Anthropic vừa cảnh báo rằng Trung Quốc có thể bắt kịp nhanh hơn trong cuộc đua AI, trong khi các cuộc thảo luận giữa Mỹ và Trung Quốc lại xoay quanh khả năng hợp tác về “guardrails” cho AI.
Báo cáo này đặt cạnh nhau hai hướng đi trái ngược: cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt và nỗ lực giữ một số kênh đối thoại mở giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Với thị trường crypto, câu chuyện đáng theo dõi nằm ở tác động của AI đối với chip, hạ tầng tính toán và chính sách kiểm soát xuất khẩu.
- Anthropic cho rằng AI cấp độ gần như con người có thể xuất hiện vào năm 2028.
- Công ty cảnh báo Mỹ cần giữ lợi thế trước Trung Quốc bằng kiểm soát xuất khẩu chip và năng lực tính toán.
- Trong lúc đó, Washington và Bắc Kinh lại nhắc đến khả năng hợp tác về các “guardrails” cho AI.
Anthropic cảnh báo cuộc đua AI có thể đổi cán cân quyền lực
Anthropic cho rằng hệ thống AI đủ sức xử lý các công việc phức tạp ở mức chuyên gia trong khoa học, kỹ thuật và an ninh mạng có thể xuất hiện sớm nhất vào năm 2028.
Trong báo cáo mang tên “2028: Two Scenarios for Global AI Leadership”, công ty mô tả viễn cảnh AI có thể thúc đẩy nghiên cứu khoa học, phát triển phần mềm và tạo ra các hệ thống AI còn tiên tiến hơn.
Anthropic lập luận rằng quốc gia dẫn đầu về AI tiên tiến sẽ có lợi thế lớn về kinh tế, chính trị và quân sự. Từ góc nhìn đó, việc kiểm soát hạ tầng AI không chỉ là câu chuyện công nghệ mà còn là vấn đề an ninh chiến lược.
Mỹ được xem là đang có lợi thế, nhưng khoảng cách có thể thu hẹp
Anthropic cho rằng Mỹ hiện có lợi thế trong AI nhờ dẫn đầu ở chip cao cấp và năng lực tính toán cần thiết để huấn luyện mô hình lớn.
Tuy vậy, công ty cảnh báo lợi thế này có thể giảm nếu các lỗ hổng trong kiểm soát xuất khẩu bán dẫn, khả năng tiếp cận hạ tầng tính toán ở nước ngoài và việc phổ biến mô hình AI không được xử lý chặt hơn.
Trong báo cáo, Anthropic thúc giục Washington và các đồng minh tăng cường hạn chế xuất khẩu, siết tình trạng buôn lậu chip và ngăn việc “distillation” tại Trung Quốc, tức huấn luyện mô hình nhỏ hơn dựa trên các hệ thống lớn và tinh vi hơn.
Anthropic cũng cho rằng nếu các biện pháp này được thực thi tốt, Mỹ và các đồng minh có thể duy trì khoảng cách 12–24 tháng so với Trung Quốc.
Hai kịch bản mà Anthropic đặt ra cho năm 2028
Anthropic mô tả hai hướng đi có thể xảy ra vào năm 2028.
Ở kịch bản thứ nhất, Mỹ và các đồng minh siết kiểm soát xuất khẩu, chặn buôn lậu chip và tăng tốc ứng dụng AI trong nước. Khi đó, các nước dân chủ có thể giữ lợi thế trước Trung Quốc.
Ở kịch bản còn lại, việc thực thi lỏng lẻo và khả năng tiếp cận hạ tầng ở nước ngoài giúp Trung Quốc duy trì sức cạnh tranh trong AI tiên tiến. Công ty cảnh báo điều này có thể làm gia tăng ảnh hưởng của Trung Quốc trên bản đồ AI toàn cầu.
Tranh luận về cách tiếp cận giữa cạnh tranh và hợp tác
Không phải ai cũng đồng tình với cách Anthropic nhấn mạnh cuộc đua giữa Mỹ và Trung Quốc.
Alvin Wang Graylin, Digital Fellow tại Stanford Institute for Human-centered Artificial Intelligence và senior fellow tại Asia Society Policy Institute, nói rằng những lo ngại về việc lạm dụng AI là có cơ sở, nhưng cách đóng khung theo hướng “chạy đua vũ trang” có thể đẩy vấn đề đi sai hướng vào thời điểm nhạy cảm.
Trong khi tranh luận công khai tiếp diễn, Trump nói trên chuyên cơ Air Force One rằng hai bên đã thảo luận về khả năng phối hợp “guardrails” cho AI và gọi đó là những rào chắn tiêu chuẩn mà các bên thường nhắc đến.
Nvidia H200 cũng xuất hiện trong các cuộc trao đổi
Cuộc thảo luận còn chạm đến chip H200 của Nvidia, nhưng Bắc Kinh chưa phê duyệt việc giao hàng.
Trump cho biết vấn đề này “có được nhắc đến” trong các cuộc gặp và ông nghĩ “điều gì đó có thể xảy ra”. Ông cũng nói Trung Quốc chưa mua phần cứng này vì họ “chọn không làm vậy” và muốn tự phát triển phương án trong nước.
Về phía Trung Quốc, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Guo Jiakun cho biết nước này luôn chủ trương các bên cùng thúc đẩy AI theo hướng cởi mở, bao trùm, có lợi và mang tính chung cho tất cả.
Tổng kết
Báo cáo của Anthropic làm nổi bật một điểm then chốt: cuộc đua AI đang gắn chặt với chip, hạ tầng tính toán và chính sách kiểm soát xuất khẩu, trong khi Mỹ và Trung Quốc vẫn để ngỏ một số kênh đối thoại về an toàn và quản trị AI.
