Israel ước tính thiệt hại gần 2,93 tỷ USD mỗi tuần kể từ khi xung đột với Iran bùng phát, nhưng các thị trường tài chính toàn cầu và cả thị trường Israel đến nay phản ứng khá “bình thản”.
Con số này do Bộ Tài chính Israel công bố, trong bối cảnh các hạn chế an ninh làm gián đoạn lao động, trường học và huy động lực lượng dự bị. Dù rủi ro địa chính trị tăng, chứng khoán và biến động thị trường vẫn chưa phản ánh đầy đủ tác động kéo dài, theo nhận định của một số lãnh đạo ngân hàng lớn.
- Israel ước tính thiệt hại kinh tế 9,4 tỷ shekel mỗi tuần (khoảng 2,93 tỷ USD) do các hạn chế an ninh trong nước.
- Thị trường Mỹ và Israel tạm thời “phớt lờ” xung đột, trong khi dầu thô tăng vượt 82 USD/thùng.
- Lãnh đạo JPMorgan và Goldman Sachs đưa ra góc nhìn trái chiều về thời điểm thị trường định giá đầy đủ rủi ro.
Thiệt hại kinh tế của Israel được ước tính gần 2,93 tỷ USD mỗi tuần
Israel cho biết nền kinh tế đang mất khoảng 9,4 tỷ shekel mỗi tuần (xấp xỉ 2,93 tỷ USD) kể từ khi xung đột với Iran nổ ra, chủ yếu do các hạn chế hoạt động dân sự và huy động lực lượng.
Bộ Tài chính Israel nêu thiệt hại hàng tuần ở mức 9,4 tỷ shekel. Các khoản mất mát liên quan trực tiếp đến quy định “đỏ” của Bộ Tư lệnh Mặt trận Nội địa, bao gồm yêu cầu phần lớn người lao động ở nhà, đóng cửa trường học và gọi lực lượng dự bị.
Cơ quan này cũng lưu ý phần lớn tác động sẽ “ngấm” mạnh hơn từ tuần kế tiếp, hàm ý độ trễ giữa sự kiện an ninh và hệ lụy kinh tế. Điều này thường khiến thị trường tài chính phản ứng chậm, đặc biệt khi nhà đầu tư chưa có đủ dữ liệu về mức gián đoạn sản xuất, tiêu dùng và logistics.
Để giảm thiệt hại, các quan chức đề nghị hạ mức cảnh báo từ “đỏ” xuống “cam”. Theo ước tính của Bộ Tài chính, kịch bản nới lỏng này có thể giảm thiệt hại xuống khoảng 4,3 tỷ shekel mỗi tuần, tức gần bằng một nửa so với mức hiện tại.
Xung đột lan rộng làm gia tăng rủi ro năng lượng và vận tải
Giao tranh bắt đầu sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, kéo theo các đòn đáp trả trên diện rộng và tác động đáng kể tới dòng chảy năng lượng qua khu vực Vịnh.
Cuối tuần, Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công, Iran đáp trả bằng các đợt tấn công trên khắp Israel và Trung Đông. Xuất khẩu năng lượng từ khu vực Vịnh chịu ảnh hưởng, trong khi các quan chức Mỹ và Israel cho rằng chiến dịch có thể kéo dài nhiều tuần.
Giá dầu thô tăng vượt 82 USD/thùng trong ngày thứ Tư. Cùng thời điểm, ông Trump nêu ý tưởng hộ tống hải quân qua eo biển Hormuz. Goldman Sachs ước tính dòng chảy dầu qua eo biển này chỉ còn khoảng 15% so với mức bình thường.
Rủi ro hàng hải cũng gia tăng khi một tàu container treo cờ Malta bị bắn trúng bởi một vật thể không rõ nguồn gốc tại eo biển Hormuz vào sáng thứ Tư. Ở thị trường nhiên liệu bán lẻ, giá xăng trung bình tăng lên 3,20 USD/gallon chỉ sau một đêm, từ dưới 3 USD/gallon hồi đầu tuần.
Xung đột tiếp tục mở rộng: Iran phóng một tên lửa đạn đạo và NATO đã đánh chặn trên không phận Thổ Nhĩ Kỳ. Nhà máy lọc dầu Ras Tanura của Saudi Arabia, đóng cửa từ sau các cuộc tấn công bằng drone vào thứ Hai, tiếp tục đối mặt với một nỗ lực tấn công lần hai.
Thị trường toàn cầu tạm thời “bình thản” dù chiến sự leo thang
Sau 5 ngày chiến sự và 3 ngày giao dịch mở, chứng khoán Mỹ ghi nhận trạng thái tích cực và chỉ số VIX giảm, cho thấy nhà đầu tư chưa hoảng loạn dù rủi ro địa chính trị tăng.
Trong ngày thứ Tư, chứng khoán Mỹ hướng đến mở cửa trong sắc xanh. Chỉ số VIX, thước đo “nỗi sợ” của Phố Wall, giảm. Tâm lý thị trường phần nào chịu ảnh hưởng bởi thông tin về khả năng đàm phán, dù các bên liên quan đưa ra thông điệp trái chiều.
