Israel ước tính thiệt hại gần 3 tỷ USD mỗi tuần kể từ khi xung đột với Iran bùng phát, nhưng thị trường tài chính toàn cầu và trong nước đến nay vẫn phản ứng khá bình thản.
Con số này do Bộ Tài chính Israel công bố, trong bối cảnh các biện pháp hạn chế dân sự làm gián đoạn lao động, giáo dục và huy động lực lượng dự bị. Trong khi đó, cổ phiếu, tiền tệ và chỉ số biến động tại Mỹ chưa cho thấy cú sốc rõ rệt.
- Israel ước tính thiệt hại 9,4 tỷ shekel mỗi tuần (khoảng 2,93 tỷ USD) do hạn chế “đỏ”.
- Thị trường Mỹ và Israel tạm thời “phớt lờ” rủi ro, dù giá dầu tăng và tuyến Hormuz chịu áp lực.
- Lời cảnh báo từ các lãnh đạo ngân hàng lớn cho thấy rủi ro định giá lại có thể đến muộn nếu xung đột kéo dài.
Thiệt hại kinh tế của Israel đang tiến gần 3 tỷ USD mỗi tuần
Israel cho biết thiệt hại hằng tuần đạt 9,4 tỷ shekel, tương đương khoảng 2,93 tỷ USD, chủ yếu do các hạn chế an ninh khiến phần lớn người lao động ở nhà, trường học đóng cửa và quân dự bị được huy động.
Bộ Tài chính Israel cho biết các khoản tổn thất đến từ các quy định “đỏ” theo Bộ Tư lệnh Mặt trận Nội địa. Đây là nhóm biện pháp nghiêm ngặt nhằm giảm rủi ro cho dân thường, nhưng đồng thời làm suy giảm năng suất lao động và hoạt động dịch vụ.
Cơ quan này cũng lưu ý phần lớn thiệt hại sẽ “thấm” mạnh từ tuần kế tiếp, khi các gián đoạn tích tụ theo thời gian. Điều này hàm ý chi phí kinh tế có thể tăng lên nhanh hơn nếu tình trạng hạn chế kéo dài.
Giảm mức cảnh báo có thể cắt gần một nửa thiệt hại ước tính
Israel đề xuất chuyển từ mức hạn chế “đỏ” sang “cam” để nới lỏng hoạt động dân sự, qua đó đưa thiệt hại hằng tuần xuống khoảng 4,3 tỷ shekel.
Theo Bộ Tài chính, mức “cam” là bộ quy định ít nghiêm ngặt hơn, cho phép nhiều hoạt động kinh tế vận hành trở lại. Mục tiêu là giảm chi phí gián tiếp như mất ngày công, chi phí đóng cửa trường học và tác động dây chuyền tới tiêu dùng nội địa.
Nếu chấp thuận, chênh lệch giữa 9,4 tỷ shekel và 4,3 tỷ shekel cho thấy biện pháp hành chính có thể tác động lớn tới đường đi của thiệt hại kinh tế, ngay cả khi căng thẳng quân sự chưa chấm dứt.
Xung đột lan rộng và rủi ro năng lượng làm thị trường dầu thô nhạy cảm hơn
Giá dầu tăng vượt 82 USD/thùng trong khi căng thẳng tại eo biển Hormuz gia tăng, cho thấy thị trường năng lượng không “mua” tâm lý lạc quan như chứng khoán.
Xung đột bắt đầu từ thứ Bảy khi Mỹ và Israel tiến hành các đợt không kích vào Iran, sau đó Iran phản công trên khắp Israel và khu vực Trung Đông. Các quan chức Mỹ và Israel cho rằng chiến dịch có thể kéo dài nhiều tuần.
Trong bối cảnh đó, cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump nêu ý tưởng hộ tống hải quân qua eo Hormuz. Goldman Sachs ước tính lưu lượng dầu qua eo biển này chỉ còn khoảng 15% so với bình thường, phản ánh mức độ gián đoạn mà thị trường đang cân nhắc.
Diễn biến an ninh hàng hải cũng xấu đi khi một tàu container treo cờ Malta bị trúng một vật thể không rõ nguồn gốc tại eo biển vào sáng thứ Tư. Tại thị trường bán lẻ, giá xăng tăng lên mức trung bình 3,20 USD/gallon, từ dưới 3 USD vào đầu tuần.
Thị trường Mỹ tạm thời bình tĩnh dù chiến sự đã bước sang ngày thứ năm
Sau 5 ngày chiến sự và 3 ngày thị trường mở cửa, chứng khoán Mỹ đi lên trong khi VIX giảm, cho thấy nhà đầu tư chưa định giá một kịch bản leo thang kéo dài.
Tâm lý được cho là chịu ảnh hưởng từ thông tin báo chí rằng phía Iran có tín hiệu sẵn sàng đàm phán thông qua kênh trung gian. Tuy nhiên, Israel được cho là đã đề nghị Washington bỏ qua, và các quan chức Mỹ cũng không xem đó là tín hiệu nghiêm túc.
Iran phủ nhận hoàn toàn thông tin này. Theo hãng tin bán chính thức Tasnim, một nguồn tin từ cơ quan tình báo Iran gọi đây là “những lời nói dối tuyệt đối và chiến tranh tâm lý giữa lúc chiến tranh”.
