Piero Cipollone của ECB cảnh báo stablecoin có thể làm suy yếu hệ thống ngân hàng châu Âu nếu tiền gửi bán lẻ dần rời khỏi các ngân hàng thương mại.
Cảnh báo này gắn với nỗ lực của ECB trong việc thúc đẩy đồng euro số và duy trì vai trò của tiền ngân hàng trung ương trong hệ thống thanh toán số. Tác động được nhắc đến nhiều nhất là chi phí vốn của ngân hàng có thể tăng nếu tiền gửi bị thay thế bằng stablecoin trong ví số.
- ECB lo ngại stablecoin có thể kéo tiền gửi bán lẻ ra khỏi ngân hàng thương mại.
- Ngân hàng nhỏ có thể chịu áp lực lớn hơn vì phụ thuộc vào tiền gửi để cho vay địa phương.
- ECB xem euro số là một phần trong kế hoạch giữ vai trò trung tâm của tiền công và hệ thống thanh toán châu Âu.
ECB lo ngại stablecoin làm giảm tiền gửi của ngân hàng
Stablecoin có thể khiến tiền gửi bán lẻ tách khỏi ngân hàng thương mại, theo cảnh báo của Piero Cipollone. Khi khách hàng giữ tiền trong stablecoin thay vì tài khoản ngân hàng, các ngân hàng sẽ phải bù nguồn vốn bằng hình thức vay đắt hơn.
Cipollone cho rằng xu hướng này tạo thêm áp lực cho các tổ chức cho vay vốn đã bị các nền tảng thanh toán di động bào mòn doanh thu phí và dữ liệu khách hàng. Ông cũng nói nếu stablecoin được dùng nhiều hơn trong tương lai, ngân hàng sẽ mất thêm tiền gửi bán lẻ.
Ngân hàng nhỏ là nhóm chịu tác động rõ nhất
Ngân hàng nhỏ phụ thuộc nhiều vào tiền gửi của người dân để tài trợ cho các khoản vay địa phương. Nếu nguồn tiền này dịch chuyển sang stablecoin trong ví số, chi phí huy động vốn của họ có thể tăng.
Trong trường hợp đó, lãi suất cho vay trong nền kinh tế có thể bị đẩy lên. Cipollone mô tả đây là một phần của quá trình rời xa mô hình ngân hàng truyền thống.
Thanh toán di động và hạ tầng ngoại khối đang tạo thêm áp lực
Thanh toán di động hiện đã chiếm hơn 10% giao dịch tại điểm bán ở Ireland, Hà Lan và Phần Lan. ECB cho rằng các ngân hàng thường thu phí cao hơn từ thanh toán di động so với phí thẻ ghi nợ, nhưng lại mất quyền truy cập vào dữ liệu giao dịch có giá trị.
ECB cũng nhấn mạnh sự phụ thuộc của châu Âu vào hạ tầng thanh toán bên ngoài khu vực. Khoảng hai phần ba giao dịch thẻ ở eurozone được xử lý qua các mạng lưới ngoài châu Âu, trong khi 13 trên 21 quốc gia eurozone không có cơ sở hạ tầng thẻ nội địa.
Stablecoin đô la và khung MiCA đang được ECB theo dõi sát
Stablecoin là tiền mã hóa neo theo tiền pháp định, trong đó loại gắn với USD phổ biến nhất. Phần lớn thị trường hiện tập trung vào USDT của Tether và USDC của Circle, đều được phát hành từ ngoài EU.
EU điều chỉnh stablecoin định danh bằng euro theo khung Markets in Crypto-Assets (MiCA), nhưng stablecoin neo theo USD phần lớn nằm ngoài phạm vi giám sát trực tiếp của khung này. Với stablecoin euro, MiCA yêu cầu ít nhất 30% tài sản dự trữ là tiền gửi ngân hàng, và mức này tăng lên 60% với bên phát hành được xem là “đáng kể”.
Đồng euro số được ECB xem là phương án đối trọng
Đồng euro số là câu trả lời mà ECB đưa ra để giữ vai trò của tiền công trong nền kinh tế số mà không gây rủi ro lớn cho ngân hàng thương mại. Công cụ này sẽ không trả lãi và giới hạn số tiền mỗi cá nhân có thể nắm giữ để hạn chế dòng rút tiền quy mô lớn.
ECB đã chọn 36 nhà cung cấp dịch vụ thanh toán cho một chương trình thí điểm kéo dài 12 tháng với 19 ngân hàng trung ương quốc gia. Giai đoạn beta dự kiến khởi động trong nửa cuối năm 2027, còn thời điểm ra mắt đầy đủ chưa được kỳ vọng trước năm 2029.
Ý nghĩa đối với thị trường crypto
ECB đang nghiêng về mô hình tiền gửi ngân hàng số và đồng euro số thay vì stablecoin do doanh nghiệp tư nhân phát hành làm nền tảng cho thanh toán số trong tương lai. Cách tiếp cận này có thể giới hạn phạm vi sử dụng của stablecoin, kể cả những đồng đã tuân thủ MiCA.
Circle đã đầu tư đáng kể để đáp ứng yêu cầu của châu Âu và USDC hiện là một trong số ít stablecoin lớn tuân thủ quy định mới của EU. Tuy vậy, ECB vẫn cho thấy quy định chưa thể giải quyết toàn bộ vấn đề liên quan đến chủ quyền tiền tệ và dòng tiền gửi.
Chương trình token hóa của ECB không chỉ dừng ở thanh toán
ECB cũng đang theo đuổi Project Pontes để thanh toán tài sản token hóa bằng tiền ngân hàng trung ương. Song song, Project Appia nhằm xây dựng một thị trường công-tư cho tài chính token hóa.
Hai dự án này cho thấy ECB muốn giữ vai trò trung tâm của tiền ngân hàng trung ương và ngân hàng thương mại trong hệ sinh thái tài chính số của châu Âu.
Tổng kết
Cảnh báo của Piero Cipollone đặt stablecoin vào vị trí một biến số có thể ảnh hưởng đến tiền gửi ngân hàng, chi phí vốn và cấu trúc thanh toán ở châu Âu. ECB đang đẩy mạnh đồng euro số và các dự án token hóa như một hướng đối trọng.