Một bài báo cho biết các quan chức tình báo Iran được cho là đã truyền thông điệp qua kênh trung gian tới CIA rằng họ sẵn sàng đối thoại. Tuy nhiên, Israel được cho là đã đề nghị Washington bỏ qua, còn phía Mỹ được cho là không xem đó là tín hiệu nghiêm túc.
Iran phủ nhận hoàn toàn. Theo hãng bán chính thức Tasnim, một nguồn tin từ Bộ Tình báo Iran gọi thông tin này là “những lời dối trá tuyệt đối và là chiến tranh tâm lý giữa lúc chiến tranh”.
Thị trường Israel tăng điểm và đồng shekel mạnh lên trong những ngày đầu
Trái với kỳ vọng bán tháo, chứng khoán Tel Aviv tăng và đồng shekel mạnh lên; tỷ giá USD và EUR giảm tại thị trường nội địa Israel trong khi USD lại mạnh lên trên thị trường quốc tế.
Sở giao dịch chứng khoán Tel Aviv ghi nhận đà tăng: TA-35 tăng 3,8% và TA-125 tăng khoảng 4%. Đồng shekel mạnh hơn thay vì suy yếu. USD giảm 2% tại thị trường nội địa xuống quanh 3,07 shekel, còn EUR giảm 2,5% xuống 3,61 shekel.
Trong khi đó trên phạm vi toàn cầu, USD tăng. Chỉ số USD Index tăng 0,7% lên 98,2. EUR giảm xuống khoảng 1,17 USD trên thị trường quốc tế và bảng Anh giảm xuống dưới 1,34 USD.
Về nền tảng kinh tế, Israel vốn đã chịu “sẹo” từ chiến sự ở Gaza với Hamas nhưng vẫn tăng trưởng 3,1% trong năm 2025. Sau lệnh ngừng bắn tháng 10, triển vọng tăng trưởng trên 5% cho năm 2026 từng được xem là khả thi, nhưng bức tranh hiện đã thay đổi do xung đột mới.
Giới lãnh đạo ngân hàng lớn bất đồng về mức độ thị trường đang định giá rủi ro
JPMorgan cho rằng tác động lên lạm phát và kinh tế toàn cầu có thể hạn chế nếu xung đột kết thúc nhanh, trong khi Goldman Sachs cảnh báo thị trường có thể cần vài tuần để phản ánh thiệt hại thực.
Giám đốc điều hành JPMorgan Chase, Jamie Dimon, nhận định xung đột có thể không làm tăng lạm phát hoặc gây rung chuyển kinh tế toàn cầu nếu sớm kết thúc. Ông nhấn mạnh rủi ro thường chỉ trở nên đáng kể khi sự kiện kéo dài.
“Nền kinh tế thường không bị chi phối bởi một chuyện như vậy trừ khi nó kéo dài. Nếu không kéo dài, nó sẽ không gây cú sốc lạm phát lớn.”
– Jamie Dimon, CEO JPMorgan Chase, phát biểu trên CNBC
Ông cũng nêu các nguy cơ đi kèm như giá nhiên liệu tăng, tấn công mạng và khủng bố, đồng thời kỳ vọng xung đột có thể tạo động lực cho một dàn xếp dài hạn trong khu vực.
Ở chiều ngược lại, CEO Goldman Sachs David Solomon nói ông “thật sự bất ngờ” vì phản ứng thị trường “hiền” hơn dự kiến. Ông cảnh báo có thể mất “vài tuần” để nhà đầu tư bắt đầu định giá đúng mức thiệt hại thực tế.
Những câu hỏi thường gặp
Israel ước tính thiệt hại bao nhiêu mỗi tuần vì xung đột?
Bộ Tài chính Israel ước tính thiệt hại 9,4 tỷ shekel mỗi tuần, tương đương khoảng 2,93 tỷ USD, chủ yếu do các hạn chế an ninh khiến hoạt động kinh tế bị đình trệ.
Vì sao Israel muốn hạ mức hạn chế từ “đỏ” xuống “cam”?
Israel cho rằng giảm mức hạn chế sẽ cho phép nhiều hoạt động kinh tế diễn ra hơn, qua đó có thể cắt thiệt hại hàng tuần xuống khoảng 4,3 tỷ shekel.
Thị trường Mỹ phản ứng thế nào trong những ngày đầu giao tranh?
Chứng khoán Mỹ có xu hướng tăng và chỉ số VIX giảm sau vài ngày giao dịch, cho thấy nhà đầu tư chưa định giá một kịch bản rủi ro cực đoan ngay lập tức.
Giá dầu biến động ra sao trong bối cảnh rủi ro ở eo biển Hormuz?
Dầu thô tăng vượt 82 USD/thùng. Goldman Sachs ước tính dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz ở khoảng 15% so với mức bình thường, làm gia tăng lo ngại gián đoạn nguồn cung.
Thị trường Israel biến động như thế nào?
Chứng khoán Tel Aviv tăng trong những ngày đầu xung đột (TA-35 tăng 3,8%, TA-125 tăng khoảng 4%), đồng shekel cũng mạnh lên; USD và EUR giảm tại thị trường nội địa Israel.
