược mà ngay cả người tạo ra cũng sẽ hối tiếc.
“Khi AI trở nên đủ mạnh để thật sự nguy hiểm, nó đang tối đa hóa rủi ro của một kết cục chống con người không thể đảo ngược mà ngay cả bạn cũng sẽ vô cùng hối tiếc.”
– Vitalik Buterin, đồng sáng lập Ethereum, bài đăng trên X
Buterin liên tục chỉ trích xu hướng “corposlop” trong các lĩnh vực sát cạnh blockchain
Quan điểm về Web 4.0 không tách rời, mà nằm trong chuỗi cảnh báo của Buterin về sự công ty hóa các sản phẩm crypto, từ thị trường dự đoán đến AI.
Năm ngày trước bài viết về Web 4.0, Buterin đăng một bài dài trên X cảnh báo thị trường dự đoán đang trượt về “corposlop”. Ông thừa nhận lĩnh vực này có mức độ thành công nhất định, nhưng lo ngại việc “hội tụ quá mức vào product–market fit không lành mạnh”, khi các sản phẩm ưu tiên cược giá tiền điện tử ngắn hạn, cá cược thể thao và các dạng “dopamine value” hơn là giá trị thông tin xã hội dài hạn.
Buterin cho rằng các đội ngũ có thể bị thúc đẩy bởi doanh thu lớn trong thị trường gấu, thời điểm người dùng “tuyệt vọng”. Ông kết thúc bằng lời kêu gọi xây dựng “thế hệ tài chính tiếp theo” thay vì “corposlop”.
“AI làm đúng” là tăng năng lực con người, không phải tạo sự sống tự nhân bản độc lập
Buterin phân biệt “AI làm sai” là tạo hệ thống tự nhân bản độc lập, còn “AI làm đúng” là công cụ khuếch đại trí tuệ để con người được trao quyền.
Trong tháng 1/2025, Buterin từng viết rằng “AI làm sai” là tạo các dạng “sự sống trí tuệ độc lập tự nhân bản”, và cảnh báo nếu xây dựng mà không có công cụ tương xứng để trao quyền cho con người, rủi ro là “tước quyền con người vĩnh viễn”. Ông đối chiếu điều này với “AI làm đúng” như “mecha suits cho tâm trí con người”.
Trong lập luận kết thúc về Web 4.0, Buterin nhấn mạnh “hàm mũ” sẽ xảy ra bất kể ai làm gì; nhiệm vụ trọng tâm không phải làm nó nhanh hơn, mà là chọn hướng đi và tránh sụp đổ vào các “điểm hút” không mong muốn. Theo ông, mục tiêu của Ethereum là giải phóng con người, không phải tạo thứ “tự do vận hành” trong khi hoàn cảnh của con người không đổi hoặc tệ hơn.
Những câu hỏi thường gặp
Vì sao Vitalik Buterin phản đối dự án Web 4.0 của Sigil Wen?
Ông cho rằng dự án gắn mác “tự chủ” nhưng lại phụ thuộc hạ tầng tập trung của OpenAI và Anthropic, từ đó làm sai lệch thông điệp chống tập trung và bỏ qua các giả định niềm tin cốt lõi mà Ethereum muốn giảm thiểu.
“The Automaton” được mô tả là gì trong tuyên bố của Sigil Wen?
Wen mô tả The Automaton là AI có thể tự kiếm sống, tự cải thiện và tự nhân bản không cần con người, đồng thời hướng tới một “internet mới” nơi tác nhân AI chiếm đa số người tham gia.
Buterin lo ngại điều gì khi con người bị loại khỏi vòng phản hồi của AI?
Ông cho rằng khoảng cách phản hồi giữa con người và AI càng dài thì thế giới càng rủi ro, vì kết quả do AI gây ra khó được kiểm soát và sửa sai kịp thời, đặc biệt khi AI can dự vào phần mềm và tài chính.
Vì sao ví dụ Moonwell được nhắc đến trong tranh luận này?
Moonwell được nêu như một trường hợp cảnh báo rủi ro khi mã Solidity do AI tạo một phần dẫn đến lỗi gây thiệt hại 1,78 triệu USD, nhấn mạnh nhu cầu kiểm chứng nghiêm ngặt thay vì trao quyền tự vận hành cho AI.
“Corposlop” theo Buterin liên quan gì tới các sản phẩm crypto?
Buterin dùng thuật ngữ này để chỉ xu hướng sản phẩm chạy theo doanh thu và “dopamine value” như cược giá ngắn hạn hoặc cá cược, thay vì tạo giá trị xã hội dài hạn, và ông cho rằng xu hướng này có thể tăng trong thị trường gấu.
