Vụ Bitcoin Ordinals làm lộ bê bối trốn thuế Italy 1,1 triệu USD

Giới chức Italy đã lần ra một đường dây gian lận thuế kéo dài nhiều năm liên quan đến Bitcoin Ordinals và BRC-20, với số tiền bị cáo buộc vượt quá 1 triệu EUR. Vụ việc cho thấy giao dịch trên Bitcoin vẫn có thể bị truy vết dù dùng các kỹ thuật tạo ví và phân tách địa chỉ.

Điểm đáng chú ý là cơ quan điều tra đã kết nối được chuỗi giao dịch phức tạp thành một mô hình có thể đọc được, qua đó xác định hành vi khai báo sai và nhận trợ cấp công. Đây cũng là một trong những ca xử lý pháp lý sớm liên quan đến các tài sản Bitcoin mới như Ordinals.

Vụ việc ở Italy xoay quanh điều gì?

Đây là một cuộc điều tra về hành vi trốn thuế và gian lận trợ cấp, trong đó Ordinals và BRC-20 được cho là công cụ hỗ trợ che giấu dòng tiền. Theo mô tả của nhà chức trách, số tiền thu lợi bất hợp pháp đã vượt quá 1 triệu EUR, tương đương khoảng 1,1 triệu USD.

Cuộc điều tra do lực lượng cảnh sát tài chính Italy tại Foggia thực hiện, phối hợp với đơn vị chuyên về bảo vệ dữ liệu cá nhân và gian lận công nghệ tại Rome. Một ví cứng mang tên “Ledger” đã bị thu giữ trong quá trình khám xét, sau đó trở thành điểm khởi đầu để lần ra mạng lưới giao dịch.

Cách thức bị cáo buộc vận hành với Ordinals và BRC-20

Nhóm điều tra cho biết mô hình này dựa trên việc chuyển satoshi từ cụm ví chính sang một dịch vụ khắc dữ liệu bên ngoài hệ thống, rồi ghi dữ liệu vào phần witness của giao dịch Bitcoin để tạo Ordinals. Sau đó, các tài sản này được giao dịch trên những nền tảng chuyên cho Ordinals với giá cao hơn.

Bên cạnh đó, còn có hoạt động mint và trao đổi BRC-20, là chuẩn token fungible trên Bitcoin dựa trên inscriptions thay vì smart contract. Dòng tiền từ việc bán Bitcoin được đưa trở lại cụm ví ban đầu và tiếp tục dùng cho các lượt khắc dữ liệu tiếp theo, tạo thành một vòng khép kín.

Cơ quan điều tra cho rằng cấu trúc này giúp phát sinh lợi nhuận chưa khai báo, đồng thời vẫn nhận được nguồn hỗ trợ công mà người liên quan không đủ điều kiện hưởng.

Phân tích on-chain đã bóc tách chuỗi giao dịch như thế nào?

Giới chức Italy đã dùng Chainalysis Reactor để dựng trực quan mạng lưới giao dịch và làm rõ mẫu giao dịch ban đầu tưởng như rời rạc. Công cụ này giúp họ nhận diện một “chu kỳ kiếm tiền từ inscriptions”, thay vì chỉ thấy các giao dịch Bitcoin lẻ tẻ.

Dù các ví mới được tạo ra cho từng giao dịch riêng lẻ, phân tích quyền sở hữu cho thấy các địa chỉ đó vẫn thuộc về một chủ thể duy nhất. Từ đó, nhà chức trách có thể quy kết toàn bộ cụm địa chỉ vào cùng một thực thể thay vì xem chúng là độc lập.

Khía cạnh quan trọng của vụ này là Bitcoin UTXO vẫn cho phép theo dõi đầy đủ trên chuỗi, từ khâu trả phí khắc dữ liệu đến lúc rút ra khỏi hệ thống. Điều đó làm giảm giả định rằng các kỹ thuật mới trên Bitcoin tự động tạo ra tính ẩn danh khó truy vết.

Ý nghĩa với thị trường Bitcoin và Ordinals

Vụ việc cho thấy các tài sản như Ordinals và BRC-20 đang bước vào vùng bị giám sát chặt hơn, đặc biệt khi chúng gắn với hành vi thuế và trợ cấp công. Với thị trường, đây là tín hiệu rằng các hoạt động trên Bitcoin không nằm ngoài phạm vi điều tra on-chain.

Ở phần thị trường, Bitcoin vẫn giữ vai trò thống trị với vốn hóa khoảng 1,54 nghìn tỷ USD và chiếm khoảng 58% đến 60% tổng vốn hóa crypto. Tuy nhiên, thị trường Ordinals hiện được mô tả là trầm lắng, thanh khoản mỏng và khối lượng giao dịch 24 giờ rất thấp so với giai đoạn cao điểm trước đó.

Điều cần theo dõi là cách các cơ quan thực thi pháp luật áp dụng phân tích on-chain đối với những cấu trúc giao dịch ngày càng phức tạp. Với nhà đầu tư, đây cũng là lời nhắc rằng tính truy vết trên Bitcoin vẫn rất cao dù bề ngoài giao dịch có thể trông rời rạc.

Tổng kết

Vụ điều tra ở Italy cho thấy Ordinals và BRC-20 không tự động tạo ra vùng mờ cho hoạt động tài chính trên Bitcoin, vì dữ liệu on-chain vẫn có thể bị lần theo khi có đủ công cụ phân tích. Đây là một trong những trường hợp sớm nhất cho thấy khả năng thực thi pháp luật đang theo kịp các mô hình tài sản mới trên Bitcoin.