Thị trường Israel tăng trái kỳ vọng dù nền kinh tế đã chịu “sẹo” từ chiến sự trước đó
Thay vì bán tháo, thị trường Tel Aviv tăng điểm trong những ngày đầu xung đột: TA-35 tăng 3,8% và TA-125 tăng khoảng 4%, trong khi đồng shekel mạnh lên.
Diễn biến tỷ giá cũng bất ngờ: đồng USD giảm 2% tại thị trường nội địa xuống khoảng 3,07 shekel, còn euro giảm 2,5% xuống 3,61 shekel. Trong khi đó trên thị trường quốc tế, đồng USD lại mạnh lên.
Chỉ số USD Index tăng 0,7% lên 98,2. Euro giao dịch quanh mức 1,17 USD và bảng Anh giảm xuống dưới 1,34 USD. Sự phân kỳ cho thấy nhà đầu tư trong nước có thể đang đánh giá khác về rủi ro ngắn hạn hoặc kỳ vọng hỗ trợ chính sách.
Trước khi xung đột mới bùng phát, kinh tế Israel đã chịu tác động từ chiến tranh Gaza với Hamas, nhưng vẫn tăng trưởng 3,1% trong năm 2025. Sau lệnh ngừng bắn vào tháng 10, kịch bản tăng trưởng trên 5% cho năm 2026 từng được xem là khả thi, nhưng bức tranh hiện đã thay đổi.
Nhận định của các CEO ngân hàng lớn cho thấy rủi ro “định giá muộn”
Lãnh đạo JPMorgan và Goldman Sachs đưa ra hai góc nhìn: tác động có thể nhỏ nếu xung đột kết thúc nhanh, nhưng thị trường cũng có thể mất vài tuần mới phản ánh đầy đủ thiệt hại.
“Nền kinh tế thường không bị chi phối bởi những thứ như vậy trừ khi nó kéo dài. Nếu không kéo dài, nó sẽ không tạo ra cú đánh lạm phát lớn.”
– Jamie Dimon, CEO JPMorgan Chase, CNBC
Jamie Dimon cho rằng rủi ro lạm phát và chấn động kinh tế toàn cầu phụ thuộc lớn vào thời lượng xung đột. Ông cũng lưu ý các rủi ro thứ cấp như giá xăng tăng, tấn công mạng và khủng bố.
“Tôi thực sự ngạc nhiên khi phản ứng của thị trường lại ‘hiền’ hơn tôi kỳ vọng… có thể mất ‘vài tuần’ trước khi nhà đầu tư bắt đầu định giá thiệt hại thực.”
– David Solomon, CEO Goldman Sachs
Nhận định này nhấn mạnh độ trễ của thị trường: thông tin chiến sự và thiệt hại kinh tế có thể cần thời gian để phản ánh vào kỳ vọng lợi nhuận, rủi ro tín dụng và chi phí vốn. Điều này đặc biệt quan trọng khi rủi ro năng lượng và chuỗi cung ứng có thể khuếch đại nếu Hormuz tiếp tục gián đoạn.
Tiếp cận đúng nhà đầu tư và đội ngũ xây dựng sản phẩm crypto. Đăng quảng cáo trên Cryptopolitan Research
Những câu hỏi thường gặp
Israel ước tính thiệt hại mỗi tuần là bao nhiêu và lấy từ nguồn nào?
Bộ Tài chính Israel ước tính thiệt hại 9,4 tỷ shekel mỗi tuần, tương đương khoảng 2,93 tỷ USD. Con số này gắn với tác động kinh tế từ các hạn chế an ninh ở mức “đỏ”.
Vì sao các hạn chế “đỏ” gây thiệt hại lớn cho nền kinh tế?
Các quy định “đỏ” khiến phần lớn người lao động phải ở nhà, đóng cửa trường học và gọi nhập ngũ lực lượng dự bị. Những biện pháp này làm giảm lao động sẵn có, gián đoạn dịch vụ và kéo theo suy giảm tiêu dùng.
Thị trường chứng khoán Mỹ phản ứng như thế nào trong những ngày đầu chiến sự?
Sau vài phiên giao dịch kể từ khi xung đột bùng phát, chứng khoán Mỹ đi lên và chỉ số VIX giảm, cho thấy tâm lý rủi ro chưa chuyển sang trạng thái hoảng loạn, dù chiến sự vẫn leo thang.
Giá dầu tăng có liên quan gì đến eo biển Hormuz?
Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng. Khi căng thẳng gia tăng, thị trường lo ngại gián đoạn dòng chảy dầu. Goldman Sachs ước tính lưu lượng qua Hormuz chỉ còn khoảng 15% so với bình thường.
Thị trường Israel biến động ra sao trong giai đoạn đầu xung đột?
Sàn Tel Aviv tăng điểm thay vì giảm: TA-35 tăng 3,8% và TA-125 tăng khoảng 4%. Đồng shekel mạnh lên, trong khi USD giảm về khoảng 3,07 shekel và euro giảm về 3,61 shekel tại thị trường nội địa.
